III SA/Wa 439/15

WyrokWSA w Warszawie2015-12-11

Skład orzekający: Ewa Radziszewska-Krupa, Beata Sobocha, Jarosław Trelka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ interpretacyjny może żądać od wnioskodawcy uzupełnienia stanu faktycznego o elementy stanowiące ocenę prawną, a następnie pozostawić wniosek bez rozpatrzenia z powodu braku takiego uzupełnienia?
Ratio decidendi
Organ interpretacyjny, wzywając do uzupełnienia wniosku o interpretację indywidualną, może żądać zarówno doprecyzowania stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego, jak i uzupełnienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej. Jednakże, pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia z powodu nieuzupełnienia tych elementów musi być należycie i przekonywująco uzasadnione, wyjaśniając stronie, dlaczego żądane informacje są niezbędne do wydania interpretacji i jakie będą skutki braku ich dostarczenia. Brak takiego uzasadnienia, naruszający zasady postępowania i zaufania do organu, stanowi podstawę do uchylenia postanowienia.
Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się o interpretację przepisów prawa podatkowego dotyczącą skutków podatkowych uczestnictwa w programie motywacyjnym opartym na akcjach spółki z USA. Minister Finansów wezwał do uzupełnienia stanu faktycznego o kwalifikację prawną przyznanych jednostek uczestnictwa jako instrumentu finansowego. Skarżący uznał to za żądanie oceny prawnej, a nie uzupełnienie stanu faktycznego. Po częściowym uzupełnieniu wniosku, Minister pozostawił go bez rozpatrzenia. Skarżący złożył skargę, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym brak właściwego uzasadnienia postanowienia.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Ministra Finansów i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Beata Sobocha, sędzia WSA Jarosław Trelka, Protokolant referent stażysta Magdalena Gajewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi P. S. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] października 2014 r. nr [...] , 2) zasądza od Ministra Finansów na rzecz P. S. kwotę 357 zł (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I. Stan sprawy przedstawia się następująco: 1. Skarżący – P.S. we wniosku z 22 sierpnia 2014r., zwrócił się o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych (dalej zwany "p.d.f.") w zakresie skutków podatkowych związanych z uczestnictwem w planie motywacyjnym organizowanym przez spółkę z siedzibą w Stanach Zjednoczonych. Przedstawiając stan faktyczny wskazał, że jest pracownikiem spółki U. Sp. z o. o. (dalej: "U.") będącej częścią międzynarodowej grupy U., Inc mającej swoją siedzibę w Stanach Zjednoczonych (dalej "Spółka"), która jest światowym liderem w świadczeniu wyspecjalizowanych usług transportowych i logistycznych. Z racji zajmowanego stanowiska kierowniczego (tzw. "B."), jest uprawniony (dobrowolny charakter) do udziału organizowanym przez U. programie motywacyjnym "I. (dalej zwany: "P."). Celem głównym Programu jest wyróżnienie pracowników kadry kierowniczej odpowiedzialnych (dzięki swojemu zaangażowaniu i pracy) za sukces i rozwój ww. grupy. Uprawnionych do nagrody wybiera Komitet w Stanach Zjednoczonych, a kompetencje zarządcze i nadzorcze nad Programem ma Spółka. Zasady uczestnictwa w Programie nie wynikają z umowy o pracę zawartej z U., lecz z regulaminu obowiązującego we wszystkich spółkach grupy U. na całym świecie. Prawo do udziału w Programie nie można przenieść na osobę trzecią; uprawnia ono do otrzymania od Spółki nagród motywacyjnych, które realizowane są częściowo w formie pieniężnej. Wartość nagrody doliczana jest przez U. do przychodów ze stosunku pracy i wykazywana na liście plac. Część nagrody przyznawana jest w formie warunkowych jednostek uczestnictwa R. (dalej zwane: "Jednostkami"), które nie podlegają sprzedaży i innej formie swobodnego dysponowania. Podlegają one realizacji w częściach, w okresie pięciu lat od ich przyznania. Realizacja Jednostek polega na nieodpłatnym otrzymaniu akcji Spółki. W każdym z pięciu lat dochodzi do realizacji 20 procent Jednostek, pod warunkiem spełnienia przesłanki wynikającej z postanowień Programu: - pozostawanie pracownikiem jednej ze spółek Grupy w okresie od otrzymania Jednostek do czasu ich realizacji. Skarżący otrzymał akcje Spółki i, co do zasady, sprzedaje je za pośrednictwem podmiotu zarządzającego Programem. Wartość akcji na dzień sprzedaży niejednokrotnie jest niższa niż na dzień ich nabycia. Skarżący nie jest pracownikiem Spółki. U. jest w posiadaniu indywidualnej interpretacji Ministra Finansów z 3 kwietnia 2012r. (IPPB2/415-33/12/4/AS) potwierdzającej, iż otrzymanie nieodpłatne akcji Spółki nie skutkuje powstaniem przychodu ze stosunku pracy u uczestników Programu i nie rodzi po stronie U. obowiązków płatnika. W związku z tym Skarżący zapytał: 1) czy otrzymanie Jednostek skutkuje po jego stronie powstaniem przychodu? 2) czy otrzymanie akcji związane z realizacją Jednostek skutkuje po jego stronie powstaniem przychodu? Zdaniem Skarżącego ani nieodpłatne otrzymanie Jednostek, ani otrzymanie akcji Spółki nie rodzi po jego stronie przychodu w świetle ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2012r., poz. 361, dalej zwana: "u.p.d.f."). Do przysporzenia majątkowego nie dochodzi, bo choć przyznane są Jednostki, pracownik nie ma gwarancji, iż zostanie pełnoprawnym właścicielem obiecanych akcji. Mógłby być zatem opodatkowany przychód, którego pracownik w ogóle nie uzyska. Nie doszłoby do spełnienia ogólnych przesłanek z art. 11 ust. 1 u.p.d.f. Otrzymanie przez Skarżącego akcji w wyniku realizacji Jednostek też nie prowadzi do przysporzenia majątkowego po jego stronie, co wynika z orzecznictwa sądów administracyjnych, które potwierdza, że nieodpłatne otrzymanie akcji w ramach pracowniczych programów motywacyjnych nie stanowi przychodu. 2. Minister Finansów w wezwaniu z 25 września 2014r. zobowiązał Skarżącego do uzupełnienia wniosku, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, przez doprecyzowanie stanu faktycznego przez wyjaśnienie: - czy nagroda oparta o akcje spółek z siedzibą w USA w formie Jednostek stanowi pochodny instrument finansowy, o którym mowa w art. 5a pkt 13 u.p.d.f., w myśl którego pochodny instrument finansowy oznacza instrument finansowy, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz.U. z 2014r., poz. 94, dalej zwana: "u.o.i.f."), czy też inny instrument finansowy w myśl u.o.i.f., czy też inne prawo do nabycia w ramach programu akcji spółki z siedzibą w USA, do którego nie mają zastosowania przepisy u.o.i.f.? - czy Jednostki Skarżący nabył nieodpłatnie? 3. Skarżący w odpowiedzi z 7 października 2014r. na ww. wezwanie wyjaśnił, że Program prowadzony jest na podstawie regulaminu amerykański, który nie odwołuje się do pochodnych instrumentów finansowych. Ponadto wszystkie istotne elementy stanu faktycznego, w tym charakterystyka Jednostek, wyczerpująco przedstawiono we wniosku. Odpowiedź na pytanie: czy Jednostki spełniają definicję legalną "pochodnych instrumentów finansowych", zawartą w u.p.d.f., czy stanowią inne prawo, do którego nabycia nie mają zastosowania przepisy u.o.i.f. stanowi element oceny prawnej, a nie element stanu faktycznego. Zamieszczenie tego rodzaju oceny prawnej we wniosku mogłoby ewentualnie mieć miejsce w ramach przedstawienia własnego stanowiska. Skarżący wyjaśnił też, że przyznanie Jednostek jest formą nagrody, którą nabył nieodpłatnie. 4. Minister Finansów (dalej zwany także: "Ministrem") w postanowieniu z [...] października 2014r. pozostawił wniosek bez rozpatrzenia, w podstawie prawnej wskazując art. 14g § 1 i 3 oraz art. 14h ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2012r., poz. 749, ze zm.; dalej zwana: "O.p"). Skarżący tylko częściowo uzupełnił wniosek - wskazał, że Jednostki nabył nieodpłatnie. wyjaśnił natomiast czy nagroda oparta o akcje spółek z siedzibą w USA w formie ww. Jednostek stanowi pochodny instrument finansowy, o którym mowa w art. 5a pkt 13 u.p.d.f., w myśl którego pochodny instrument finansowy oznacza instrument finansowy, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 u.o.i.f., czy też inny instrument finansowy w myśl u.o.i.f. - czy też inne prawo do nabycia w ramach programu akcji spółki z siedzibą w USA, do którego nie mają zastosowania przepisy ustawy o obrocie instrumentami finansowymi. Powyższe nieuzupełnienie braków formalnych wniosku uniemożliwiło Ministrowi dokonanie oceny stanowiska Skarżącego, gdyż żądana informacja była niezbędna do klasyfikacji przychodów do odpowiedniego źródła. 5. Skarżący w zażaleniu z 3 listopada 2014r. podniósł, że Minister Finansów wzywając do uzupełnienia braków formalnych zażądał rozbudowania stanu faktycznego o elementy, które stanowią w istocie ocenę prawną. Minister żądał więc dokonania subsumcji, co wiązało się z koniecznością dokonania wykładni przepisów u.o.i.f., do których odsyła u.p.d.f. We wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej Skarżący precyzyjnie i wyczerpująco opisał stan faktyczny i charakter świadczeń, które otrzymał. Jeśli Minister powziął wątpliwości, czy do stanu faktycznego będą miały zastosowanie przepisy u.o.i.f., powinien, w ramach procesu wykładni prawa, wątpliwość tę usunąć. Skarżącego pozbawiono też istotnej informacji, o stanowisku Ministra, co do stanowiska Skarżącego, gdyż nie odniesiono się do odpowiedzi udzielonej przez Skarżącego. Postanowienie narusza więc art. 210 § 4 pkt 6 i art. 219 w związku z art. 14h O.p., bo nie zawiera merytorycznego i kompletnego uzasadnienia. Minister nie odniósł się też do odpowiedzi, że Program, na mocy którego Skarżący otrzymuje świadczenia, nie odwołuje się do pochodnych instrumentów finansowych i że jego kwalifikacja na gruncie u.o.i.f. nie stanowi elementu stanu faktycznego (naruszenie art. 121 § 1 O.p.). Skarżący zauważył też, że Minister ma obowiązek wezwać do usunięcia braków formalnych wniosku o interpretację indywidualną - art. 169 § 1 O.p., ale wyłącznie tych, które uniemożliwiają faktycznie merytoryczne rozpatrzenie wniosku o interpretację. Tylko wtedy, gdy wniosek o wydanie interpretacji zawiera uchybienia, co do treści, o których mowa w art. 14b § 3 O.p., możliwe jest wezwanie do usunięcia uchybień, a po niespełnieniu tego warunku, pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia. 6. Minister Finansów postanowieniem z [...] grudnia 2014r. utrzymał w mocy ww. postanowienie podtrzymując jego argumentację i wskazując w podstawie prawnej art. 233 § 1 pkt 1, art. 239 i art. 216 § 1 O.p. Minister nie zgodził się z zarzutem, że wezwanie było żądaniem dokonania subsumcji i podtrzymał stanowisko o chęci doprecyzowania stanu faktycznego, wskazując, że było to związane z dokonaniem wykładni przepisów u.o.i.f., do których odsyła u.p.d.f. Skoro Skarżący udzielił odpowiedzi na pytanie o nabyciu Jednostek, ale nie wskazał czy nagroda oparta o akcje spółek z siedzibą w USA w formie Jednostek stanowi pochodny instrument finansowy, inny instrument finansowy, czy też inne prawo, a jedynie stwierdził, że regulamin Programu nie odwołuje się do pochodnych instrumentów finansowych, Minister miał prawo uznać, że Skarżący dokonał częściowego uzupełnienia wniosku. Skarżącego nie pozbawiono też istotnej informacji, więc zarzut naruszenie art. 121 w związku z art. 14h O.p. nie jest zasadny, gdyż Minister dołożył wszelkiej staranności, aby w sposób przejrzysty i zrozumiały uzasadnić ww. postanowienie o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia. Zdaniem Ministra art. 210 § 1 pkt 6 w zw. z art. 219 w zw. z art. 14h O.p. nie mają zastosowania w postępowaniu w sprawie interpretacji indywidualnych. Minister w postępowaniu zmierzającym do wydania interpretacji nie jest uprawniony do ingerowania - przez negację lub uzupełnianie – w stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe nakreślone we wniosku o jej wydanie. Zasadne było więc wezwanie Skarżącego do uzupełnienia stanu faktycznego wniosku przez zawarcie dodatkowych informacji, niezbędnych do wydania ww. interpretacji. Minister, odnosząc się do powołanego przez Skarżącego orzecznictwa, stwierdził, że mimo, iż w indywidualnych sprawach podatników organy posiłkują się rozstrzygnięciami sądów i innych organów podatkowych, nie mają możliwości zastosowania ich wprost, gdyż nie stanowią one materialnego prawa podatkowego. 7. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o uchylenie obu ww. postanowień Ministra Finansów i zasądzenie kosztów postępowania, z uwagi na naruszenie: a) art. 14g § 1 O.p. przez błędne przyjęcie, iż stan faktyczny nie został wyczerpująco przedstawiony; b) art. 210 § 4 w związku z art. 219 w związku z art. 14g § 3 O.p. przez nie odniesienie się do istoty sporu - niewyjaśnienie przyczyn, dlaczego uznano, że skierowane do Skarżącego żądanie uzupełnienia stanu faktycznego, było de facto żądaniem dokonania oceny prawnej, do czego Minister nie był uprawniony. Minister, wzywając do uzupełnienia kwalifikacji prawnej otrzymywanych nagród z tytułu uczestnictwa w Programie zażądał rozbudowania stanu faktycznego o elementy, które stanowią w istocie ocenę prawną stanu faktycznego. Udzielenie odpowiedzi na pierwsze pytanie nie stanowiłoby uzupełnienia stanu faktycznego, lecz element stanowiska, co jest sprzeczne z zasadami postępowania interpretacyjnego. Minister nie ma prawnej możliwości, by w procedurze uzupełnienia stanu faktycznego, domagać się w ramach opisu stanu faktycznego, oceny prawnej, która sprowadziłaby się do subsumcji przepisów prawa. Uzupełnienia stanu faktycznego wiązało się z koniecznością wykładni przepisów u.o.i.f., do których odsyła u.p.d.f. W art. 5a pkt 13 u.p.d.f. zawarta jest legalna definicja instrumentów pochodnych, która stanowi odesłanie do u.o.i.f. Rzeczą Ministra było więc dokonanie wykładni przepisów, które de facto zostały zawarte w ustawie podatkowej i dokonanie analizy tego stanu przez pryzmat spełnienia przesłanek z innego zakresu prawa, gdy od nich uzależniona jest możliwość kwalifikacji stanu podatkowo-prawnego. Norma prawnopodatkowa jest zbudowana nie tylko z przepisów ustaw podatkowych, ale i z regulacji prawnych innych dziedzin prawa. Do braków formalnych, które powodują obowiązek wezwania wnioskodawcy do ich usunięcia na podstawie art. 169 § 1 O.p. należy zaliczyć wyłącznie te braki, które faktycznie uniemożliwiają merytoryczne rozpatrzenie wniosku o interpretację. Tylko, gdy wniosek o wydanie interpretacji zawiera uchybienia z art. 14b § 3 O.p., organ może wezwać do usunięcia uchybień, a następnie po ich niespełnieniu, pozostawić wniosek bez rozpatrzenia. Skarżący zgodził się z Ministrem, że choć organy podatkowe nie mają możliwości zastosowania orzeczeń sądów administracyjnych wprost, gdyż te dotyczą jedynie konkretnych i indywidualnych spraw, ale przy ocenie indywidualnych spraw podatników, winny posiłkować się orzeczeniami sądów i innych organów. Podniósł też, że Minister lakoniczne odniósł się do powołanego orzecznictwa sądów i nie wskazał przyczyn, dla których uznał, że skierowane wobec niego żądanie było żądaniem uzupełnienia stanu faktycznego, a nie żądaniem dokonania oceny prawnej, do czego organ pierwszej instancji nie był uprawniony. 8. Minister Finansów w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 1. Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie podniesione w niej zarzuty i argumenty mogły być uznane za zasadne. 2. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów, w tym wypadku postanowienia kończącego sprawę, zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. 3. Sąd zwraca uwagę na fakt, ze Skarżący zwrócił się do organu podatkowego z pytaniami: 1) czy otrzymanie Jednostek skutkuje po jego stronie powstaniem przychodu? 2) czy otrzymanie akcji związane z realizacją Jednostek skutkuje po jego stronie powstaniem przychodu? W związku z tym Minister Finansów wezwał Skarżącego do uzupełnienia wniosku o wydanie interpretacji przez wskazanie: a) czy nagroda oparta o akcje spółek z siedzibą w USA w formie Jednostek stanowi pochodny instrument finansowy, o którym mowa w art. 5a pkt 13 u.p.d.f., w myśl którego pochodny instrument finansowy oznacza instrument finansowy, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 u.o.i.f., czy też inny instrument finansowy w myśl u.o.i.f., czy też inne prawo do nabycia w ramach programu akcji spółki z siedzibą w USA, do którego nie mają zastosowania przepisy u.o.i.f.? b) czy Jednostki Skarżący nabył nieodpłatnie? Zdaniem Sądu organ, który został przez ustawodawcę zobowiązany do udzielania interpretacji indywidualnych – wbrew stanowisku wyrażonemu w skardze - na mocy art. 169 § 1 O.p. w związku z art. 14h O.p., przed udzieleniem interpretacji indywidualnej, może żądać od osoby, która złożyła wniosek o udzielenie takiej interpretacji, aby uzupełniła zarówno zaistniały stan faktyczny/zdarzenie przyszłe opisane we wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej, jak również, aby uzupełniła własne stanowisko w sprawie oceny prawnej opisanego tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. W świetle bowiem treści przepisu art. 14b § 3 O.p. składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do przedstawienia następujących elementów: 1) zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego - i to w sposób wyczerpujący – oraz 2) własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. W sytuacji zatem, gdy jeden z wyżej wskazanych elementów, albo żaden z nich nie zostanie wskazany przez osobę, która złożyła wniosek o udzielenie interpretacji indywidualnej, natomiast organ zobowiązany do udzielania interpretacji indywidualnej wezwie wnioskodawcę, na mocy art. 169 § 1 O.p. w związku z art. 14h i art. 14b § 3 O.p. do uzupełnienia jednego lub obu ww. braków formalnych, możliwe będzie pozostawienie bez rozpatrzenia wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej, w którym sformułowano dwa pytania, na mocy art. 14g § 1 i 3 O.p. w całości lub w części, w zależności od okoliczności faktycznych sprawy. Zgodnie z art. 14b § 3 O.p., składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Wynika stąd, że przedstawienie zdarzenia, które wystąpiło już w przeszłości, jak również tego, które może dopiero nastąpić w przyszłości, cechować musi się dużym stopniem precyzji i jednoznaczności. Przewidziana w art. 14b § 3 O.p. alternatywa powoduje, że opis zdarzenia przyszłego musi być równoważny opisowi zdarzenia, które miało już miejsce w przeszłości. Musi je zatem także charakteryzować przesłanka wyczerpującego przedstawienia takiego zdarzenia. W judykaturze zaś "wyczerpujący" postrzegany jest jako taki, który wiąże się z koniecznością podania wszystkich