III SA/Wa 422/15
WyrokWSA w Warszawie2016-02-05
Skład orzekający: Dariusz Kurkiewicz, Bożena Dziełak, Barbara Kołodziejczak-Osetek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnik uczestniczący w łańcuchu dostaw, w którym występują oszustwa podatkowe, może zostać pozbawiony prawa do odliczenia podatku naliczonego lub zwrotu podatku naliczonego, jeśli działał w dobrej wierze i podjął wszelkie racjonalne środki w celu uniknięcia udziału w oszustwie?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy podatkowe nie wykazały w sposób przekonujący i obiektywny, że skarżąca spółka wiedziała lub mogła wiedzieć o udziale w oszustwie podatkowym. Wskazano, że sama obecność osób reprezentujących spółkę w innych podmiotach łańcucha dostaw lub posługiwanie się przez kontrahenta pieczęcią spółki nie dowodzi świadomego udziału w oszustwie. Konieczne jest ustalenie, czy spółka podjęła wszelkie racjonalne środki w celu uniknięcia udziału w oszustwie, a organy nie ustosunkowały się do jej wyjaśnień dotyczących np. wagi towaru czy przyczyn niezwłocznych płatności.Stan faktyczny
Spółka G. Sp. z o.o. Sp. K. zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji, która odmówiła zwrotu podatku VAT za grudzień 2011 r. i styczeń 2012 r. Organy podatkowe uznały, że transakcje wewnątrzwspólnotowej dostawy prętów stalowych dokonane przez spółkę były pozorne i stanowiły element "karuzeli podatkowej", mającej na celu wyłudzenie zwrotu VAT. Spółka zarzuciła organom naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego i wadliwe zastosowanie przepisów dotyczących prawa do odliczenia podatku naliczonego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję i zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz G. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Sp. K. kwotę 11 667 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Bożena Dziełak, sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, Protokolant p.o. referenta stażysty Michał Strzałkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2016 r. sprawy ze skargi G. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Sp. K. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące grudzień 2011 r. oraz styczeń 2012 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz G. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Sp. K. z siedzibą w W. kwotę 11 667 zł (słownie: jedenaście tysięcy sześćset sześćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Z akt przedłożonych Sądowi wynika, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. określił dla G. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością - Spółka Komandytowa (dalej zwana "Skarżącą"), wysokość zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym na rachunek bankowy za grudzień 2011 r. i styczeń 2012 r. w kwocie 0,00 zł oraz wysokość kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za grudzień 2011 r. w kwocie 4.014,00 zł i za styczeń 2012r. w kwocie 8.911,00 zł.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Skarżącej Dyrektor Izby Skarbowej w W. decyzją z [...] grudnia 2014 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Jak wynika z uzasadnienia decyzji, 19 stycznia 2012 r. do [...] Urzędu Skarbowego W. wpłynęła deklaracja VAT-7 za grudzień 2011 r. Skarżącej, z wykazaną kwotą do zwrotu na rachunek bankowy wskazany przez podatnika w terminie 25 dni w wysokości 147.397,00 zł. Wraz z deklaracją Skarżąca złożyła wniosek o przyspieszenie terminu zwrotu podatku (VAT-ZT). Termin zwrotu podatku przypadał na dzień 13 lutego 2012 r.
Na podstawie m.in. art. 87 ust. 2 i art. 87 ust. 6 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054, ze zm.), dalej zwanej "u.p.t.u.", organ I instancji postanowił zweryfikować zasadność zwrotu podatku w ramach kontroli podatkowej.
W dniach 7-8 lutego 2012r. oraz 13 lutego 2012 r. przeprowadzono wobec Skarżącej kontrolę podatkową w zakresie sprawdzenia prawidłowości rozliczenia podatku od towarów i usług za grudzień 2011 r. z uwzględnieniem kwoty nadwyżki z listopada 2011 r. co zostało udokumentowane protokołem.
Dodatkowo jak wynika z akt sprawy 8 lutego 2012 r. do organu I instancji wpłynęła deklaracja VAT-7 za styczeń 2012 r. Skarżącej, w której wykazano kwotę do zwrotu na rachunek bankowy podatnika w terminie 25 dni w wysokości 299.278,00 zł. Wraz z deklaracją Skarżąca złożyła w wniosek o zwrot podatku. Termin zwrotu podatku przypadał na 5 marca 2012 r.
Postanowieniem z [...] września 2012 r., organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie rozliczenia podatku od towarów i usług za grudzień 2011 r. i styczeń 2012 r.
Decyzją organ I instancji zakwestionował wykazaną przez Skarżącą w deklaracjach VAT-7 za grudzień 2011 r. i styczeń 2012 r. wewnątrzwspólnotową dostawę towarów i usług. Organ I instancji stwierdził, że Skarżąca nie dokonała w grudniu 2011 r. oraz styczniu 2012 r. wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów na rzecz podmiotów P. a.s., F. s.r.o. oraz N. s.r.o. i wskazał, że zawarte transakcje, których przedmiotem był pozorny obrót stalą nie mieszczą się w zakresie opodatkowania podatkiem od towarów i usług zgodnie z art. 6 pkt 2 u.p.t.u.
Dodatkowo organ I instancji zakwestionował wykazane przez Skarżącą w rejestrach zakupów za grudzień 2011 r. i styczeń 2012 r. transakcje nabycia prętów żebrowanych od A. A. G. oraz M. Sp. z o.o. i stwierdził, że zostały one zawarte wyłącznie dla pozoru, w celu obejścia przepisów art. 86 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 87 ust. 1 i 2 oraz art. 6 pkt 2 u.p.t.u. Organ I instancji wskazał, że pozorność obrotu stalą oznacza, że Strona na podstawie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. c) u.p.t.u. nie ma prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur zakupu wystawionych przez A. A. G. oraz M. Sp. z o.o. dotyczących tych transakcji.
Organ I instancji stwierdził, że rzeczywistym celem udziału Skarżącej w przedstawionym w treści uzasadnienia niniejszej decyzji łańcuchu dostawców i odbiorców prętów żebrowanych było osiągnięcie korzyści w postaci nienależnego zwrotu podatku od towarów i usług.
Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że istota sporu w rozpatrywanej sprawie sprowadza się więc do rozstrzygnięcia, czy wystawione przez Skarżącą faktury dotyczące wewnątrzwspólnotowej dostawy prętów żebrowanych oraz ich wcześniejszego nabycia dokumentują faktyczne zdarzenia gospodarcze, a co za tym idzie stanowią podstawę do rozliczenia w deklaracjach VAT-7 za przedmiotowe okresy dokonanej sprzedaży jak i odliczenia wykazanego podatku naliczonego.
Dyrektor Izby Skarbowej mając na uwadze brak ekonomicznego uzasadnienia ustalonego przez organ I instancji obrotu prętami żebrowanymi, charakter podmiotów biorących udział w tym obrocie oraz przepływ towarów i płatności stwierdził, że Skarżąca uczestniczyła w grudniu 2011 r. i w styczniu 2012 r. w tzw. "karuzeli podatkowej" a jedynym celem zawartych transakcji było uzyskanie nienależnego zwrotu podatku od towarów i usług.
Dyrektor podkreślił, że sposób i forma organizacji transakcji zawieranych pomiędzy Skarżącą, a P. a.s., F. s.r.o. oraz N. s.r.o. dokumentujących wewnątrzwspólnotową dostawę oraz transakcji nabycia prętów żebrowanych zawieranych pomiędzy Skarżącą a A. A. G. oraz M. Sp. z o.o. oraz wcześniejszymi ogniwami łańcucha, zdaniem organu odwoławczego potwierdza, iż działania dokonywane przez ww. podmioty, w tym Skarżącą, były charakterystyczne dla obrotu "karuzelowego". Wskazuje na to materiał dowodowy zebrany w przedmiotowej sprawie, oraz przedstawiony w schematach obrotu przedstawionych za grudzień 2011 r. na stronie 41 decyzji organu I instancji oraz styczeń 2012 r. na stronie 65 decyzji organu I instancji, w wyniku którego towar wykazany w fakturach sprzedaży powracać miał do punktu (kraju) wyjścia.
Dyrektor Izby Skarbowej w pełni podzielił stanowisko organu I instancji, że dostawy prętów żebrowanych do Skarżącej, wykazanych następnie przez Skarżącą jako wewnątrzwspólnotową dostawa towarów, były realizowane poprzez następujący szereg podmiotów:
W grudniu 2011 r.
1) S. S.r.o. [...] -> M. Sp. z o.o. -> E. J. O. -> A. A. G. -> G. Sp. z o.o. Sp. K -> P. a.s. [...].
M. Sp. z o.o. nie ujęła w księgach podatkowych prowadzonych dla celów podatku od towarów i usług wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów oraz nie dokonała zapłaty podatku w kwocie 1.068,299 zł wykazanego w deklaracji VAT-7K za IV kwartał 2011 r. jako podlegającego wpłacie do urzędu skarbowego. Siedziba spółki mieści się na zapleczu zakładu fryzjerskiego, firma nie zatrudnia pracowników, nie posiada zaplecza magazynowego. Wykazuje sprzedaż zakupionego towaru wyłącznie do E. J. O..
Natomiast jak wskazał organ I instancji w zarządzie Spółki dostarczającej pręty żebrowane do M. Sp. z o.o. i L. L. W. – S. s.r.o. [...] uczestniczył J. H., będący równocześnie właścicielem 25% udziałów w tej spółce. Spółka S. s.r.o. w wystawianych fakturach sprzedaży na rzecz M. Sp. z o.o. posługiwała się adresem i nr ICO firmy zarejestrowanej na terytorium Słowacji oraz numerem VAT UE nadanym przez czeską administrację podatkową.
E. J. O. nie przedłożyła do czynności sprawdzających żadnych dokumentów księgowych, nie złożyła deklaracji VAT-7 za grudzień 2011 r. i styczeń 2012 r. Firma ta nie posiada żadnych środków transportu i magazynów. Według złożonych przez J. O. wyjaśnień towar został odebrany od M. Sp. z o.o. transportem obcym i bez magazynowania dostarczony bezpośrednio do A. A. G..
Dlatego też w ocenie organu I instancji jak i Dyrektora Izby Skarbowej M. Sp. z o.o. i E. J. O. pełnią w tym łańcuchu dostaw rolę znikających podatników.
Rolę bufora należy przypisać A. A. G.. Firma ta prowadzi księgi podatkowe, złożyła deklaracje VAT-7 za grudzień 2011 r. i styczeń 2012 r. wykazując przy znacznych obrotach niewielkie kwoty do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wyniku zaewidencjonowania nabyć towarów od znikających podatników oraz dostaw między innymi do Skarżącej, której jest komandytariuszem.
Natomiast Skarżąca pełni w przedstawionym schemacie dostaw rolę brokera. Należy wskazać, że Spółka ta jest kontrolowana przez A. G. i P. P., będących w 2011 i 2012 r. jednocześnie udziałowcami i członkami zarządu komplementariusza, Spółki G. Sp. z o.o. Zadeklarowała wewnątrzwspólnotową dostawę prętów żebrowanych na terytorium Czech oraz wystąpiła z tego tytułu o zwrot podatku VAT. Należy zauważyć, że spółka ta została zawiązana we wrześniu 2011 r., wpisana do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego w dniu 30 września 2011 r. a już w grudniu tego roku wykazała WDT o wartości 689.074,02 zł.
2) F. s.r.o. [...] -> A. Sp. z o.o. I. s.c.->A. A. G. -> P. a.s. [...].
Znikającym podatnikiem w tym łańcuchu jest Spółka A. uczestnicząca w przedstawionym schemacie podmiotów dokonujących dostawy tych samych prętów żebrowanych do Skarżącej. Spółka została wykreślona z ewidencji podatników na podstawie art. 96 u.p.t.u., nie składała deklaracji VAT-7, zeznań CIT-8 i sprawozdań finansowych za lata 2010-2011. Posiada wirtualny adres siedziby. Prezesem zarządu tej Spółki jest osoba bezdomna, J. P.. Spółka wystawiła faktury, w których wymieniła dostawę prętów żebrowanych, na rzecz L. L. W. nie rozliczając podatku należnego wynikającego z tych faktur. F. s.r.o. zaprzeczyła natomiast zwieraniu z tą Spółką transakcji wskazując jako odbiorcę prętów żebrowanych L. L. W., firmę pozorującą prowadzenie działalności gospodarczej.
Następny z kolei dostawca w tym szeregu, L. L. W.podpisywał wyłącznie faktury wystawiane przez nieustaloną osobę, pana W., nie prowadził w rzeczywistości żadnej działalności gospodarczej.
Kolejna Spółka I. s.c. P. H., P. O. została rozwiązana 15 grudnia 2011 r. pomimo to wystawiała faktury sprzedaży nie dokonując rozliczenia podatku należnego wynikającego z tych faktur.
Podobnie jak w opisanym wyżej schemacie, również w tym przypadku rolę przedsiębiorstwa buforowego spełnia A. A. G., natomiast Skarżącej należy przypisać funkcję brokera.
3. M. a.s. [...] -> I. Sp. z o.o. -> A. A. G. G. Sp. z o.o. Sp. K. P. a.s. [...].
4. A. [...] -> I. Sp. z o.o.-> A. A. G. -> G. Sp. z o.o. Sp. K. -> P. a.s. [...].
W tym miejscu słusznie wskazał organ I instancji, że prowadzone przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. postępowanie kontrolne wobec I. Sp. z o.o. w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za okres od 01 kwietnia 2011 r. do 31 marca 2012 r. nie zostało zakończone do dnia wydania niniejszej decyzji.
Natomiast z pisma Prokuratury Okręgowej w G. z 13 sierpnia 2013 r. sygn. akt [...] wynika, że wobec P. G. - Prezesa Zarządu I. Sp. z o.o. prowadzone jest śledztwo w sprawie dokonanego przestępstwa polegającego na podawaniu nieprawdy i zatajaniu prawdy w deklaracjach podatkowych poprzez przyjmowanie i wystawianie nierzetelnych dokumentów w postaci faktur VAT potwierdzających fikcyjne transakcje w obrocie stalą przez co doszło do narażenia uszczuplenia należności publicznoprawnej w podatku VAT w wysokości co najmniej 4.312.750, zł.
I. Sp. z o.o. wykazywała nabycia o znacznej wartości od podmiotów, które nie zawierały z tą spółką żadnych transakcji: -L. M. K., D. P. S. i B. J. K..
Z kolei P. a.s. [...] nabyte od Skarżącej pręty żebrowane bezzwłocznie odsprzedawała na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, do I. Sp. z o.o. Spółka ta pełni rolę znikającego podatnika: nie dokonała rejestracji dla celów podatku od towarów i usług, pomimo wykazania w złożonej deklaracji VAT-7 za grudzień 2011 r. nabyć i dostaw o wartości przekraczającej 4 min zł. Pomimo podjętych działań próby przeprowadzenia w tej spółce kontroli podatkowej były bezskuteczne.
Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, że odbiorca prętów żebrowanych, P. a.s. jest również kontrolowana przez podmioty zamieszkujące na terytorium kraju: w skład zarządu Spółki wchodzi W. J.. Członkami rady nadzorczej Spółki są obywatele polscy zam. w C.: J. W., K. J., Z. M..
Zatem jak wynika z opisanych ww. okoliczności, w grudniu 2011 r. pręty żebrowane wykazane w fakturach wystawionych przez Skarżącą, będące przedmiotem wewnątrzwspólnotowej dostawy do podmiotu prawa czeskiego, P. a.s., zgodnie z zapisami w przedstawionych dokumentach zostały zakupione w Czechach i w Słowacji, następnie przez szereg podmiotów naliczających niewielką marżę, w tym przypadku A. Sp. z o.o., L. L. W., Firma Handlowo-Usługowa I. s.c. P. H. P. O., P. H. I., M. Sp. z o.o., E. O. J., I. Sp. z o.o., A. A. G. są tego samego dnia lub w bardzo krótkim odstępie czasu odsprzedawane do Skarżącej, która niezwłocznie dokonała wewnątrzwspólnotowej dostawy tych towarów do Czech. W ocenie organu podatkowego uczestnictwo wymienionych pośredników w łańcuchach transakcji miało na celu ukrycie pierwotnego dostawcy towarów: podmiotów prawa czeskiego i słowackiego: S. s.r.o, M. a.s., A. i F. s.r.o. Odbiorca towarów w Czechach, P. a.s. bezzwłocznie dokonuje dostawy tego samego towaru do podmiotu prawa polskiego, I. Sp. z o.o.
Z zebranych dowodów wynika, że w styczniu 2012 r. pręty żebrowane wykazane w fakturach wystawionych przez Skarżącą będące przedmiotem wewnątrzwspólnotowej dostawy do podmiotów prawa czeskiego i słowackiego, P. a.s., N. s.r.o. i F. s.r.o. zostały pierwotnie zakupione od S. s.r.o., F. s.r.o., M. a.s., B. s.r.o., H. s.r.o. i N. s.r.o.
Jak wynika z wypisu pełnego z rejestru prowadzonego przez Ministerstwo Sprawiedliwości Republiki Czeskiej właścicielem udziałów spółki N. s.r.o. od 1 lipca 2011 r. był T. B.. T. B. uczestniczył również od 2 maja 2011 r. w zarządzie tej Spółki.
Według wyciągu z Rejestru Handlowego Republiki Słowackiej jedynym udziałowcem F. s.r.o., [...], C., nr VAT [...] jest K. K., dyrektorem zarządzającym tej Spółki jest od 13 grudnia 2011 r. M. B..
Zgodnie z danymi z rejestru prowadzonego przez Ministerstwo Sprawiedliwości Republiki Słowacji, Spółka S. s.r.o. z siedzibą i nr ICO, wskazanymi w fakturach sprzedaży, tj. [...] Z., [...], ICO [...] jest zarejestrowana na terytorium Słowacji, udziałowcem spółki jest od 02 marca 2011 r. M. D., będący do 28 czerwcan2011 r. prezesem zarządu oraz udziałowcem I. Sp. z o.o.
Następnie poprzez szereg firm pośredniczących, tj. L. Sp. z o.o., L. L. W., M. Sp. z o.o., M. Sp. z o.o., E. O. J., P. H. F.H.U. I., A. A. G. pręty żebrowane były odsprzedawane do Skarżącej, która wykazywała wewnątrzwspólnotową dostawę tych prętów do Czech i do Słowacji, w tym ponownie do Spółki F. s.r.o.
Kolejne dostawy prętów żebrowanych w styczniu 2012r. odbywały się według przedstawionych schematów:
1. kontrahent czeski -> L. Sp. z o.o. -> M. Sp. z o.o.-> A. A. G. -> G. Sp. z o.o. Sp. K. -> P. a.s. [...].
2. kontrahent czeski -> L. Sp. z o.o. -> M. Sp. z o.o.-> A. A. G. G. Sp. z o.o. Sp. K. -> N. s.r.o. [...],
Kontrola podatkowa w L. Sp. z o.o. nie została przeprowadzona z uwagi na brak kontaktu z osobami upoważnionymi do reprezentowania Spółki. Spółka z kapitałem zakładowym [...] zł została wpisana do Rejestru Przedsiębiorców 28 września 2011 r., w zarządzie spółki uczestniczyli A. D. i L. D., Spółka zawiesiła działalność gospodarczą z dniem 15 maja 2014r.
W złożonej deklaracji VAT-7 za grudzień 2011 r. wykazała podstawę opodatkowania w wysokości 2.205.906 zł, nabycie towarów i usług pozostałych w wysokości 2.190.619,00 zł oraz podatek podlegający wpłacie do urzędu skarbowego w kwocie 3.516,00 zł. W deklaracji VAT-7 za styczeń 2012 r. Spółka wskazała podstawę opodatkowania w wysokości 3.472.271,00 zł, nabycie towarów i usług pozostałych w wysokości 3.454.145,00 zł oraz podatek podlegający wpłacie do urzędu skarbowego w kwocie 4.169,00 zł. Z przedstawionych dowodów wynika, że nowo powstała Spółka wykazała w grudniu 2011 r. i w styczniu 2012 r. obroty o milionowej wartości oraz niewielką kwotę podatku VAT do zapłaty.
M. Sp. z o.o. w deklaracji VAT-7K za IV kwartał 2011 r. wykazała obroty w wysokości 4.471.333,00 zł, podatek należny 1.028.407,00 zł, podatek naliczony 1.019.434,00 zł oraz kwotę podatku podlegającego wpłacie do urzędu skarbowego w wysokości 8.697,00 zł.
W deklaracji VAT-7 za 1 kwartał 2012 r. Spółka ta wykazała obroty w wysokości 10.476.201,00 zł, podatek należny 2.409.526,00 zł, podatek naliczony 2.404.516,00 zł oraz kwotę podatku podlegającego wpłacie do urzędu skarbowego w wysokości 5.010,00 zł.
Podatek należy wykazany w fakturach sprzedaży wystawionych przez L. Sp. z o.o. i M. Sp. z o.o. został zrównoważony poprzez zaewidencjonowanie faktur zakupu stali: w M. Sp. z o.o. faktur wystawionych przez M. Sp. z o.o. i L. Sp. z o.o.; w L. Sp. z o. o na podstawie faktur wystawionych przez M. Sp. z o.o.; Spółka M. Sp. z o.o. nie prowadziła ewidencji wymaganej dla rozliczenia podatku od towarów i usług, nie prowadziła ksiąg handlowych, przy wielomilionowych obrotach ze sprzedaży opodatkowanej wykazywała niewielkie kwoty podatku V A T do wpłaty albo podatek do przeniesienia. Spółka kupowała pręty żebrowane w czeskiej firmie M. a.s., wszystkie zakupy z Czech trafiały na plac składowy w Sosnowcu prowadzony przez firmę M.. Pracownik zatrudniony przez M. Sp. z o.o. został polecony przez firmę M.. Koszty transportu prętów stalowych do Polski ponosiła firma M., do której dostarczany był towar. Dane do deklaracji VAT-7K za IV kwartał 2011 r. Spółka uzyskała od S. G. z L. Sp. z o.o. Spółki L. i M. wspólnym transportem przywoziły pręty z Czech, następnie dzieliły transport na dwie części i odsprzedawały stal do firm na terenie Polski: L. Sp. z o.o. sprzedawała pręty między innymi do M. Sp. z o.o. i M. Sp. z o.o. Natomiast M. Sp. z o.o. sprzedawała pręty do M. Sp. z o.o. i L. Sp. z o.o.
Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej podmioty: L. Sp. z o.o. i M. Sp. z o.o. pełnią w tym łańcuchu rolę znikających podatników, obniżających podatek należny z tytułu wystawionych faktur sprzedaży o kwoty podatku naliczonego wynikające z wzajemnie wystawianych faktur przez podmioty uczestniczące w tym samym łańcuchu transakcji.
Podobnie jak w opisanych wyżej schematach, również w tym przypadku rolę przedsiębiorstwa buforowego spełnia A. A. G., natomiast Skarząca pełni rolę brokera.
3. S. s.r.o. [...] -> M. Sp. z o. o. -> E. J. O. A. A. G. ->G. Sp. z o.o. Sp. K. ->F. s.r.o. [...]. Powyższy łańcuch podmiotów został opisany w części uzasadnienia niniejszej decyzji dotyczącej dostaw dokonanych w grudniu 2011 r., na str. 60 i 61. Ustalono, że firmy M. Sp. z o.o. i E. J. O. pełnią w nim rolę znikających podatników, funkcję bufora spełnia A. A. G. natomiast G. Sp. z o.o. Sp. K. pełni w przedstawionym schemacie rolę brokera.
4. F. s.r.o. [...] -> A. Sp. z o.o. -> L. L. W. -> P. H. FHU I. A. A. G. -> G. Sp. z o.o. Sp. K. F. s.r.o. [...].
Jak wskazano na str. 61 niniejszej decyzji znikającym podatnikiem w tym łańcuchu jest Spółka A. Sp. z o.o. i L. L. W..
F.H.U. I. P. H. prowadzi działalność gospodarczą w miejscu zamieszkania. Nie posiada żadnych innych punktów prowadzenia działalności, tj. biura, magazynów, placów składowych. Nie zawiera umów handlowych, nie ponosi kosztów transportu, transakcje odbywają się telefonicznie lub mailowo. Nie posiada własnych środków transportu. Potwierdza dowody wydania z magazynu WZ po otrzymaniu informacji od kontrahenta (L. L. W.) o otrzymaniu towaru pomimo, że nie uczestniczy osobiście przy jego wydaniu. W deklaracji VAT-7 za I kwartał 2012 r. P. H. wykazał obroty z tytułu sprzedaży prętów żebrowanych, walcówki oraz blachy w wysokości19.657.551,69 zł, podatek należny w kwocie 4.521.237,02 zł, podatek naliczony w wysokości 4.498.229,00 zł. Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, że w przedstawionym schemacie obrotu prętami żebrowanymi zarówno pierwszym dostawcą jak i końcowym odbiorcą prętów żebrowanych jest firma słowacka, F. s.r.o., natomiast transakcje pomiędzy A. Sp. z o.o. a L. L. W. nie miały faktycznie miejsca.
Podobnie jak w opisanych wyżej schematach, również w tym przypadku rolę przedsiębiorstwa buforowego pełni A. A. G., natomiast Skarżąca jest brokerem.
Według Dyrektora Izby Skarbowej organ I instancji trafnie dokonał analizy ww. przedstawionych okoliczności tych transakcji stwierdzając, że odbiegają od obowiązujących w rzeczywistym obrocie towarami, bowiem: każdy dostawca w krótkim czasie znajduje nabywcę dokładnie takiej samej ilości towaru; towar nie jest magazynowany, poszczególne podmioty uczestniczące w obrocie nie posiadają koniecznego zaplecza w postaci magazynów czy środków transportu; końcowy odbiorca towaru w każdym stwierdzonym przypadku jest znikającym podatnikiem; Skarżąca dokonuje zakupu towaru nie bezpośrednio u producenta, lecz poprzez wiele firm pośredniczących; płatności za towar są regulowane niezwłocznie; w łańcuchu firm pośredniczących uczestniczą podmioty nieistniejące i znikający podatnicy; dokumenty przyjęcia towaru do magazynu i wydania z magazynu sporządzane są bez faktycznej kontroli zakupionego towaru; faktyczna waga towaru nie została uwzględniona przez Skarżącą w fakturach dokumentujących wewnątrzwspólnotową dostawę towarów (WDT). Pomimo kontrolnego zważenia towaru, w fakturach WDT Skarżąca wymieniła ciężar prętów żebrowanych tożsamy z zapisami w fakturach wystawionych przez A. A. G..
Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej organ I instancji słusznie zwrócił uwagę, że szybka zapłata pełnych należności na rzecz dostawców oraz transport towarów miały na celu jedynie uprawdopodobnienie istnienia rzeczywistego obrotu gospodarczego. Natomiast uczestnictwo wielu pośredników uczestniczących w odsprzedaży tych samych prętów żebrowanych jest sprzeczne z podstawowym celem działalności gospodarczej jakim jest zorientowanie na osiąganie maksymalnych zysków.
W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w rozpatrywanym przypadku sposób i forma organizacji transakcji dostaw prętów żebrowanych dokonywanych przez Skarżącą a na wcześniejszym etapie ich nabycie w pełni potwierdza fakt, że Skarżąca brała udział w oszustwie typu "karuzela podatkowa" pełniąc rolę tzw. "brokera", a Jej wspólnik A. G. pełnił w tym oszustwie rolę tzw. "bufora".
Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej wykazane przez Skarżącą w rejestrach zakupów za grudzień 2011 r. i styczeń 2012 r. transakcje nabycia prętów żebrowanych od A. A. G. oraz M. Sp. z o.o. zostały zawarte wyłącznie dla pozoru.
Skoro więc nabycie prętów żebrowanych przez Skarżącą było pozorne to również wykazana przez Skarżącą w deklaracji VAT-7 za grudzień 2011 r. i styczeń 2012 r. wewnątrzwspólnotową dostawa tych towarów również jest pozorna.
Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że nie można uznać transakcji wykazanych przez Skarżącą w deklaracji VAT-7 za grudzień 2011 r. i styczeń 2012 r. jako wewnątrzwspólnotowe dostawy w rozumieniu ww. art. 5 ust. 1 pkt 5 u.p.t.u., a co za tym idzie art. 13 ust. 1 u.p.t.u.
Dlatego też Dyrektor Izby Skarbowej zgodził się z zarzutem odwołania, co do wadliwego zastosowania w decyzji organu I instancji art. 6 pkt 2 u.p.t.u. Niemniej jednak Dyrektor Izby Skarbowej dokonując kontroli zaskarżonej decyzji nie dostrzegł naruszenia, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji organu I instancji z obrotu prawnego, bowiem powyższe uchybienie organu I instancji pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie niniejszego postępowania. zasadniczą cechą konstrukcyjną podatku od towarów i usług jest ustanowione w art. 86 ust. 1 u.p.t.u. prawo podatnika do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług. Zgodnie z art. 86 ust. 1 u.p.t.u. w zakresie w jakim dany towar lub usługa wykorzystywana jest do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Stosownie zaś do treści art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a) u.p.t.u., kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.
Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że organ pierwszej instancji zasadnie uznał, iż transakcje na podstawie których wystawiono faktury dokumentujące nabycie przez Skarżącą prętów żebrowanych dotknięte są wadą pozorności określoną w art. 83 Kodeksu cywilnego, co skutkuje pozbawieniem Skarżącej prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z ww. faktur.
Dyrektor Izby Skarbowej nadmienił, że na okoliczności wskazujące na świadomy udział Skarżącej w nielegalnym obrocie prętami żebrowanymi świadczy to, że w grudniu 2011 r. i w styczniu 2012 r. komandytariuszami Skarżącej oraz osobami reprezentującymi komplementariusza byli P. P. oraz A. G.. W łańcuchu dostawców i odbiorców prętów żebrowanych uczestniczyła nie tylko reprezentowana przez ww. Skarżąca. Dostawcą stali do P. a.s. była w styczniu 2012 r. również Spółka E. Sp. z o.o. Sp. K. , z siedzibą w Z., w imieniu której fakturę sprzedaży, jako osoba uprawniona do jej wystawienia, podpisał P. P.. Organ podatkowy ustalił na podstawie danych zawartych w Rejestrze Przedsiębiorców KRS Nr [...] i Nr [...], że począwszy od daty wpisu Spółki do Rejestru, tj. od 10 marca 2011 r. jedynym wspólnikiem i Prezesem Zarządu Spółki E. Sp. z o.o. uprawnionym do reprezentacji E. Sp. z o.o. Sp. K. był P. P., firmy E. P. P. i A. A. G. dokonywały zakupu prętów żebrowanych od M. Sp. z o.o. Firma A. A. G. wykazała w grudniu 2011 r. wewnątrzwspólnotową dostawę towarów do słowackiej Spółki F. s.r.o. Firma A. A. G. wykazała nabycia stali od P. H..
Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej powyższe świadczy o wiedzy Zarządu Spółki o podmiotach uczestniczących w poprzednich etapach obrotu.
Ponadto A. G. był w grudniu 2011 r. jedynym dostawcą, a w styczniu 2012 r. głównym dostawcą prętów żebrowanych wykazanych przez Skarżącą w fakturach dokumentujących wewnątrzwspólnotową dostawę towarów do spółki prawa czeskiego P. a.s.
Natomiast z zeznań złożonych przez J. W., kierowcy wożącego pręty żebrowane do magazynu w S. wynika, że Czeszka pracująca w pomieszczeniu biurowym hali, potwierdzająca odbiór towaru posługiwała się pieczęcią Skarżącej. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej udostępnienie pieczęci firmowej do wykorzystania na terytorium Czech do ostemplowania dokumentów potwierdzających dostarczenie towaru do P. a.s. świadczy, iż Skarżąca i P. a.s. działały w porozumieniu.
Skarżąca nie zgodziła się z wydaną decyzją i złożyła skargę do sądu. Decyzji zarzuciła: naruszenie art. 87 ust. 6 u.p.t.u. poprzez nie dokonanie zwrotu podatku za grudzień 2011 r. po upływie 25 - cio dniowego terminu zwrotu oraz pomimo zakończenia kontroli podatkowej; naruszenie art. 188 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r. poz. 749, ze zm.) dalej zwanej O.p., poprzez odmowę przeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez Skarżącą w odwołaniu od decyzji organu I instancji, mimo że przedmiotem dowodu były okoliczności mające znaczenie dla sprawy, które nie zostały stwierdzone innym dowodem; naruszenie art. 120 O.p., przez pozbawienie skarżącej prawa do odliczenia podatku naliczonego; naruszenie art. 122 O.p. przez uwzględnienie jedynie tych okoliczności, które przemawiały na niekorzyść skarżącej, co miało wpływ na wynik postępowania, a w dodatku brak należytego wykazania tych okoliczności; naruszenie art. 121 § 1 O.p., poprzez prowadzenie postępowania w sposób uzasadniający postawienie zarzutu świadomego działania na szkodę podatnika; naruszenie art. 124 O.p., przez niewyczerpujące wyjaśnienie przesłanek, którymi kierował się organ wydając decyzję, zwłaszcza przesłanek w oparciu które uznał, że strona świadomie brała udział w oszustwie podatkowym; naruszenie art. 187 § 1 O.p., poprzez pominięcie przy rozpoznawaniu sprawy dowodu w postaci wykazu numerów wytopów zamieszczanych na towarach, którymi handlowała strona, który to dowód jest istotnym dowodem w sprawie w sposób jednoznaczny dyskwalifikuje fałszywe i niczym nie poparte założenie organu I instancji zakładające, że strona świadomie brała udział w "karuzeli podatkowej", a także poprzez niezebranie całego materiału dowodowego, naruszenie art. 122 oraz art. 187 § 1 O.p., polegające na skoncentrowaniu materiału dowodowego wokół okoliczności popełnienia oszustwa przez podmioty pośredniczące w obrocie stalą, którą nabyła Skarżąca, oraz podmioty które nabyły stal od Skarżącej, i podjęciu niedostatecznych działań w zakresie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w zakresie wykluczenia uczestnictwa Skarżącej w ww. oszustwach oraz wykazania istnienia dobrej wiary po stronie Skarżącej; naruszenie art. 191 § 1 O.p. przez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów wskutek pominięcia wielu istotnych dla sprawy dowodów i oparcie rozstrzygnięcia tylko o dowody i fakty, które przemawiają na niekorzyść Skarżącej; błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, że Skarżąca wykazywała wewnątrzwspólnotową dostawę stali po cenie niższej od ceny zakupu; błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie że Skarżąca brała udział w oszustwie typu "karuzela podatkowa" pełniąc rolę tzw. "brokera", a jej wspólnik A. G. pełnił w tym oszustwie rolę tzw. "bufora"; błąd w ustaleniach faktycznych połączony z wadliwym zastosowaniem art. 6 pkt 2 u.p.t.u. polegający na przyjęciu, że dokonywana przez Skarżącą sprzedaż prętów stalowych w grudniu 2011 r. i styczniu 2012 r. nie może być przedmiotem prawnie skutecznej umowy; zastosowanie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. c u.p.t.u. w sytuacji, gdy przepis ten nie ma w ogóle zastosowania w niniejszej sprawie bowiem wszystkie kwestionowane faktury dokumentują obrót faktyczny, a nie pozorny; naruszenie art. 42 ust. 1 pkt 2, ust. 3 pkt 1 i 3 u.p.t.u. poprzez ich niezastosowanie; naruszenie art. 87 ust. 7 u.p.t.u. w zw. z art. 78 ust. 1 O.p. poprzez nie uznanie należnej stronie różnicy podatku jako nadpłaty i w konsekwencji nie objęcie jej oprocentowaniem odpowiadającym odsetkom za zwłokę.
art. 41 ust. 3 w zw. z art. 42 ust. 1 oraz w zw. z art. 13 ust. 1 u.p.t.u. w związku z art. 138 Dyrektywy 2006/112/WE, poprzez ich błędną wykładnię, a w konsekwencji ich niezastosowanie w sprawie. Nieprawidłowa wykładnia polegała na uznaniu, że w przypadku nabycia przez skarżącego prętów żebrowanych w sytuacji, gdy jeden lub kilku podatników we wcześniejszej fazie obrotu tym towarem, dopuściło się wyłudzenia poprzez nie uiszczenie należnego podatku VAT oraz w przypadku dokonania wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów na rzecz kontrahentów z Czech, którzy następnie, dokonali wewnątrzwspólnotowej dostawy do Polski, organ podatkowy jest uprawniony do zobowiązania spółki do rozliczenia podatku VAT, pomimo: nieuczestniczenia lub nieświadomego uczestniczenia przez Skarżącą w procederze "karuzeli podatkowej", podjęcia przez spółkę działań zapobiegających nieświadomemu braniu udziału w procederze "karuzeli podatkowej", dochowania należytej staranności przez spółkę przy wyborze kontrahentów oraz dobrej wiary po stronie spółki.
Tymczasem prawidłowa wykładnia powyższych przepisów o VAT, uwzględniająca orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: "TSUE"), interpretujące przepisy Dyrektywy 2006/112/WE i stanowiące część dorobku prawnego Unii Europejskiej, prowadzi do wniosku, że Skarżąca mogłaby zostać zobowiązana a posteriori do zapłaty podatku VAT tylko w przypadku, gdyby zostało wykazane, że wiedziała ona lub mogła wiedzieć, iż realizowane przez nią dostawy wiążą się z przestępstwem popełnionym przez kontrahentów. W tym zakresie - zgodnie z orzecznictwem TSUE - akty staranności, których należy wymagać od Skarżącej muszą być uzasadnione i racjonalne w danych okolicznościach. Jednocześnie, podstawą dla oceny zachowania przez Skarżącą dobrej wiary powinny być okoliczności istniejące i znane podatnikowi w momencie zawarcia przedmiotowej transakcji (wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów). Konsekwencją wadliwej wykładni ww. przepisów było ich niezastosowanie, a tym samym odmowa zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych dalej (Dz. U. Nr 153, poz. 1296 ze zm.) oraz art. 3 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) dalej: "p.p.s.a.", sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły prawa, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy (w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego), lub mogło mieć istotny wpływ na ten wynik (w przypadku naruszenia przepisów postępowania).
Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta narusza prawo.
Przedmiotem sporu w sprawie jest kwestia czy zasadna była odmowa Skarżącej zwrotu podatku VAT z tytułu wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów w grudniu 2011 r. oraz styczniu 2012 r. na rzecz podmiotów P. a.s., F. s.r.o. oraz N. s.r.o. na podstawie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. c) u.p.t.u.
Zgodnie ze wskazanym przepisem nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy potwierdzają czynności, do których mają zastosowanie przepisy art. 58 i 83 Kodeksu cywilnego - w części dotyczącej tych czynności. Organy podatkowe stoją na stanowisku, że obrót towarem stanowiącym przedmiot WDT, to jest prętami stalowymi żebrowanymi był dokonywany przez Skarżącą dla pozoru, to jest z zastosowaniem art. 83 Kodeksu cywilnego. Prawdziwym motywem działania Skarżącej i jej kontrahentów było natomiast wyłudzenie nienależnego zwrotu podatku VAT.
Organy wykazały, że na wcześniejszych etapach obrotu tymi prętami występowały nadużycia polegające na unikaniu zapłaty podatku VAT, jednakże nie dotyczyły one bezpośrednich kontrahentów Skarżącej. Ustalono przy tym, że przedmiotowe pręty były faktycznie dostarczane Skarżącej, a następnie jej kontrahentom w ramach WDT.
Kwestia kwalifikacji transakcji jako dostawy wewnątrzwspólnotowej była przedmiotem orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Pytania kierowane do Trybunału dotyczyły najczęściej przesłanek uznania danej dostawy za dostawę wewnątrzwspólnotową oraz wymogów dowodowych jakie w tym zakresie można nałożyć na podatnika. Wiązało się to z próbą przeciwdziałania praktykom mającym na celu wykorzystanie zwolnienia z VAT dostaw wewnątrzwspólnotowych w celach oszukańczych lub stanowiących nadużycie.
Dla przykładu w wyroku z dnia 27 września 2007 r. w sprawie C-409/04 Teleos TSUE wskazał, że pojęcie dostawy wewnątrzwspólnotowej ma charakter obiektywny i znajduje zastosowanie niezależnie od celów i rezultatów tej czynności. Dla uznania danej transakcji za nabycie wewnątrzwspólnotowe konieczne jest ustalenie istnienia elementów obiektywnych, m.in. fizycznego przemieszczenia towarów pomiędzy państwami członkowskimi. Trybunał przypomniał, że o ile państwa członkowskie są uprawnione na podstawie art. 22 ust. 8 Szóstej dyrektywy do nałożenia obowiązków, które uznają za niezbędne dla zapewnienia prawidłowego poboru podatku i dla unikania oszustw podatkowych, to obowiązki te nie mogą prowadzić do powstania formalności związanych z przekraczaniem granicy w handlu pomiędzy państwami członkowskimi. W konsekwencji Trybunał uznał, że okoliczności, iż dostawca działał w dobrej wierze, przedsięwziął wszelkie racjonalne środki, jakie pozostawały w jego mocy oraz, że jego udział w oszustwie jest wykluczony, stanowią czynniki istotne dla ustalenia możliwości zobowiązania go do rozliczenia podatku VAT a posteriori. Trybunał uznał, że art. 28c część A lit. a) akapit pierwszy Szóstej dyrektywy należy interpretować w ten sposób, iż stoi on na przeszkodzie temu, by właściwe organy państwa członkowskiego dostawy zobowiązały dostawcę, który działał w dobrej wierze i przedstawił dowody wykazujące prima facie przysługiwanie mu prawa do zwolnienia od podatku wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, do późniejszego rozliczenia podatku VAT od tych towarów, w przypadku gdy powyższe dowody okazują się fałszywe, lecz jednak uczestnictwo dostawcy w oszustwie podatkowym nie zostało ustalone, o ile dostawca ten przedsięwziął wszelkie racjonalne środki, jakie pozostawały w jego mocy w celu zagwarantowania, by dokonywana przez niego czynność nie prowadziła do udziału w tego rodzaju oszustwie.
Podobnie na znaczenie dobrej wiary przy zastosowaniu zwolnienia przy dostawie wewnątrzwspólnotowej zwrócił uwagę TSUE w wyroku z dnia 16 grudnia 2010 r. w sprawie C-430/09 Euro Tyre Holding. Trybunał wyraźnie zaznaczył, że uzasadnione jest w tym wypadku, by dostawca działał w dobrej wierze i podjął wszelkie rozsądne środki, aby zapewnić, że operacja, w której uczestniczy, nie prowadzi do oszustwa podatkowego. Także w wyroku z dnia 6 września 2012 r. w sprawie C-273/11 Mecsek-Gabona TSUE wskazał, że nie jest sprzeczne z prawem unijnym wymaganie, by podmiot gospodarczy działał w dobrej wierze i podejmował wszelkie działania, jakich można racjonalnie wymagać w celu upewnienia się, że dokonywana przezeń czynność nie prowadzi do udziału w oszustwie podatkowym.
Z kolei w wyroku z dnia 18 grudnia 2014 r. w sprawach połączonych C-131/13, C-163/13 i C-164/13 Schoenimport "Italmoda" i in. Trybunału uznał, że krajowe organy i sądy powinny odmówić podatnikowi, w ramach dostawy wewnątrzwspólnotowej, skorzystania z prawa wywodzonego ze wspólnego systemu VAT, nawet w przypadku braku przepisów prawa krajowego przewidujących taką odmowę, gdy w oparciu o obiektywne okoliczności zostało stwierdzone, że podatnik ten wiedział lub mógł wiedzieć, iż poprzez transakcję powoływaną w celu uzasadnienia danego prawa brał udział w oszustwie w zakresie podatku VAT popełnionym w ramach łańcucha dostaw.
W przedmiotowej sprawie organy podatkowe przyjęte stanowisko, iż Skarżąca świadomie brała udział w oszustwie podatkowym uzasadniały następującymi okolicznościami:
1. Skarżącą reprezentowały osoby, które uczestniczyły w łańcuchu dostaw prętów żebrowanych, co świadczy o wiedzy Zarządu Skarżącej o podmiotach uczestniczących w poprzednich etapach obrotu.
2. Zeznania J. W., kierowcy wożącego pręty żebrowane do magazynu w S. wskazują, że Czeszka pracująca w pomieszczeniu biurowym hali, potwierdzająca odbiór towaru posługiwała się pieczęcią Skarżącej. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej świadczy to, iż Skarżąca i P. a.s. działały w porozumieniu.
Nadto organy podatkowe uznały, że transakcje zawierane przez Skarżącą odbiegają od obowiązujących w rzeczywistym obrocie towarami z następujących przyczyn:
- każdy dostawca w krótkim czasie znajdował nabywcę dokładnie takiej samej ilości towaru,
- towar nie był magazynowany,
- poszczególne podmioty uczestniczące w obrocie nie posiadały koniecznego zaplecza w postaci magazynów czy środków transportu,
- końcowy odbiorca towaru w każdym stwierdzonym przypadku był znikającym podatnikiem,
- Skarżąca dokonywała zakupu towaru nie bezpośrednio u producenta, lecz poprzez wiele firm pośredniczących,
- płatności za towar były regulowane niezwłocznie,
- w łańcuchu firm pośredniczących uczestniczyły podmioty nieistniejące i znikający podatnicy,
- dokumenty przyjęcia towaru do magazynu i wydania z magazynu sporządzane są bez faktycznej kontroli zakupionego towaru; faktyczna waga towaru nie została uwzględniona przez Skarżącą w fakturach dokumentujących wewnątrzwspólnotową dostawę towarów (WDT). Pomimo kontrolnego zważenia towaru, w fakturach WDT Skarżąca wymieniła ciężar prętów żebrowanych tożsamy z zapisami w fakturach wystawionych przez A. A. G..
Jednakże w ocenie Sądu przywołane wyżej okoliczności nie uzasadniają w sposób przekonywujący i obiektywny stwierdzenia, że Skarżąca wiedziała lub mogła wiedzieć, iż brała udział w oszustwie w zakresie podatku VAT popełnionym w ramach łańcucha dostaw.
I tak okoliczność, że Skarżącą reprezentowały osoby, które uczestniczyły w łańcuchu dostaw prętów żebrowanych świadczy jedynie o tym, że osoby te działając w imieniu innych podmiotów uczestniczyły w działalności podobnej jak prowadzona przez Skarżącą. Nie oznacza to jednak, że osoby te, to jest P. P. oraz A. G., miały bądź mogły mieć wiedzę o dokonywanych oszustwach, czy też w nich uczestniczyły.
Jeżeli chodzi o zeznania Jarosława Wichrowskiego to zauważyć należy, iż żaden z pozostałych kierowców dostarczających pręty do P. a.s. nie zeznał, aby pracownicy tego podmiotu dysponowali pieczątką Skarżącej. Nadto niezrozumiałym jest wniosek wysnuty z tej niewyjaśnionej do końca okoliczności. Dyrektor Izby Skarbowej wskazując jedynie, że Skarżąca oraz P. a.s. działały w porozumieniu nie wyjaśnił w sposób dostatecznie przekonywujący na czym miałoby polegać nadużycie prawa wywiedzione z tego, że kontrahent Skarżącej posługiwał się jej pieczątką.
W ocenie Sądu nie podważają w sposób dostateczny dobrej wiary Skarżącej w dokonaniu WDT również pozostałe przedstawione przez organy podatkowe okoliczności. Należy bowiem zauważyć, iż organy nie wykazały, że Skarżąca mogła mieć świadomość co do okoliczności związanych z obrotem prętami żebrowanymi na wszystkich etapach łańcucha dostaw, w tym o formie i sposobie płatności, transporcie czy magazynowaniu towaru przez inne podmioty z tego łańcucha. Organy nie dowiodły w szczególności, że Skarżąca wiedziała bądź powinna była wiedzieć o uchylaniu się innych podmiotów w tym łańcuchu od zapłaty podatku VAT wynikającego z dostawy wzmiankowanych prętów.
Zauważyć też należy, że Skarżąca wyjaśniała z jakich powodów dokonywała niezwłocznej zapłaty za otrzymywany towar, dlaczego nie dokonywała zakupów bezpośrednio u producenta jak również to, że w pewnych sytuacjach waga prętów wykazana na fakturze różni się od wagi ustalonej poprzez pomiar przy dostawie. I tak Skarżąca wskazała, że z uwagi na nagminne oszustwa występujące w handlu złomem kontrahenci wymagają niezwłocznej zapłaty za towar. Podnosiła również, że jest zbyt małym odbiorcą, aby producent prętów (huta) sprzedawał jej towar bezpośrednio. Natomiast waga prętów z uwagi na warunki transportu (np. deszcz) może zdaniem Skarżącej różnić się od wykazanej na fakturze. Organy podatkowe nie ustosunkowały się do tych argumentów.
W świetle powyższego niezbędne jest w ocenie Sądu uzupełnienie postępowania dowodowego w niniejszej sprawie w celu ustalenia kwestii związanych z dobrą wiarą Skarżącej, to jest czy wiedziała lub mogła wiedzieć, iż poprzez transakcję brała udział w oszustwie w zakresie podatku VAT popełnionym w ramach łańcucha dostaw.
Należy w tym miejscu zauważyć, że istotne znaczenie w powyższym zakresie mogą mieć dowody zgromadzone w toku śledztwa prowadzonego przez Prokuraturę Okręgową w G. sygn. akt [...], w toku którego postawiono zarzuty A. G. dotyczące fikcyjnego obrotu wyrobami stalowymi. Ewentualna świadomość osoby reprezentującej Skarżącą o nadużyciach dokonywanych w łańcuchu dostaw towarów ma bowiem oczywisty wpływ na ocenę dobrej wiary samej Skarżącej.
Mając powyższe uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
O kosztach sądowych postanowiono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło