III SA/Wa 4250/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpoznania postanawia zwolnić skarżącego od kosztów sądowych Skarżący M.S. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. Podał, iż prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną i dwoma synami. Do majątku zaliczył mieszkanie i nieruchomości rolne, do których nie otrzymuje dopłat. Skarżący utrzymuje się z renty w wysokości [...] zł, zaś jego żona z wynagrodzenia za pracę wynoszącego [...] zł. Wśród wydatków wymienił czynsz (1.350 zł), energię elektryczną (175 zł), gaz (100 zł), opał (100 zł), opłaty telekomunikacyjne (215 zł), leki (270-400 zł), leczenie i rehabilitację (300 zł), ubezpieczenia (330 zł), użytkowanie wieczyste (85 zł), podatki lokalne (188 zł), korespondencję (100 zł), żywność (1.000 zł), środki czystości (50 zł), Oświadczył, że nie używa rachunku bankowego. Powołał się nadto na takie okoliczności jak: obciążenie podatkami i odsetkami w wysokości ok. 14.000 zł, konieczność napraw i utrzymania majątku, pomoc obciążonej długami matce, zły stan zdrowia. Skarżący przedłożył zeznania podatkowe, odcinek pocztowy i płacowy, kserokopię legitymacji emeryta/rencisty oraz wyciąg z rachunku bankowego żony. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: W pierwszej kolejności należy zauważyć, iż Skarżący nie wykonał w pełni wezwania z 7 września 2018 r. i nie przedłożył wszystkich wymaganych dokumentów źródłowych. Tymczasem prawo pomocy jest uprawnieniem, dla którego realizacji strona obowiązana jest dokonać pewnych czynności, w tym przedstawić określone informacje bądź złożyć na wezwanie Sądu dokumenty służące ich weryfikacji. Możliwość wezwania strony do złożenia takich informacji bądź dokumentów (z której to możliwości w niniejszej sprawie skorzystano) daje przepis art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej jako: "P.p.s.a.". W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, w myśl którego brak reakcji na wezwanie pozbawia Sąd możliwości rzetelnej i wnikliwej oceny wniosku strony. To bowiem w jej interesie leży przedstawienie i uwiarygodnienie okoliczności uzasadniających ten wniosek. Strona powinna zatem przekonać Sąd o tym, że jej sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania, a rolą Sądu nie jest prowadzenie z urzędu postępowania, mającego na celu ustalenie jej sytuacji majątkowej (por. postanowienie NSA z 23 maja 2016 r., II FZ 248/16). Innymi słowy ustalenia realnej sytuacji strony dokonuje się w oparciu o przedstawione przezeń dokumenty, nie zaś na podstawie jej wyobrażeń o tym stanie. Jakkolwiek w niniejszej sprawie Skarżący nie udzielił wszystkich żądanych wyjaśnień, to jednak referendarz sądowy nie wyciągnął z tego negatywnych dlań konsekwencji, mimo, że znana mu jest treść zapadłych w innych sprawach postanowień odmawiających przyznania Skarżącemu prawa pomocy. Na taką decyzję wpływ miał przede wszystkim akcentowany (w niniejszej sprawie jak i sprawie III SA/Wa 4177/17) przez Skarżącego zły stan jego zdrowia. Wyjaśnił mianowicie, że uznano go za częściowo niezdolnego do pracy i w efekcie otrzymuje on rentę inwalidzką. Przyczyną takiego stanu rzeczy był wypadek przy pracy, którego skutki Skarżący odczuwa do dziś, gdyż – jak wyjaśnił – nadal się leczy i uczęszcza na rehabilitację. Dodał również, że prawdopodobnie nie wróci do pełnej sprawności zarówno fizycznej, jak i umysłowej. Jak sam przyznał wskutek wypadku "praca umysłowa sprawia mi trudności i jest czasochłonna oraz wyczerpująca i nie o wszystkim pamiętam". Z przedłożonego zaświadczenia wynika, że Skarżący pozostaje pod opieką lekarza [...]. Co istotne z problemami zdrowotnymi boryka się także żona Skarżącego. W ostatnim czasie przebyła ona bowiem poważną operację i rekonwalescencję. Z powyższego wynika zatem, że znaczącą pozycję w domowym budżecie małżonków zajmują wydatki na ochronę zdrowia. Mając to na względzie oraz wysokość uzyskiwanych dochodów i ponoszonych wydatków referendarz sądowy zadecydował o przyznaniu Skarżącemu prawa pomocy w zakresie, w jakim uczyniono to w sprawie III SA/Wa 73/17 oraz III SA/Wa 4177/17 czy III SA/Wa 1365/18 tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Zwolnienie to zabezpieczy Skarżącemu dostęp do Sądu i umożliwi kontrolę instancyjną wydanego w sprawie postanowienia odrzucającego skargę. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.