elementów, istotnych z punktu widzenia możliwości oceny stanowiska wnioskodawcy. Jeżeli zaś wniosek zainteresowanego jest w tym względzie niepełny, a organ wydający interpretację nie ma w tym zakresie wiedzy, to wydana interpretacja nie realizuje jednego z podstawowych celów tej instytucji, to jest nie chroni podatnika. Użyte w art. 14b § 3 O.p. ustawowe określenie "wyczerpująco" należy więc rozumieć jako przedstawienie danego zagadnienia na tyle wszechstronnie, dogłębnie, szczegółowo, gruntownie i dokładnie, aby wnioskodawca mógł zająć stanowisko w stosunku do prezentowanego stanu rzeczy, zaś organ podatkowy na tej podstawie udzielić jednoznacznej odpowiedzi co do konkretnego zdarzenia przyszłego lub obecnego. Opis ten powinien zawierać wszystkie istotne elementy stanu faktycznego, niezbędne z punktu widzenia możliwości dokonania w sposób jednoznaczny jego prawnopodatkowej kwalifikacji (por. wyrok NSA z 10 kwietnia 2015r. sygn. akt II FSK 2356/13, dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Również w literaturze podnosi się, że wyczerpująco przedstawiony (zaistniały bądź przewidywany) stan faktyczny to taki, na podstawie którego można w sposób pewny i nieuzasadniający żadnych przedmiotowych wątpliwości udzielić informacji w zakresie możliwości zastosowania prawa podatkowego w indywidualnej sprawie (J. Brolik, Ogólne oraz indywidualne interpretacje przepisów prawa podatkowego, Lexis Nexis 2013, s. 125). Zastosowanie przez Ministra Finansów trybu wskazanego w art. 14b § 3 O.p. oraz art. 169 § 1 O.p. w związku z art. 14h O.p. (wezwanie do usunięcia braków wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej) - co do zasady - nie budzić wątpliwości. Wezwanie zostało bowiem precyzyjne sformułowane i jasno z niego wynikało czego oczekuje od Skarżącego organ interpretacyjny. Minister Finansów wskazał bowiem, że podanie przez Skarżącego informacji czy Jednostki stanowią pochodny instrument finansowy, o którym mowa w art. 5a pkt 13 u.p.d.f. (instrument finansowy z art. 2 ust. 1 pkt 2 u.o.i.f.) czy też inny instrument finansowy w myśl u.o.i.f., czy też inne prawo do nabycia w ramach programu akcji spółki z siedzibą w USA, do którego nie mają zastosowania przepisy u.o.i.f. potrzebne jest do klasyfikacji przychodów do odpowiedniego źródła. Pozostawienie wniosku o interpretację bez rozpatrzenia, na mocy art. 14g § 1 i 3O.p. i art. 14h O.p. – w ocenie Sądu - było zatem możliwe, ale nie zostało w sposób należyty i przekonywujący uzasadnione. Natomiast warunkiem niezbędnym do wydania postanowienia o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku o interpretację jest po pierwsze wyjaśnienie Skarżącemu, dlaczego informacje, których Minister Finansów żąda są niezbędne do wydania interpretacji indywidualnej, szczególnie, gdy Skarżący w zażaleniu wyjaśnia, że nie rozumie dlaczego organ żąda informacji, które nie są niezbędne do wydania interpretacji indywidualnej. Po drugie należy pouczyć Skarżącego o skutkach niezastosowania się do treści ww. wezwania (pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia). Po trzecie Skarżący nie może zastosować się do wezwania, w którym organ wyjaśnił, co leżało u podstaw wystosowania żądania. Istotną rolę w przedstawieniu stanowiska Ministra Finansów, co do prawidłowości i w ogóle potrzeby wzywania strony do uzupełnienia braków formalnych wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej odgrywa więc uzasadnienie postanowienia o pozostawieniu bez rozpatrzenia ww. wniosku. Stanowisko to znajduje podstawę w treści przepisów: art. 217 § 2 O.p. i art. 210 § 4 pkt 6 w związku z art. 219 O.p. i w tym zakresie Sąd uznaje zarzuty skargi za uzasadnione. Sąd wyjaśnia przy tym, że błędne jest stanowisko Ministra Finansów, że w sprawie ww. przepisy nie mogły być zastosowane. Skoro bowiem w sprawie nie wydano interpretacji indywidualnej, to odwoływanie się do treści art. 14h O.p., przy wydaniu postanowienia o pozostawieniu bez rozpatrzeniu wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej nie może być prawidłowe. Przepis art. 14h O.p. stanowi bowiem, że w sprawach dotyczących interpretacji indywidualnej stosuje się odpowiednio przepisy art. 120, art. 121 § 1, art. 125, art. 129, art. 130, art. 135-137, art. 140, art. 143, art. 165a, art. 168, art. 169 § 1-2, art. 170 i art. 171 oraz przepisy rozdziału 5, 6, 10 i 23 działu IV. Sąd stwierdza ponadto, że z art. 217 § 1 O.p. wynika, że postanowienie zawiera: 1) oznaczenie organu podatkowego; 2) datę jego wydania; 3) oznaczenie strony albo innych osób biorących udział w postępowaniu; 4) powołanie podstawy prawnej; 5)rozstrzygnięcie; 6) pouczenie, czy i w jakim trybie służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego; 7) podpis osoby upoważnionej, z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego. Art. 217 § 2 O.p. stanowi, że postanowienie zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne, jeżeli służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego oraz gdy wydane zostało na skutek zażalenia na postanowienie. Z przepisu art. 219 O.p. wynika natomiast, że do postanowień stosuje się odpowiednio m.in. art. 210 § 2a i § 3-5 O.p. Zdaniem Sądu w sprawie mógł być brany pod uwagę w szczególności przepis art. 210 § 4 O.p., z którego wynika, że uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Sąd, mając na względzie treść ww. przepisów wskazuje, że w każdym zatem przypadku, kiedy organ zdecyduje się odmówić udzielenia interpretacji przez pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia, powinien szczegółowo i w sposób przekonywający przedstawić przyczyny tego postanowienia. Uzasadnienie służy bowiem kontroli działalności organu interpretującego i umożliwia weryfikację zgodności danego aktu z obowiązującym prawem. Właśnie wyczerpujące uzasadnienie aktu administracyjnego – postanowienia - służy efektywnej kontroli sądowej tegoż aktu, a ponadto powinno ono przekonywać stronę o słuszności podjętego rozstrzygnięcia oraz sprawiać, by ewentualna decyzja wnioskodawcy o zaskarżeniu aktu administracyjnego (postanowienia) była świadoma i oparta na pełnej znajomości danej sprawy. Rozważania powyższe Sąd odnosi przede wszystkim do pominięcia przez Ministra Finansów w treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia podnoszonej przez Skarżącego w zażaleniu przesłanki nieistotności informacji, których żądał organ podatkowy w kontekście odpowiedzi udzielonych przez Skarżącego na pytania sformułowane we wniosku o wydanie interpretacji, jak również uzyskania przez Ministra Finansów częściowej informacji w zakresie nieodpłatnie nabytych Jednostek przez Skarżącego i w związku z tym możliwości częściowego zajęcia stanowiska przez Ministra Finansów w zakresie jednego z pytań przedstawionych we wniosku o interpretację indywidualną. W tym zakresie Sąd uznaje, że zaskarżone postanowienie, oprócz przepisu art. 217 § 2 O.p., narusza również zasadę zaufania do organu interpretacyjnego – art. 121 § 1 O.p. Reguła ta została również w sprawie naruszona z tego względu, że Minister Finansów w rozpoznawanej sprawie uznał, że Skarżący nie udzielił precyzyjnej odpowiedzi na jedno z ww. pytań zawartych we wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej, a więc w sprawie nie doszło do przedstawienia przez Skarżącego swojego stanowiska – oceny prawnej, której przedstawienie jest niezbędne na gruncie art. 14b § 3 O.p. Zdaniem Sądu, wbrew stanowisku Ministra, w sprawie doszło jednak do częściowego uzupełnienia braku formalnego przez Skarżącego, który wskazał, że nieodpłatnie nabył ww. Jednostki. Tym samym Minister Finansów powinien wyjaśnić Skarżącemu dlaczego jedynie częściowe uzupełnienie wezwania do uzupełnienia braków formalnych wniosku, niemożliwym czyni zajęcie stanowiska w rozpoznawanej sprawie. Nieprawidłowe i naruszające zasadę zaufania do organu interpretacyjnego było więc uznanie, że wnioskodawca w ogóle nie przedstawił oceny prawnej, o której mowa w art. 14b § 3 O.p. w zakresie Jednostek, więc niemożliwe było wydanie interpretacji indywidualnej. Sąd podkreśla ponadto, że zasada zaufania do organu podatkowe została również naruszona w ten sposób, że choć zaskarżone postanowienie zawiera elementy, o których mowa w art. 217 § 1 O.p. (1. oznaczenie organu podatkowego; 2. datę jego wydania; 3. oznaczenie strony albo innych osób biorących udział w postępowaniu; 4. powołanie podstawy prawnej; 5. rozstrzygnięcie; 6. pouczenie, czy i w jakim trybie służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego; 7. podpis osoby upoważnionej, z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego), a z jego treści wynika, co było przyczyną zasadniczą jego wydania (art. 217 § 2 O.p.), to nie sposób poznać powodów, dla których informacje, o których uzupełnienie Minister Finansów wnosił były istotne z punktu widzenia udzielenia odpowiedzi na pytania postawione we wniosku o wydanie interpretacji. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ zobowiązany do udzielania interpretacji indywidualnych powinien naprawić ww. wadliwości i wziąć pod uwagę to, że zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów powoduje, że z treści uzasadnienia postanowienia, na mocy którego uznano, że zasadne jest pozostawienie bez rozpatrzenia wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej powinno wynikać, że wszystkie istotne dla sprawy argumenty zostały rozważone przez organ. Organ podatkowy powinien uzasadnić stawianą tezę przy użyciu argumentacji prawnej, w sposób, który pozwalałby podatnikowi (a także sądowi administracyjnemu kontrolującemu zasadność skargi) poznać wszelkie aspekty rozstrzygnięcia. Postanowienie powinna zatem cechować jednoznaczność i czytelność. Strona z treści postanowienia (osnowa i pozostające w korelacji z nią uzasadnienie) winna uzyskać pełny, wyczerpujący i precyzyjny obraz oceny tych kwestii, które mają znaczenie przy sposobie zakończenia sprawy. Strona ma bowiem prawo do tego, aby móc wyłącznie w oparciu o treść skierowanego do niej aktu administracyjnego - kończącego postępowanie - sprawdzić i ewentualnie zakwestionować ten akt. Niewystarczające jest stwierdzenie Ministra Finansów, że Skarżący nie dostarczył informacji, które pozwoliłyby wydać interpretację indywidualną, spełniającą funkcje przypisane tej instytucji, skoro Skarżący w treści zażalenia podnosił, że część z tych informacji przedstawił, a mimo to nie zostały one wzięte pod rozwagę, nie wskazano przy tym przyczyn, które stanowiły podstawę do takiego działania Ministra. Zdaniem Sądu powyższe naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż Minister Finansów w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nie wykazał, że obiektywnie rzecz biorąc interpretacja indywidualna nie mogła zostać wydana w sprawie oraz, że konieczne było wydanie postanowienia o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej (art. 14g § 1, 3 O.p.). 4. Sąd, mając na uwadze powyższe, ze względu na naruszenie przez Ministra Finansów przepisów prawa procesowego: art. 217 § 2 O.p. w związku z art. 210 § 4 pkt 6 i art. 219 O.p. oraz art. 121 § 1 O.p., na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c), art. 152 i art. 200 P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło