III SA/Wa 436/14
PostanowienieWSA w Warszawie2014-04-16
Skład orzekający: Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykazała w sposób przekonujący swojej sytuacji majątkowej i dochodowej, a przedstawione przez nią informacje są sprzeczne?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie może zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykazała w sposób przekonujący, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Brak rzetelnego wykonania wezwania sądu, sprzeczne oświadczenia oraz niewykazanie kluczowych składników majątkowych i dochodów uniemożliwiają pozytywne rozpatrzenie wniosku.Stan faktyczny
Skarżący K.P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na utratę pracy i trudną sytuację finansową. W odpowiedzi na wezwanie sądu przedstawił szereg wyjaśnień i dokumentów dotyczących swojego stanu majątkowego i dochodów. Sąd uznał, że przedstawione przez skarżącego informacje są niewystarczające i niespójne, co uniemożliwia pozytywne rozpatrzenie wniosku.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K.P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zaległości podatkowych postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego Skarżący K.P. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując, że jest bez pracy. Posiadane oszczędności przeznaczył na spłatę zadłużenia wobec Skarbu Państwa. Obecnie utrzymuje się i spłaca to zadłużenie w wysokości 700 zł z pomocą rodziny. W opłatach mediów oraz innych środków niezbędnych do egzystencji pomaga Skarżącemu syn. Do majątku zaliczył współwłasność domu.
Wykonując wezwanie referendarza sądowego Skarżący wyjaśnił, że pracę stracił 30 listopada 2013 r. i do tej pory bezskutecznie poszukiwał pracy na własną rękę. Nie zarejestrował się jako osoba bezrobotna, gdyż nie chciał pobierać zasiłku i tym samym działać dodatkowo na szkodę Skarbu Państwa. Skarżący dodał, że warunkiem zarejestrowania jako osoba bezrobotna jest uzyskanie zaświadczenia o opłacaniu składek ZUS w latach 2008-2013. Wniosek o wydanie takiego zaświadczenia Skarżący złożył. W rezultacie będzie mógł się zarejestrować dopiero ok. 31 marca 2014 r. Skarżący w dalszym ciągu pozostaje w związku małżeńskim z M. P. , jednak od czerwca [...] r. są w stałej separacji. Żona mieszka w W. . Z uwagi na to, że jest ona współwłaścicielem nieruchomości żona od 2013 r. ponosi opłaty za media. Pomoc jaką Skarżący otrzymuje od syna to 300 zł na wyżywienie i 700 zł na wpłatę tytułem zaległego podatku VAT. Syn prowadzi osobne gospodarstwo domowe. Skarżący przedstawił wydruk z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, zeznania podatkowe, potwierdzenia przelewów, wniosek o potwierdzenie ubezpieczenia, świadectwo pracy.
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
Skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako: "p.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Owo wykazanie polegać będzie w rzeczywistości na przedstawieniu w sposób przekonujący, że poniesienie kosztów postępowania nie jest możliwe. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w treści art. 252 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o jej stanie majątkowym i dochodach. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 13 marca 2014 r. (sygn. akt I FZ 70/14) treść powyższego przepisu nie pozostawia wątpliwości co do tego, że informacje zawarte we wniosku powinny być przekonująco umotywowane. Dlatego też od stron oczekuje się aktywnej postawy przejawiającej się głównie w dostarczeniu wszelkich żądanych dokumentów źródłowych, w oparciu o które ma zostać poddana analizie ich kondycja finansowa i możliwości płatnicze. To bowiem na ich podstawie musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, że strona nie ma środków na poniesienie kosztów postępowania. Obowiązek takiej właśnie współpracy z Sądem nakłada na stronę przepis art. 255 p.p.s.a.
Tymczasem w niniejszej sprawie Skarżący nie wykonał w sposób rzetelny wezwania z 12 marca 2014 r. Nie nadesłał mianowicie wyciągów z rachunku bankowego mimo, że – jak wynika z nadesłanych materiałów – rachunek taki posiada (nr rachunku [...] ). Wyciągi takie stanowią natomiast ważną podstawę oceny możliwości płatniczych strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy.
Nadto wśród składników majątku Skarżący nie wymienił dwóch samochodów, których fakt posiadania ujawnił z kolei w oświadczeniu podatnika o stanie majątkowym z 16 sierpnia 2013 r. Nie wiadomo zatem czy samochody te w dalszym ciągu posiada czy też je sprzedał. Nie wiadomo również kto ewentualnie ponosi wydatki związane z ich utrzymaniem. Skarżący nie wymienił bowiem w strukturze wydatków takiej pozycji jak zakup paliwa, koszty ubezpieczenia. Przeciwnie oświadczył, że na pomoc jaką otrzymuje od syna składa się 300 zł na wyżywienie i 700 zł na wpłatę tytułem zaległego podatku VAT.
Poza tym sprzeczne ze sobą są oświadczenia Skarżącego w kwestii opłat za media. Otóż w formularzu PPF wyjaśnił on, że w opłatach mediów oraz innych środków niezbędnych do egzystencji pomaga mu syn, podczas gdy w późniejszym swoim oświadczeniu wskazał żonę jako osobę, która ponosi wszystkie opłaty za media. Powołał się przy tym na zawartą między małżonkami umowę, której jednakże nie przedłożył.
Nie sposób też nie zauważyć, że wskazując pomoc syna jako źródło środków na utrzymanie, Skarżący nie określił bliżej jego sytuacji finansowej. W rezultacie brak jest przekonującego uprawdopodobnienia, że w istocie pomoc taką syn jest w stanie świadczyć.
Z tych względów referendarz sądowy uznał, że Skarżący nie wykazał w sposób bezsprzeczny i niebudzący wątpliwości, iż jego sytuacja materialna uniemożliwia mu poniesienie kosztów postępowania, jak tego wymaga art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Na tej podstawie postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło