III SA/Wa 4166/17
WyrokWSA w Warszawie2018-10-24
Skład orzekający: Matylda Arnold-Rogiewicz, Beata Sobocha, Jarosław Trelka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej prawidłowo utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego orzekającą o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu spółki za zaległości podatkowe spółki, mimo twierdzeń strony skarżącej o braku przesłanek do ogłoszenia upadłości spółki w okresie pełnienia przez niego funkcji oraz o nieskuteczności działań egzekucyjnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy prawidłowo przeniosły odpowiedzialność podatkową na członka zarządu, ponieważ wykazano powstanie zaległości w okresie jego funkcji oraz bezskuteczność egzekucji wobec spółki. Zaniechanie zgłoszenia wniosku o upadłość spółki przez członka zarządu wyeliminowało możliwość zastosowania przesłanki egzoneracyjnej, a tym samym odpowiedzialność za zaległości podatkowe została utrzymana w mocy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi R. F. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego orzekającą o solidarnej odpowiedzialności skarżącego jako członka zarządu spółki za zaległości podatkowe spółki. Skarżący kwestionował spełnienie przesłanek bezskuteczności egzekucji wobec spółki oraz zasadność odmowy przeprowadzenia wnioskowanych dowodów. Organy obu instancji uznały, że spółka nie posiadała majątku, z którego można by zaspokoić zaległości, a zarząd nie podjął działań zmierzających do zgłoszenia wniosku o upadłość.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Matylda Arnold-Rogiewicz, Sędziowie sędzia WSA Beata Sobocha, sędzia WSA Jarosław Trelka (sprawozdawca), Protokolant referent stażysta Anna Barska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2018 r. sprawy ze skargi R. F. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu wraz z drugim członkiem zarządu oraz spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych za grudzień 2011 r. oraz miesiące od stycznia do grudnia 2012 r. oddala skargę
Postanowieniem z [...] listopada 2016 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. ("Naczelnik", "NUS") wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności R. F. ("Skarżący", "Podatnik", "Strona"), jako członka zarządu M. sp. z o. o. (poprzednia nazwa - D. sp. z o.o.), wraz z drugim członkiem zarządu, T. F., oraz spółką, za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 12/2011 r. i 01-12/2012 r. wraz z należnymi odsetkami za zwlokę oraz kosztami egzekucyjnymi. W wyniku ustaleń dokonanych w toku postępowania Naczelnik, decyzją z [...] kwietnia 2017 r., orzekł o solidarnej odpowiedzialności Skarżącego za wskazane zaległości.
Skarżący wniósł odwołanie od decyzji Naczelnika.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. ("Dyrektor", "DIAS", "Organ odwoławczy") decyzją z [...] października 2017 r. utrzymał w mocy decyzję NUS. W uzasadnieniu decyzji Organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 31, art. 38 oraz art. 42 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm., zwanej dalej także "ustawą" lub "updof"), pobrane zaliczki na podatek płatnik ma obowiązek przekazywać na rachunek właściwego urzędu skarbowego w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym pobrano zaliczki. Wynikający z tego przepisu obowiązek nie został dopełniony przez spółkę. Nieuregulowane zaliczki podatkowe spółki w następstwie upływu terminu ich płatności stały się wymagalnymi zaległościami podatkowymi, od których naliczane są odsetki za zwłokę, zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm., dalej też "Op").
DIAS stwierdził, w oparciu o zebrany materiał dowodowy, że od 9 lipca 2010 r. do 20 października 2014 r. zarząd spółki był dwuosobowy, funkcję prezesa zarządu pełnił T. F., natomiast Skarżący był innym członkiem zarządu.
Biorąc pod uwagę brak majątku ruchomego i nieruchomego, środków pieniężnych oraz innych wierzytelności i praw majątkowych umożliwiających podjęcie skutecznych czynności egzekucyjnych prowadzących do wyegzekwowania zaległości podatkowych, a także fakt, iż w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego nie uzyska się kwot przewyższających wydatki egzekucyjne, NUS, działając na podstawie art. 59 § 3 w związku z art. 59 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm.), postanowieniem z [...] lipca 2015 r. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec majątku spółki.
Odnosząc się do zarzutu pełnomocnika Strony dotyczącego naruszenia art. 116 § 1 Op, poprzez przyjęcie, na podstawie błędnych ustaleń faktycznych, a także - w stosunku do lat 2014 - 2016 - wobec braku jakichkolwiek ustaleń, że doszło do spełnienia warunku bezskuteczności egzekucji wobec spółki., DIAS zauważył, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w G., w celu przymusowego dochodzenia należności objętych niniejszą decyzją, prowadził postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych z [...] kwietnia 2013 r., [...] maja 2013 r., [...] maja 2013 r., [...] lipca 2013 r., [...] sierpnia 2013 r., [...] września 2013 r., [...] października 2013 r., [...] lutego 2014 r., [...] grudnia 2013 r. oraz [...] kwietnia 2014 r. W trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ zastosował czynności zmierzające do wyegzekwowania zaległości podatkowych spółki, w tym m.in. dokonał zajęcia rachunków bankowych, które okazały się nieskuteczne z uwagi na barak środków na tych rachunkach. Organ egzekucyjny w dniach 20 grudnia 2011 r., 5 czerwca 2012 r., 19 kwietnia 2013 r., 1 lipca 2013 r. oraz 22 kwietnia 2014 r. spisał też protokoły o stanie majątkowym, z których wynika, że spółka nie posiada majątku nieruchomego, środków transportu ani praw majątkowych stanowiących własność zobowiązanego, co potwierdza podpis Skarżącego umieszczony na protokole. W toku prowadzenia dalszego postępowania egzekucyjnego przez organ właściwy ze względu na zmianę siedziby spółki dokonano czynności, na podstawie których w dniu 17 czerwca 2015 r. z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców CEPiK, zaś w dniu 27 maja 2015 r. z Centralnej Bazy Danych Ksiąg Wieczystych, uzyskano informacje, że Spółka nie posiada środków transportu, ani nie figuruje jako właściciel lub współwłaściciel nieruchomości.
Mając powyższe na uwadze Dyrektor podkreślił, że nie potwierdził się zarzut Strony, jakoby organ egzekucyjny zaniechał jakichkolwiek prób wyegzekwowania należność z majątku spółki po kwietniu 2014 r. Próby wyegzekwowania należności po wskazanej przez Skarżącego dacie znajdują potwierdzenie nie tylko w uzyskanych z CEPiK oraz z Centralnej Bazy Danych Ksiąg Wieczystych informacjach, ale również w wystosowanych w dniach 17 września 2014 r., 6 listopada 2014 r., 20 lutego 2015 r., 12 maja 2015 r. oraz 24 czerwca 2015 r. przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. oraz NUS zawiadomieniach o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego do A. S.A. oraz B. S.A. DIAS zauważył, że w ramach poszukiwania majątku, z którego możliwe byłoby prowadzenie skutecznej egzekucji, w dniu 19 czerwca 2015 r. do prezesa spółki, D. L., skierowano stosowne wezwanie. Korespondencja zawierająca wezwanie została zwrócona przez pocztę z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie". Natomiast podczas przeprowadzenia czynności egzekucyjnych pod adresem W., ul [...], ustalono, że spółka nie prowadzi działalności. Ww. adres jest adresem wirtualnym, związanym z rejestracją firm, w których jako prezes zarządu występuje D. L., powiązana z ponad 340 podmiotami, zaś jako wspólnik J. R., wobec którego Sąd Rejonowy dla W., X Wydział Gospodarczy, w dniu [...] listopada 2010 r. wydał postanowienie pozbawienia go prawa prowadzenia działalności na własny rachunek oraz pełnienia funkcji członka rady nadzorczej, reprezentowania lub pełnomocnictwa w spółce handlowej, fundacji, przedsiębiorstwie, państwowym, spółdzielni lub stowarzyszeniu na okres 5 lat.
Dyrektor podkreślił ponadto, że z akt sprawy, w tym z pisma Sądu Rejonowego dla W. Sąd Gospodarczy - X Wydział Gospodarczy dla spraw upadłościowych i naprawczych z 14 lutego 2017 r. oraz odpisu pełnego Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego (stan na 7 października 2016 r.) bezspornie wynika, że pomimo trudnej sytuacji finansowej spółki obligującej zarząd do zgłoszenia wniosku o jej upadłość, wniosek taki nie został skutecznie złożony do właściwego sądu ds. upadłościowych.
DIAS wskazał, że już na koniec 2010 r. majątek spółki był niższy od jej zobowiązań, co oznacza, że w tym czasie sytuacja ekonomiczno-finansowa spółki stwarzała zagrożenie dla terminowego regulowania zobowiązań. Niemniej jednak DIAS, po przeanalizowaniu akt sprawy i dokonaniu własnej oceny zgromadzonych dowodów, stwierdził, że generalnie majątek przedsiębiorcy charakteryzuje się wysoką zmiennością zarówno po stronie pasywów, jak i aktywów, a sporządzony na koniec roku obrotowego bilans jedynie porządkuje go według źródeł jego finansowania, co jednocześnie mogło utrudniać bieżącą ocenę kondycji finansowej spółki pod kątem wystąpienia przesłanki z art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2003 r. Nr 60, poz. 535 ze zm., dalej "pun"). Zdaniem DIAS Naczelnik zasadnie stwierdził, iż spółka w sposób trwały i ciągły nie wykonywała wymagalnych zobowiązań pieniężnych, bowiem poza zaległościami objętymi skarżoną decyzją posiadała również nieuregulowane zobowiązania:
- w podatku od towarów i usług za 01-05, 07,11-12/2012r., 03-04,03-09/2014 r., w kwocie należności głównej 33 281, 90 zł,
- w podatku dochodowym od osób fizycznych za okres 12/2011 r., 01-12/2012 r., w kwocie należności głównej 17 190 zł,
a także wobec innych podmiotów, tj. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P. z 2 stycznia 2017 r. z tytułu nieopłaconych składek:
- na Fundusz Ubezpieczenia Społecznego za 01-12/2011 r., 01-12/2012 r., 01-11/2013 r. w łącznej wysokości 74 525, 43 zł,
- na Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego za 12/2010 r., 01-12/2011 r., 01-12/2012 r., 01-11/2013 r. w wysokości 19 188, 08 zł,
- na Fundusz Pracy i Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za 01-12/2011 r., 01-12/2012 r., 01-11/2013 r. w wysokości 4 867, 64 zł.
Według Dyrektora w ciągu całego okresu, tj. od powstania zaległości względem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych za 12/2010 r., spółka w sposób trwały zaprzestała regulowania wymagalnych zobowiązań. Począwszy od grudnia 2011 r. spółka zaprzestała regulowania zobowiązań podatkowych na rzecz kolejnego wierzyciela - Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. DIAS podkreślił, iż okoliczność niewykonywania zobowiązań pieniężnych, która, w myśl art. 11 ust. 1 Prawa upadłościowego i naprawczego stanowi, o niewypłacalności dłużnika, występowała w sposób utrwalony już w trakcie 2011 r. Z powyższego zestawienia wynika, że pomimo wystąpienia obiektywnych okoliczności do zgłoszenia wniosku o upadłość spółki, zarząd nie wystąpił z takim wnioskiem.
DIAS nie zgodził się ze Stroną, iż w czasie pełnienia przez Skarżącego funkcji prezesa zarządu spółki podmiot ten nie pozostawał niewypłacalny, a w dacie sprzedaży udziałów nie było podstaw do wystąpienia z wnioskiem o ogłoszenie upadłości. Badając, czy i kiedy w stosunku do spółki zaistniały przesłanki do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie jej upadłości, oceny dokonano - według Dyrektor - mając na uwadze przepisy Prawa upadłościowego i naprawczego (obowiązującego do 31 grudnia 2015 r.). Oceny tej nie dokonywano w kontekście sprzedaży udziałów spółki przez Skarżącego.
Nie zasługiwało, zdaniem DIAS, na aprobatę stwierdzenie Strony, że spółka w okresie od 2011 do 2014 r. (do chwili sprzedaży udziałów przez Skarżącego) nie pozostawała niewypłacalna, oraz że w czasie, gdy Skarżący był prezesem jej zarządu, nie wstąpiły przesłanki do zgłoszenia wniosku o jej upadłość. Przesłanki takie bowiem wystąpiły, i to na długo przed sprzedażą przez Skarżącego udziałów w Spółce, natomiast pomimo ich zaistnienia Skarżący wniosku o ogłoszenie upadłości spółki nie złożył. Natomiast, powoływanie się przez Stronę na oświadczenie kupującego złożone w zakresie zaspokojenia w pierwszej kolejności wierzytelności Skarbu Państwa i Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie stanowi żadnej z przesłanek wymienionych w art. 116 § 1 Op, których zaistnienie skutkuje uwolnieniem się od odpowiedzialności za powstałe zaległości.
DIAS zauważył, że Skarżący nie wskazał żadnych składników majątkowych należących do spółki, z których możliwe byłoby przeprowadzenie skutecznej egzekucji. W tej sytuacji w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek określonych w art. 116 § 1 Op, pozwalająca na skuteczne uwolnienie się Skarżącego od odpowiedzialności.
Nawiązując do wniosku o uzupełnienie materiału dowodowego oraz do odwołania DIAS podkreślił, że postanowieniem z [...] października 2017 r. Dyrektor odmówił przeprowadzenia wnioskowanych przez Stronę dowodów oraz wskazał, że wnioskowane przez Stronę dowody w postaci dokumentów księgowych i zeznań D. L. oraz A. K., prezesa i członka zarządu spółki, na okoliczność jej stanu finansowego w chwili wszczęcia postępowania w przedmiocie ustalenia odpowiedzialności Skarżącego, przed wszczęciem tego postępowania w latach 2014 - 2016 oraz obecnie, a także na okoliczność majątku posiadanego przez spółkę, w tym przysługujących jej praw lub wierzytelności od października 2014 r. do chwili obecnej, były zbędne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Zdaniem DIAS dowody te Strona zgłosiła głównie celem wykazania, że w okresie od 2011 r. do 2014 r. (do chwili sprzedaży udziałów przez Stronę) nie zachodziły podstawy do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, bowiem w tym okresie spółka nie była niewypłacalna i posiadała majątek, a jeżeli utrata majątku nastąpiła, to dopiero po dniu zbycia udziałów i odwołania Skarżącego z funkcji członka zarządu. Jednakże Organ odwoławczy zauważył, że powyższa okoliczność sprawy ustalona została w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, który okazał się kompletny.
Skarżący wniósł skargę na decyzję Dyrektora. Zarzucił temu rozstrzygnięciu naruszenie:
1) art. 116 § 1 Op w związku z art. 122 i art. 120 Op, poprzez przyjęcie na podstawie ustaleń powziętych w wyniku nierzetelnie prowadzonego postępowania, że doszło do spełnienia warunku bezskuteczności egzekucji wobec spółki,
2) art. 122 i art. 123 oraz art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188 i art. 191 Op, poprzez bezzasadną odmowę przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka D. L. oraz świadka A. K., prezesa i wiceprezesa zarządu spółki, na okoliczność stanu finansowego Spółki w chwili wszczęcia postępowania, przed wszczęciem tego postępowania oraz obecnie, a także na okoliczność posiadanego przez spółkę majątku, w tym przysługujących jej praw lub wierzytelności, od października 2014 r. do chwili obecnej, co miało istotny wpływ na wynik postępowania,
3) art. 122 i art. 123 oraz art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188 i art. 191 Op, poprzez bezpodstawną odmowę zwrócenia się do aktualnego prezesa i wiceprezesa zarządu, D. L. oraz A. K., o przedłożenie dokumentów księgowych spółki, obejmujących okres od 2010 r. do chwili obecnej, co miało istotny wpływ na wynik postępowania,
4) art. 116 § 1 pkt 1 lit. b Op, polegające na wadliwym i niczym nie uzasadnionym przyjęciu, że podstawy do ogłoszenia upadłości zaistniały w latach 2010 - 2011, podczas gdy w istocie zaistniały one dopiero po 22 października 2014 r., co powinno prowadzić do przyjęcia, że Skarżący nie ponosi winy w niezgłoszeniu wniosku ogłoszenie upadłości, ponieważ w tym okresie nie pełnił już funkcji prezesa zarządu spółki,
5) art. 116 § 1 i § 2 Op w zw. z art. 108 oraz art. 133 Op, polegające na wadliwym określeniu kręgu stron postępowania (pominięciu aktualnych osób sprawujących funkcje w zarządzie spółki), co doprowadziło również do wadliwego określenia adresatów decyzji ustalającej odpowiedzialność za zobowiązania spółki.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że Organ podatkowy w zasadzie zaniechał podejmowania prób wyegzekwowania należności z majątku spółki w okresie po kwietniu 2014 r., przy czym postępowanie takie nie miało żadnego uzasadnienia. W ocenie Skarżącego dla ustalenia, że egzekucja była bezskuteczna, konieczne jest podjęcie wszystkich niezbędnych ku temu środków, a do takich z całą pewnością należy prowadzenie egzekucji z udziałem obecnych władz podmiotu oraz przynajmniej podjęcie próby uzyskania dokumentacji księgowej od tych osób. Tych czynności bez wątpienia w tej sprawie zaniechano.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie i ponowił swoją argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym decyzji administracyjnych, z prawem procesowym i materialnym obowiązującym w dacie wydania decyzji. Zgodnie natomiast z art. 134 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie zasługiwała na uwzględnienie.
W zaskarżonej decyzji Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. zasadnie wskazał, że dla skutecznego przeniesienia odpowiedzialności podatkowej na osobę trzecią art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej wymaga wystąpienia konkretnych przesłanek pozytywnych oraz braku przesłanek negatywnych. Rolą organów jest wykazanie powstania zaległości w dacie, kiedy dana osoba pełniła funkcję członka zarządu, a także wykazanie bezskuteczności egzekucji względem samej spółki. Z kolei rzeczą osoby, na którą organ zamierza przenieść odpowiedzialność, jest wykazanie, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o upadłość (układ), albo że niezgłoszenie takiego wniosku wynika z przyczyn niezawinionych przez członka zarządu, albo w końcu, że istnieje mienie, z którego organ może zaspokoić zaległości spółki.
Prawidłowo ustaliły Organy w niniejszej sprawie, że Skarżący był członkiem zarządu spółki M. Sp. z o.o. w okresie od lipca 2010 r. do października 2014 r. W tym właśnie czasie powstała zaległość podatkowa spółki, którą przeniesiono na Skarżącego.
W kwestii bezskuteczności egzekucji wobec spółki podzielić należy ocenę Organów, że taką bezskuteczność można wykazać każdym dowodem – nie jest wcale konieczne postanowienie organu egzekucyjnego wydane na podstawie art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, umarzające takie postępowanie. Z akt sprawy wynika, że postępowanie egzekucyjne wobec spółki było jednak wszczęte, i że w jego ramach dokonano szeregu czynności egzekucyjnych, które zakończyły się niepowodzeniem. Otóż organ zwrócił się do banków, w których spółka mogła posiadać otwarte rachunki bankowe. Na tych rachunkach nie było jednak żadnych środków. Wielokrotnie w latach 2011 – 2014 sporządzano protokoły o stanie majątkowym spółki, w których Skarżący potwierdzał swoim podpisem brak środków. Z danych CEPiK oraz z Centralnej Bazy Danych Ksiąg Wieczystych wynikało, że spółka nie dysponuje żadnymi pojazdami ani nieruchomościami. Skierowano też wezwanie do prezesa zarządu spółki, D. L., o wskazanie majątku, ale wezwanie to nie zostało podjęte. Pod formalnym adresem spółki (W., ul. [...]) spółka faktycznie nie funkcjonowała, gdyż adres ten należy do tzw. wirtualnych biur, zaś wspomnianej D. L. służył on do wskazania siedziby ponad 340 podmiotów. Z kolei z danych Krajowego Rejestru Sądowego wynikało, że wspólnikiem spółki był J. R. Wbrew zarzutowi skargi miał on więc "coś wspólnego ze spółką", gdyż figurował jako jej udziałowiec. Być może Skarżący o tym fakcie nie wiedział, niemniej obiektywnie J. R. był wspólnikiem, choć nie zajmował stanowiska w zarządzie, gdyż orzeczono wobec niego sądowy zakaz pełnienia funkcji w spółkach kapitałowych. Status J. R. w spółce ma jednak dla niniejszej sprawy znaczenie marginalne.
Skarga w dużym stopniu koncentruje się na wykazaniu, że jakkolwiek przed zbyciem przez Skarżącego udziałów w spółce w roku 2014 spółka rzeczywiście nie miała stosownego majątku, to jednak mogła go nabyć po tej dacie, co miały wykazać złożone wnioski dowodowe. Otóż Sąd zauważa, że ww. czynności zmierzające do odnalezienia majątku spółki miały miejsce także po zbyciu przez Skarżącego udziałów w spółce i po okresie pełnienia funkcji w zarządzie. Dane pochodzące z CEPiK i z Centralnej Bazy Danych Ksiąg Wieczystych pozyskano w czerwcu 2015 r., wystąpienie do nominalnego prezesa zarządu spółki, D.L., wystosowano także w czerwcu 2015 r. Niezrozumiałe jest oczekiwanie, aby do osoby tej kierować kolejne wezwania, skoro brak odbioru już pierwszego z nich wskazywał na jedynie formalną pozycję D.L. w spółce i brak jakiegokolwiek jej zainteresowania sprawami spółki. Dodatkowo wskazać należy na fakt, że spółka faktycznie nie funkcjonowała pod adresem widniejącym w KRS, nie był znany adres faktycznej siedziby (o ile taki w ogóle istniał), udziałowcem spółki była osoba pozbawiona prawa pełnienia funkcji w spółkach kapitałowych, a w końcu, że w dniu 31 lipca 2015 r. (a więc także po październiku 2014 r., kiedy Skarżący opuścił spółkę) organ egzekucyjny umorzył postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 59 § 2 ustawy egzekucyjnej. W ocenie Sądu konieczny był więc wniosek, że egzekucja wobec spółki okazała się bezskuteczna nie tylko w czasie pełnienia przez Skarżącego funkcji w zarządzie, ale także po tym czasie.
Skarżący sam w istocie przyznał, że jeżeli "na chwilę obecną" spółka nie posiada żadnego majątku, z którego możliwe jest zaspokojenie wierzycieli, to "... w ocenie skarżącego bezsporne jest, że utrata majątku nastąpiła już po odwołaniu skarżącego z funkcji ...". Skoro więc w czasie pełnienia przez Skarżącego obowiązków członka zarządu spółka nie miała majątku (co wykazują m.in. protokoły o stanie majątkowym), to nie mogła go później utracić. Skarżący pomija fakt, że spółka po jego rezygnacji z funkcji w zarządzie nie składa zeznań CIT-8 ani sprawozdań finansowych. Nie prowadząc działalności gospodarczej i faktycznie wygaszając swoją aktywność (takie okoliczności jasno wynikają z ustaleń Organów, Skarżący zaś ich nie kwestionował) spółka nie miała praktycznie żadnej możliwości, aby zgromadzić jakikolwiek majątek w celu zaspokojenia powstałych zaległości podatkowych. Z tego względu uznać należy, że zasadnie odmówiono dowodu z przesłuchiwania obecnych członków zarządu spółki – D. L. i A. K. (zresztą próba kontaktu z D. L. okazała się nieskuteczna). Zebrane dowody potwierdzają, że po rezygnacji Skarżącego z pełnienia funkcji w zarządzie spółka nie przejawiała żadnej aktywności, a postępowanie egzekucyjne prowadzone już po rezygnacji Skarżącego z funkcji potwierdziło, że Spółka majątku nie nabyła. Prowadzenie dowodu z zeznań świadków (obecnego zarządu) na okoliczność nabycia przez spółkę majątku po 22 października 2014 r. i jej stanu finansowego po 22 października 2014 r. było zatem bezzasadne, skoro zebrane dowody (dokumenty urzędowe) stwierdzają, że spółka majątku nie posiada. Owszem – nie można byłoby wykluczyć zgromadzenia takiego majątku po 22 października 2014 r., ale mogłoby to się stać tylko wtedy, gdyby po tej dacie spółka prowadziła działalność gospodarczą, co – jak wyjaśniono wyżej – nie nastąpiło. Choć więc, istotnie, należało formalnie odnieść się do wniosku dowodowego dotyczącego przesłuchania A. K., a także odmowę tę uzasadnić, to jednak uchybienie procesowe polegające na braku odniesienia się do wniosku o przesłuchanie tej osoby nie miało wpływu na prawidłową co do zasady ocenę bezskuteczności egzekucji wobec spółki.
Sąd podziela ocenę Organów, że stan niewypłacalności spółki zaistniał już w roku 2011, o czym świadczą zawarte w decyzji prawidłowe ustalenia i rozważania w tym względzie. Niemniej, według Sądu, spór o to, czy i kiedy taki stan zaistniał w spółce, jest o tyle bezprzedmiotowy, że wniosek o ogłoszenie upadłości spółki (o układ) nigdy nie został zgłoszony. Skoro wniosku o ogłoszenie upadłości (lub o układ) nie zgłoszono, to bezprzedmiotowy jest spór o datę, w której ewentualnie wystąpiły przesłanki upadłości, a także o to, czy w ogóle one w spółce wystąpiły. Spór taki ma sens tylko wtedy, gdy wniosek został zgłoszony, gdyż tylko wtedy można racjonalnie oceniać, czy był on terminowy, spóźniony lub, ewentualnie, przedwczesny. Zaniechanie zgłoszenia wniosku o upadłość spółki powoduje, że Skarżący automatycznie wyeliminował możliwość zastosowania wobec siebie przesłanki egzoneracyjnej, o której mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a Ordynacji, tj. – z logicznych powodów – nie można było wykazać, że we właściwym czasie zgłoszono stosowny wniosek (vide np. wyrok NSA o sygn. II FSK 93/11), gdyż wniosku takiego nie zgłoszono nigdy. Na tej podstawie nie można bynajmniej formułować konkluzji, że z powodu ewentualnego braku obiektywnego wystąpienia w spółce przesłanek upadłościowych przeniesienie odpowiedzialności na Skarżącego było w ogóle prawnie niemożliwe. Taka konkluzja sprzeciwiłaby się literalnemu brzmieniu art. 116 Ordynacji, prowadziłaby nadto do wniosków absurdalnych, tj. takich, że dobry standing ekonomiczny spółki w okresie wykonywania przez członka zarządu swojej funkcji wyklucza późniejsze przeniesienie odpowiedzialności, choć nie wykluczałby tego standing zły, wskazujący na rażącą niewypłacalność spółki. Trudno wyobrazić sobie pogląd bardziej demotywujący do rzetelnego wywiązywania się przez spółki kapitałowe ze swoich obowiązków podatkowych.
Zarzuty procesowe skargi są konsekwencją uznania (wadliwego), że w sprawie nie zaszły materialne przesłanki do przeniesienia na Skarżącego odpowiedzialności podatkowej. Z tego względu, jako zarzuty wtórne, uznane być powinny także za chybione. Postępowanie podatkowe zostało przeprowadzone w sposób wystarczający z punktu widzenia przedmiotu tego postępowania, w tym też prawidłowo, wyczerpująco określono krąg osób odpowiedzialnych za przeniesione zaległości. Tymi osobami jest Skarżący, spółka oraz drugi członek dwuosobowego zarządu w czasie, kiedy powstały zaległości. Późniejsi członkowie zarządu nie mieli przymiotu strony, toteż Organy prawidłowo je pominęły.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 Ppsa, Sąd oddalił skargę. Zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło