III SA/Wa 4310/17

WyrokWSA w Warszawie2018-09-18

Skład orzekający: Katarzyna Owsiak, Ewa Izabela Fiedorowicz, Monika Świercz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji prawidłowo odmówiły umorzenia oraz rozłożenia na raty zaległości z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, uwzględniając przy tym możliwości płatnicze strony oraz obowiązujące przepisy prawa?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy naruszyły przepisy postępowania w zakresie rozłożenia na raty zaległości z tytułu wpłat na PFRON, nie badając dostatecznie możliwości płatniczych strony i nie uzasadniając wyboru liczby rat. Ponadto, organ odwoławczy oparł swoje rozstrzygnięcie na nieobowiązującym przepisie dotyczącym umorzenia zaległości, a oba organy nieprawidłowo odczytały zmodyfikowany wniosek strony dotyczący umorzenia części zaległości.
Stan faktyczny
Skarżący P. B. złożył wniosek o umorzenie oraz rozłożenie na raty zaległości z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Organ pierwszej instancji odmówił umorzenia, a rozłożył zaległość na 12 rat. Organ odwoławczy utrzymał decyzję organu pierwszej instancji w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym dowolność w rozłożeniu na raty i brak wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił obie decyzje.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Zasądzono od Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej na rzecz P. B. zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Owsiak (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Ewa Izabela Fiedorowicz, sędzia WSA Monika Świercz, Protokolant referent stażysta Agnieszka Mazańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2018 r. sprawy ze skargi P. B. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia oraz rozłożenia na raty zaległości z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] grudnia 2015 r, nr [...] 2) zasądza od Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej na rzecz P. B. kwotę 997 zł (słownie: dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 1. Postępowanie przed organami podatkowymi. 1.1. Przedmiotem skargi jest decyzja Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (dalej: organ drugiej instancji/organ odwoławczy) z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia oraz rozłożenia na raty zaległości z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. 1.2. Decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: organ pierwszej instancji/Prezes Zarządu PFRON): - odmówił P.B. (dalej: Skarżący/Strona), który prowadził działalność gospodarczą pod nazwą P. w J., reprezentowanemu przez radcę prawnego M.K. umorzenia zaległej wpłaty na PFRON, w związku z nieprzekazaniem oraz nieterminowym przekazaniem środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych na rachunek bankowy tego funduszu w kwocie 60.251,00 zł oraz odsetek w kwocie 21.954,00 zł za wrzesień 2011 r.; - rozłożył Stronie zapłatę zaległości z tytułu wpłaty na PFRON w związku z nieprzekazaniem oraz nieterminowym przekazaniem środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych na rachunek bankowy tego funduszu w kwocie 60.251,00 zł oraz odsetek w kwocie 21.954,00 zł za wrzesień 2011 r. na 12 miesięcznych rat. 1.3. Od powyższej decyzji Strona wniosła odwołanie, w którym zarzuciła naruszenie: 1) art. 49 ust. 5a - 5c ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2018, poz. 511 ze zm., dalej: u.r.o.n.) poprzez przyjęcie, że brak jest podstaw do umorzenia należności; 2) art. 49 ust. 5c w zw. z art. 67a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800 ze zm., dalej: O.p.) poprzez wydanie decyzji o rozłożeniu zaległych wpłat na rzecz PFRON na niedostateczną ilość rat w sposób dowolny i z przekroczeniem granic uznania administracyjnego; 3) art. 124 O.p. poprzez brak wyjaśnienia przez organ przy wydaniu decyzji zasadności przesłanek, na których oparł się rozstrzygając o odmowie umorzenia części zaległości oraz rozkładając zobowiązanie na 12 rat; 4) art. 122 oraz art. 187 § 1 Op. poprzez niepodjęcie przez organ działań niezbędnych w celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego i dokonanie przedwczesnego, nietrafnego rozstrzygnięcia w postaci odmowy umorzenia i rozłożenia na raty zaległej wpłaty na PFRON, skutkującego naruszeniem zasady prawdy obiektywnej. 1.5. Przywołaną na wstępie decyzją z dnia [...] października 2017 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu na wstępie organ odwoławczy wskazał, że w dniu 14 listopada 2014 r. Strona złożyła wniosek o umorzenie należności wynikającej z decyzji Prezesa Zarządu PFRON z dnia [...] września 2013 r. w wysokości 60.996,00 zł wraz odsetkami za zwłokę, a w przypadku gdyby organ nie przychylił się do tego wniosku o rozłożenie na raty ww. należności wraz z odsetkami za zwłokę. Strona umotywowała wniosek złą sytuacją finansową związaną m.in. z wysokimi kosztami prowadzonej działalności, których nie rekompensują niskie dochody. Na wezwanie organu, Strona przy piśmie z dnia 1 grudnia 2014 r. przesłała kserokopie dokumentów finansowych A. sp. z o.o. w J. w postaci bilansu zysków i strat za lata 2012 - 2013 oraz sprawozdanie o przychodach, kosztach i wyniku finansowym oraz o nakładach na środki trwałe za III kwartał 2014r. Organ odwoławczy zauważył, że pismem z dnia 11 marca 2015 r. Skarżący zmodyfikował wniosek w ten sposób, że wniósł o umorzenie 50 % kwoty zaległej wpłaty i umorzenie odsetek od całkowitej zaległości, a także o rozłożenie na 30 rat pozostałej kwoty zaległej wpłaty. Przy piśmie z dnia 15 kwietnia 2015 r. Skarżący przedstawił swoje zeznania podatkowe za lata 2013-2014, a ponadto dokumenty w postaci bilansu i rachunku zysków i strat A. sp. z o.o. za 2014 r., informacje o zadłużeniu. Z kolei przy piśmie z dnia 19 listopada 2015 r. Strona przesłała swoje zeznania podatkowe o wysokości osiągniętego dochodu za 2013 r. i 2014 r., nadto zaświadczenie lekarskie dotyczące stanu zdrowia strony ([...]) oraz potwierdzenia dokonania opłat za przedszkole na dowód ponoszenia przez stronę kosztów związanych z utrzymaniem dziecka. Jak zauważył organ drugiej instancji, w toku postępowania odwoławczego strona pismami z dnia 3 marca 2016 r., dnia 8 sierpnia 2016 r. oraz dnia 14 lutego 2017 r. uzupełniającymi odwołanie podtrzymała dotychczasowe stanowisko wskazując m.in. na zasadę in dubio pro tributario. Dodatkowo strona przywołała uchwałę 7 sędziów NSA z dnia 19 grudnia 2017 r., sygn. akt II FSP 4/16. Natomiast przy piśmie z dnia 8 sierpnia 2016 r. strona przesłała dodatkowo kopię bilansu A. sp. z o. o., kopię rachunku zysków i strat za 2015 r. oraz kopię zeznania rocznego PIT-37 za 2015 r. Z zeznania podatkowego strony za rok 2015 r., wynika, że osiągnęła dochód w wysokości 89 952 zł. W tak ustalonym stanie faktycznym sprawy organ odwoławczy stwierdził, że przywołana w pismach strony uchwała 7 sędziów NSA z dnia 19 grudnia 2016 r. nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Ponadto organ wskazał, że wysokość zobowiązań strony z tytułu wpłat na PFRON została już ustalona odrębną decyzją, której odwołanie strony nie dotyczy. Organ drugiej instancji uznał, że, wbrew zarzutom podniesionym w odwołaniu, organ pierwszej instancji wskazał w sposób wyczerpujący motywy swojego rozstrzygnięcia. Ponadto organ odwoławczy podniósł, że analiza materiału dowodowego wskazuje, iż w sprawie nie zachodzi przesłanka całkowitej nieściągalności, o której mowa w art. art. 49 ust. 5a u.r.z.i.s. Strona w każdym roku podatkowym osiąga bowiem dochód, w związku z tym możliwa jest spłata ciążących na niej zobowiązań, a złożone przez stronę zaświadczenie o stanie jej zdrowia nie ma wpływu na prawidłowość ww. stanowiska organu pierwszej instancji, ponieważ fakt wystąpienia schorzenia [...] nie przesądza automatycznie o braku możliwości wykonywania pracy zarobkowej i osiągania dochodu. Również konieczność ponoszenia przez zobowiązanego opłat za przedszkole nie powoduje takiego uszczerbku w dochodach, który uniemożliwiałby całkowicie możliwości spłaty. Końcowo organ odwoławczy podzielił tezę organu pierwszej instancji zawartą w zaskarżonej decyzji, iż w interesie publicznym leży zapewnienie terminowości wpływów należności budżetowych, która może mieć wpływ na płynność finansową PFRON, wobec powyższego rozłożenie zobowiązania na większą ilość rat nie jest możliwe z uwagi na wskazany interes ogólnospołeczny. 2. Postępowanie przed Sądem pierwszej instancji. 2.1. Skarżący nie zgodził się z decyzją organu odwoławczego i złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. 2.2. W skardze zarzucono naruszenie: 1) art. 49 ust. 5a i 5b oraz art. 49 ust 5c u.r.z.i.s. w zw. z art. 67a § 1 O.p. poprzez przyjęcie, iż brak jest podstaw do umorzenia należności oraz wydanie decyzji odmawiającej Stronie umorzenia zaległej wpłaty oraz o rozłożeniu zaległych wpłat na rzecz PFRON na niedostateczną ilość rat - 12 zamiast wnioskowanych przez Stronę 30 rat tj. w sposób dowolny, z przekroczeniem granic uznania administracyjnego; 2) naruszenie art. 187 § 1, art. 121, art. 122 i art. 191 O.p. poprzez zaniechanie przez organ ustalenia stanu faktycznego sprawy i wszechstronnego rozpatrzenia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, będącego podstawą do wydania zaskarżonej decyzji, co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji w oparciu o wybiórczo rozpatrzony materiał dowodowy. 2.3. Mając na względzie powyższe Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. 2.4. W odpowiedzi na skargę Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. 3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 3.1. Skarga zasługiwała na uwzględnienie, choć nie wszystkie podniesione w niej zarzuty Sąd uznał za zasadne. 3.2. Kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do badania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności naruszających prawo i przez to mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)-c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. 2017 r. poz. 1369 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.), lub też wystąpiło naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Stosownie zaś do treści art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. 3.3. Sąd badając legalność zaskarżonej decyzji zgodnie z kompetencją ustanowioną w cytowanych przepisach stwierdził, iż w toku prowadzonego postępowania naruszono przepisy postępowania podatkowego w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. 3.4. Przyczyną uchylenia skarżonej decyzji i poprzedzającej ja decyzji Prezesa Zarządu PFRON były w pierwszej kolejności naruszenia przepisów postępowania w zakresie przyznania ulgi polegającej na rozłożeniu na raty zapłaty zaległości z tytułu wpłat na PFRON. 3.5. Podstawą prawną do rozstrzygania w zakresie rozłożenia na raty zapłaty zaległości z tytułu wpłat na PFRON jest art. 49 ust. 5c u.r.o.n., zgodnie z którym Prezes Zarządu Funduszu, w drodze decyzji, na wniosek pracodawcy, w przypadku uzasadnionym ważnym interesem pracodawcy lub interesem publicznym może: 1) odroczyć termin płatności należności lub rozłożyć ich zapłatę na raty, 2) odroczyć termin płatności zaległości z tytułu wpłat, odsetek za zwłokę lub rozłożyć ich zapłatę na raty - uwzględniając możliwości płatnicze pracodawcy oraz stan finansów Funduszu. W tym miejscu warto podkreślić, że organ administracyjny, który rozpoznaje wniosek o rozłożenie na raty nie rezygnuje z należności, a odzyskanie tejże należności rozkłada jedynie w czasie. Dlatego też szczególnie ważne przy rozpatrywaniu takiego wniosku jest sprawdzenie możliwości płatniczych przedsiębiorcy, który występuje o rozłożenie na raty zaległości i odsetek (art. 49 ust. 5c pkt 2 u.r.o.n.). Analogiczny pogląd wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 7 czerwca 2006r. sygn. akt I SA/Bk 150/06 w odniesieniu do należności podatkowych. Powyższe przesądza, że w toku postępowania wszczętego na wniosek strony o rozłożenie na raty zaległości, należy w sposób nie budzący wątpliwości ustalić czy w okolicznościach podanych przez podatnika możliwe jest w ogóle rozłożenie na raty (w jakiej wysokości i w jakim okresie). W rozpoznawanej sprawie tego zabrakło. Sąd podkreśla również, że możliwości płatnicze konkretnego przedsiębiorcy powinny być badane pod uwagę na dzień wydawania decyzji. W tym zakresie orzecznictwo sądów administracyjnych jest niezmienne, a tytułem przykładu można wskazać wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 lipca 2004 r., sygn. akt III SA 950/03 i powołane w nim orzecznictwo, w którym stwierdzono, że w sprawach stosowania ulg podatkowych przedmiotem oceny organów podatkowych musi być stan faktyczny, w tym głównie sytuacja finansowa, rodzinna i życiowa podatnika istniejąca w dacie rozstrzygania sprawy. Tym samym, przy rozpatrywaniu sprawy, organy administracyjne powinny uwzględnić sytuację na dzień wydawania decyzji, a nie sytuację minioną – historyczną. 3.6. Odnosząc powyższe do stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy, uznać należy, że zarówno organ pierwszej jak i drugiej instancji w toku rozpatrywania wniosku o rozłożenie na raty wnioskowanych zaległości nie rozważył możliwości płatniczych Skarżącego. Organ pierwszej instancji, a w ślad za nim również organ odwoławczy uznały, że zachodzi w sprawie ważny interes pracodawcy uzasadniający udzielnie ulgi na podstawie art. 49 ust. 5c pkt 2 u.r.o.n. Jako podstawę takiej oceny organy uznały, że jednorazowa spłata zadłużenia jest zbyt dużym obciążeniem finansowym dla Strony. Jednocześnie wbrew treści wniosku, w którym Skarżący wnosił o rozłożenie zaległości na 30 rat, organ pierwszej instancji uznał za zasadne rozłożenie zaległości na 12 miesięcznych rat motywując, że będzie to wystarczająca pomoc dla Strony. Organ drugiej instancji rozszerzył to uzasadnienie wskazując, że "Fundusz wskazał, iż obok ważnego interesu pracodawcy zobowiązany był również do jednoczesnego rozważenia interesu publicznego. Należy się zgodzić ze stanowiskiem organu I instancji, iż w interesie publicznym leży zapewnienie terminowości wpływów należności budżetowych, która może mieć wpływ na płynność finansową PFRON. Wobec powyższego Fundusz uznał, iż rozłożenie zobowiązania na większą ilość rat nie jest możliwe z uwagi na wskazany interes ogólnospołeczny." W ocenie Sądu takie generalne, ogólnikowe stwierdzenie nie jest wystarczające. Organy nie uzasadniły w żaden sposób dlaczego zdecydowano o rozłożeniu zaległości wbrew wnioskowi podatnika na 12 a nie 30 rat, przy jednoczesnym wyraźnym przyznaniu, że ważny interes pracodawcy w udzieleniu tej ulgi zaistniał w stanie faktycznym sprawy. Organy podatkowe nie ustaliły zatem w sposób dostateczny czy sytuacja majątkowa Skarżącego, jego przychody i wydatki pozwalają na taką jak ustalona w decyzji ratalną spłatę zaległości. Trudno zatem zgodzić się z twierdzeniami organów podatkowych, że doszło do wnikliwego rozpatrzenia sprawy. Rację należy również przyznać Skarżącemu, że lakoniczność i ogólnikowość uzasadnień wydanych w sprawie decyzji pozwala na stwierdzenie, że rozstrzygnięcia te przybrały postać rozstrzygnięć dowolnych, które nie odnosiły się do realiów sprawy, lecz w sposób ogólnikowy posługiwały się tezami z orzeczeń sądowych, bez odwołania się do okoliczności konkretnej sprawy. Podkreślić w tym miejscu należy, że uznanie administracyjne przewidziane w art. 49 ust. 5c pkt 2 u.r.o.n. nie może nosić cech dowolności. Jest bowiem ograniczone konstytucyjną zasadą państwa prawa, wynikającą z art. 2 Konstytucji RP, który stanowi, że Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Jakkolwiek ustawodawca nie wskazał, że istnienie przesłanek do rozłożenia na raty zaległości, musi prowadzić do pozytywnej dla strony decyzji, jednak zakres zastosowanej ulgi – rozłożenia na raty zaległości we wpłatach na rzecz PFRON – zgodnie z przepisem art. 49 ust. 5c pkt 2 u.r.o.n., należy uzasadnić z zachowaniem zasady przekonywania, wskazanej w art. 124 O.p. w związku z art. 210 § 1 i 4 O.p., po wcześniejszym rozważeniu za i przeciw do wydania decyzji w okolicznościach faktycznych sprawy (art. 122 i art. 187 § 1 O.p.). Wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego polega zaś na takim ustosunkowaniu się do dowodów zgromadzonych w sprawie, z uwzględnieniem wzajemnych powiązań między nimi, aby uzyskać jednoznaczność ustaleń faktycznych i prawnych z punktu widzenia możliwości i zasadności rozłożenia na raty zaległości przedsiębiorcy z tytułu wpłat na PFRON, przy należytym rozważeniu zarówno ważnego interesu pracodawcy, jak i ważnego interesu publicznego. Sąd, nie przesądzając zatem o zasadności wniosku Strony o rozłożenie zaległości na 30 rat, stwierdza, że przy ponownym rozpatrywaniu sprawy należy dokonać niezbędnych ustaleń i połączyć je z możliwościami finansowymi Skarżącego spłaty należności na rzecz PFRON w ratach. Poprzestanie na lakonicznym stwierdzeniu, że rozłożenie zaległości na 12 rat miesięcznych stanowić będzie wystarczającą pomoc dla Strony, bez odniesienia się do wszystkich dowodów zgromadzonych w sprawie, jako przesłanek koniecznych do rozważenia rozłożenia na raty zaległości, nie może być uznane za wszechstronne rozpatrzenie sprawy, a przede wszystkim za należyte ustosunkowanie się do złożonego wniosku i prawidłowe uzasadnienie decyzji. 3.7. Odnoście natomiast drugiej spornej kwestii, czyli odmowy umorzenia zaległej wpłaty na PFRON w kwocie 60.251,00 zł wraz z odsetkami w kwocie 21.954,00 zł Sąd nie podziela zarzutów Skarżącego wskazujących na wadliwe w tym zakresie zastosowanie uznania administracyjnego przez organ. Trafnie bowiem organ pierwszej instancji wskazał, że w świetle art. 49 ust. 5a i 5b u.r.o.n. o możliwości umorzenia zaległości z tytułu wpłat na PFRON decyduje zaistnienie w stanie faktycznym sprawy przesłanek zawartych w katalogu zamkniętym określonym w art. 49 ust. 5b u.r.o.n., natomiast inne okoliczności związane z sytuacją finansową Strony, ważnym interesem podatnika/pracodawcy czy interesem publicznym nie mogą zostać uwzględnione. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd dostrzegł jednak, że organ drugiej instancji jako podstawę swojego rozstrzygnięcia wskazał przepis art. 49 ust. 5b u.r.o.n. w brzemieniu nieobowiązującym już w dniu orzekania. Wskazać należy, że od dnia 1 lipca 2016 r. na mocy ustawy z dnia 25 września 2015 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1886 ze zm.) zmianie uległa treść art. art. 49 ust. 5b u.r.o.n. w ten sposób, że skreślono wszystkie zamieszczone w przepisie przesłanki uznania zaległości za całkowicie nieściągalną i w tym zakresie odesłano do przypadków określonych w przepisie art. 67d O.p. – "Całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 5a, zachodzi w przypadkach określonych w art. 67d Ordynacji podatkowej." Nowe brzmienie przepisów weszło w życie z dniem 1 lipca 2016 r. Skarżona decyzja wydana została w dniu [...] października 2017 r., a więc w czasie kiedy już ponad rok obowiązywały nowe, zmienione przepisy odnoszące się do ulgi w postaci umorzenia zaległości we wpłatach na PFRON. Organ drugiej instancji, który rozpatruje sprawę ponownie, a nie tylko kontroluje prawidłowość rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji winien był swoje rozważania odnieść do obowiązującej w dacie orzekania podstawy prawnej a nie przywoływać przepisy nieobowiązujące od ponad roku. Tymczasem organ odwoławczy na str. 4 decyzji przywołał pełną treść nieobowiązującego już art. 49 ust. 5b u.r.o.n., co świadczy o tym, że takie brzmienie przepisu przyjął za podstawę wydania decyzji i oceny spełnienia przesłanek do skorzystania z ulgi dotyczącej umorzenia zaległości. Niezależnie od tej wadliwości zastrzeżenia budzi także samo uzasadnienie decyzji organu drugiej instancji w zakresie spełnienia przesłanek do umorzenia, próżno bowiem szukać w zaskarżonej decyzji pogłębionej analizy w tym zakresie. Uzasadnienie faktyczne skarżonej decyzji jest niezwykle lakoniczne i w istocie nie wyjaśnia Skarżącemu przesłanek jakimi kierował się organ przy wydawaniu rozstrzygnięcia. Motywy organu powinny naleźć swój wyraz w uzasadnieniu faktycznym decyzji, gdyż Strona powinna poznać argumenty oraz dowody, na podstawie których podjęto tak istotne dla niej rozstrzygniecie. Uzasadnienie decyzji jest jej integralną częścią i jej zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia oraz przekonanie strony o jego prawidłowości. Ponadto wskazać należy, że decyzje organów obu instancji nie uwzględniły faktu zmiany zakresu wniosku o zastosowanie ulgi w postaci umorzenia. Podkreślić należy, że pismem z dnia 11 marca 2015 roku Strona zmodyfikowała swój wniosek. Skarżący wskazał, że oczekuje umorzenia odsetek w całości, natomiast co do kwoty głównej zmodyfikował wniosek w ten sposób, że wniósł o umorzenie w 50 % kwoty zaległej wpłaty a także o rozłożenie na 30 rat pozostałej kwoty zaległej wpłaty. Tymczasem decyzje organów obu instancji odmawiają umorzenia całej kwoty zaległej wpłaty w wysokości 60.251,00 zł, co świadczy o braku prawidłowego rozważenia stanu faktycznego w sprawie i nieprawidłowym odczytaniu wniosku Skarżącego, a w konsekwencji naruszeniu art. 187 § 1 O.p. i art. 191 O.p. Ponowne nieprawidłowe odczytanie wniosku Skarżącego jest o tyle zaskakujące, że w decyzji z dnia [...] października 2015 r., która uchylała decyzję organu pierwszej instancji i przekazywała sprawę do ponownego rozpatrzenia Minister Pracy i Polityki Społecznej zwracał już uwagę na to uchybienie Prezesa Zarządu PFRON, a następnie zaakceptował je w skarżonej decyzji. 3.8. Wobec powyższych ustaleń Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezesa Zarządu PFRON. 3.9. W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ zobowiązany będzie do dokonania oceny materiału dowodowego z uwzględnieniem wykładni prawa poczynionej w niniejszym wyroku i ewentualnie przeprowadzenia postępowania dowodowego w uzasadnionym zakresie, a także odnieść się do przesłanek umorzenia w brzemieniu obowiązującym po zmianie przepisów z dniem 1 lipca 2016 r. 3.10. Na wniosek Skarżącego Sąd zasądził na jego rzecz zwrot kosztów postępowania sądowego w wysokości 997 zł obejmującej wpis w wysokości 500 zł, opłatę skarbową od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł i koszty zastępstwa procesowego w wysokości 480 zł na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a. w związku § 14 ust. 1 pkt 1) lit. c) Rozporządzeni Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 265).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło