III SA/Wa 444/13

Dnia 2 lipca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodnicząca Sędzia WSA Grażyna Nasierowska, po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Fundacji "[...] " z siedzibą w J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych, odmowy odroczenia zapłaty zaległości podatkowych, odmowy umorzenia odsetek za zwłokę oraz umorzenia jako bezprzedmiotowego postępowania w sprawie udzielenia ulg w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy 2009 r. postanawia przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Skarżąca - Fundacja "[...]" z siedzibą w J., na urzędowym formularzu PPPr, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżąca podniosła, że od 2010 r. nie zatrudnia pracowników, a wszelkie działania statutowe wykonuje przy pomocy wolontariuszy. Nie posiada żadnego majątku ruchomego i nieruchomości, których spieniężenie mogłoby pozwolić na zapłacenie kosztów sądowych, zaś zajęcie egzekucyjne nie pozwala na uzyskanie kredytu na ww. cel. Według Skarżącej Sąd Rejonowy dla W., uwzględniając jej ciężką sytuację, postanowieniem z dnia [...] października 2011 r. zwolnił ją od ponoszenia opłaty sądowej i opłaty za ogłoszenie w Monitorze Sądowym i Gospodarczym. Skarżąca wskazała, że jej kapitał założycielski w 2004 r. wynosił [...] zł. W 2011 r. poniosła stratę w wysokości 2.560 zł. W 2012 r. przewidywana jest strata w podobnej wysokości. Na rachunkach bankowych Skarżąca posiada 212,69 zł (bank [...]) oraz 23 zł (bank [...]). Do wniosku załączono wyciągi z ww. rachunków. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia 28 maja 2013 r., sygn. akt III SA/Wa 444/13, odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W sprzeciwie od ww. postanowienia Skarżąca powtórnie wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Do sprzeciwu załączono deklaracje CIT-8 oraz sprawozdania finansowe (bilans i rachunek wyników) za 2011 r. i 2012 r. Z dokumentów tych wynikało, że w 2012 r. Skarżąca również poniosła stratę – w wysokości 2.225,80 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: W myśl art. 260 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej "P.p.s.a."), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 245 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W myśl art. 245 § 3 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części, albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie natomiast do art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., sąd przyznaje prawo pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, gdy ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Na wstępie wyjaśnić należy, że instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od wyrażonej w art. 199 P.p.s.a. zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie. Odstępstwo od tej zasady ma na celu zagwarantowanie prawa do sądu podmiotom, których obiektywnie nie stać na poniesienie kosztów postępowania. Jednocześnie przyznanie prawa pomocy, będące przerzuceniem kosztów na ogół społeczeństwa, może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy strona wykaże w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 P.p.s.a. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 stycznia 2012 r. sygn. akt II FZ 853/11 oraz z dnia 7 marca 2012 r. sygn. akt II FZ 154/12 i II FZ 155/12). Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wymaganym na tym etapie postępowania kosztem sądowym jest wpis od skargi w wysokości 500 zł. W ocenie Sądu Skarżąca wskazała okoliczności i przedstawiła dokumenty, z których wynika, że jej sytuacja majątkowa jest zła. Skarżąca od 2010 r. nie zatrudnia pracowników, a wszelkie działania statutowe wykonuje przy pomocy wolontariuszy. Nie posiada żadnego majątku ruchomego oraz nieruchomości, zaś z uwagi na zajęcie egzekucyjne nie może uzyskać kredytu na pokrycie wymaganych kosztów sądowych. Skarżąca w 2011 r. i 2012 r. wykazała stratę, a na jej rachunkach bankowych znajdują się nieznaczne środki. W świetle twierdzeń Skarżącej oraz przedstawionych danych, uznać należy, że wykazała ona, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów prowadzonego postępowania sądowego. Stąd zasadne jest przyznanie Skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Takie rozstrzygnięcie podyktowane jest przede wszystkim koniecznością realizacji gwarantowanego, w myśl art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, prawa do sądu. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 243, art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 259 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.