III SA/Wa 3989/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Lucyna Kaligowska po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. L. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Skarżący K. L. zwrócił się o zwolnienie z konieczności uiszczenia opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 zł z uwagi na trudną sytuację finansową. W związku z tym wezwano go do nadesłania wypełnionego formularza PPF oraz dodatkowych informacji dotyczących stanu majątkowego. W wykonaniu tego wezwania Skarżący przedłożył żądany formularz, w którym wskazał, iż domaga się zwolnienia od kosztów sądowych. Podał, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i synem. Oboje pobierają renty w łącznej wysokości 2.000 zł. Na takim też poziomie kształtują się miesięczne wydatki. Skarżący poinformował, że w ciągu ostatnich 6 miesięcy nie osiągnął żadnego dochodu z działalności gospodarczej. Przedstawił wyciągi bankowe. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Skarżący nie spełnił warunków do przyznania prawa pomocy określonych w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z powyższego wynika zatem, że ciężar dowodu spoczywa na stronie, która wnosi o przyznanie prawa pomocy. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy zasadniczo od tego jak sąd oceni to, co zostanie przez stronę wykazane. Strona wnosząca o przyznanie prawa pomocy składa stosowny wniosek na urzędowym formularzu (art. 252 § 2 p.p.s.a.), który ma na celu ogólne zobrazowanie jej sytuacji materialnej. Sąd może również wezwać stronę do złożenia dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W niniejszej sprawie referendarz sądowy wykorzystał prawo nadane mu art. 255 p.p.s.a. i wezwał Skarżącego o nadesłanie dodatkowych dokumentów, a także wskazał jakie to mają być dokumenty. Czynności określone w art. 255 p.p.s.a. podejmowane są po to, by umożliwić stronie należyte uzasadnienie i udokumentowanie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżący wezwany do uzupełnienia oświadczenia powinien więc z należytą starannością wypełnić treść wezwania. W interesie strony leży bowiem przedstawienie informacji służących uzyskaniu prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane tylko takiej osobie, która rzeczywiście jest w trudnej sytuacji materialnej, a nie tylko twierdzi, że w takiej sytuacji się znajduje. Sądy przyznając prawo pomocy dysponują bowiem środkami budżetowymi i nie mogą uwzględniać wniosków pochopnie, bez weryfikacji twierdzeń w nich zawartych. Tymczasem w niniejszej sprawie wykonanie wezwania z 25 listopada 2015 r. Skarżący ograniczył do nadesłania wyciągów bankowych. Tym samym nie starał się potwierdzić stosownymi dokumentami, że jego sytuacja materialna jest trudna. Tym bardziej, że większością danych mogących wskazywać na tę sytuację powinien dysponować na co dzień – chociażby kopią zeznania podatkowego, rachunkami dotyczącymi bieżących wydatków, deklaracjami VAT. Skarżący w żaden zatem sposób nie dążył do kompleksowego przedstawienia swojej sytuacji materialnej. W rezultacie nie budzi wątpliwości, iż Skarżący nie sprostał wymogowi wykazania, że spełnia przesłankę z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Okoliczności, na których oparł swój wniosek zostały bowiem w głównej mierze opisane, a nie wykazane. Wykazać oznacza zaś bardziej dowieść, udokumentować czy udowodnić niż jedynie oznajmić czy poinformować (zob. postanowienie NSA z 7 lipca 2015 r., II FZ 517/15). W tej sytuacji na podstawie art. 243 § 1, art. 245, art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.