III SA/Wa 463/04
WyrokWSA w Warszawie2004-12-08
Skład orzekający: Małgorzata Jarecka, Bogdan Lubiński, Alojzy Skrodzki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu o wznowienie postępowania podatkowego można kwestionować ocenę dowodów dokonaną przez organy podatkowe w postępowaniu zwykłym, a także czy fałsz intelektualny dokumentu, niepotwierdzony orzeczeniem organu, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postępowanie o wznowienie postępowania ma na celu weryfikację decyzji z powodu wad procesowych, a nie samej decyzji. Odmienna ocena wniosków wypływających z dowodu, który był już przedmiotem analizy organów, nie stanowi nowej okoliczności ani nowego dowodu w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Ponadto, fałsz dowodu, w tym fałsz intelektualny dokumentu, aby stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, musi zostać stwierdzony uprzednio orzeczeniem sądu lub innego organu, czego w niniejszej sprawie zabrakło.Stan faktyczny
Strona skarżąca (J. i T. W.) wniosła o wznowienie postępowania podatkowego dotyczącego podatku dochodowego od osób fizycznych za 1997 rok, wskazując na rzekomy fałsz intelektualny pisma Urzędu Gminy oraz pobranie zawyżonych odsetek w postępowaniu egzekucyjnym. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił uchylenia decyzji, uznając, że nie ujawniły się nowe okoliczności ani dowody. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że podniesione przez skarżących argumenty nie spełniają przesłanek do wznowienia postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Jarecka, Sędzia NSA Bogdan Lubiński (spr.), Asesor WSA Alojzy Skrodzki, Protokolant Łukasz Duda, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi J. i T. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji w sprawie o podatek dochodowy od osób fizycznych za 1997 rok oddala skargę
Wnioskiem z dnia [...] lipca 2003r. Państwo J. i T. W. wystąpili o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 1999r. Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] czerwca 1999r. określającej wysokość zaległości podatkowej za 1997r. z tytułu sprzedaży dwóch nieruchomości.
Wskazując jako podstawę prawną swojego wniosku art. 240 § 1 pkt 1 i 5 ustawy Ordynacja podatkowa stwierdzili, że ww. decyzja Izby Skarbowej została wydana z rażącym naruszeniem prawa z powodu sprzeczności treści rozstrzygnięcia z treścią zebranych dowodów i treścią prawa podatkowego, co skutkowało bezzasadnym pobraniem w drodze egzekucji zryczałtowanego podatku dochodowego. Podnieśli, że w postępowaniu dowodowym miało miejsce wystąpienie "fałszu w poświadczeniu nieprawdy w istotnej dla sprawy przez Urząd Gminy W. pismem z dnia [...] lutego 1999r., choć sam dokument co do formy był autentyczny i nie budził zastrzeżeń". Dodali, iż Izba Skarbowa pominęła w sprawie i nie ustosunkowała się do oświadczenia podatników z dnia [...] marca 1997r. złożonego na urzędowym druku. Ponadto stwierdzili, że ujawnili nowe okoliczności w sprawie, polegały na pobraniu przez Urząd Skarbowy w drodze egzekucji odsetek.
Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia [...] lutego 2004r. Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał swoją decyzję z dnia [...] grudnia 2003r. Nr [...] odmawiającej uchylenia ostatecznej decyzji z dnia [...] października 1999r. utrzymującej w mocy decyzję Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] czerwca 1999r. określającej wysokość zaległości podatkowej za 1997r.
Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiotowej sprawie nie wyszły na jaw żadne istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. A więc nie było podstaw do zmiany bądź uchylenia zaskarżonej decyzji. Pojęcie "nowe dowody" w świetle przepisu art. 240 §1 pkt. 5 Ordynacji podatkowej, to takie dowody, które istniały w dacie orzekania w postępowaniu zwykłym, ale organ orzekający dowodami tymi nie dysponował.
Zatem sytuacja taka nie miała miejsca, bowiem bezspornie, nie stanowi nowej okoliczności ani nowego dowodu sposób naliczenia odsetek, którą jak twierdzą strony ujawnili w 2001 roku przy ostatecznym rozliczeniu odsetek.
Podniósł, że Dyrektor Izby Skarbowej nie ma podstaw prawnych do zakwestionowania wiarygodności pisma Urzędu Gminy W. z dnia [...].02.1999 roku.
Zwrócił uwagę, że treść niniejszego pisma była przedmiotem analizy w toczących się postępowaniach w sprawie. Jednak nie znaleziono podstaw do przyjęcia takiej interpretacji, jaką podatnicy sugerują w odwołaniu.
A zatem w obecnym stanie prawnym, zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, podniesione argumenty odwołania nie są nową okolicznością, która miałaby wpływ na uchylenie bądź zmianę decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...].12.203 roku.
Postępowanie wznowieniowe nie jest procedurą, przy pomocy której można wzruszyć wadliwą decyzję administracyjną w każdym przypadku. Możliwość taka istnieje tylko w przypadkach określonych w art. 240 § 1 ww. ustawy Ordynacja podatkowa.
W złożonej skardze na wymienioną decyzję skarżący wnieśli o jej uchylenie.
Opisując stan faktyczny sprawy, powołując się na treść art. 240 § 1 pkt 1 i 5 ustawy Ordynacja podatkowa stwierdzili, że podstawą ustalenia stanu faktycznego sprawy było pismo Urzędu Gminy W. z [...] lutego 1999r., w którym "występuje poświadczenie nieprawdy w jej części istotnej dla sprawy, kwalifikowane jako fałsz intelektualny dowodu" oraz naruszenie w sposób rażący przepisu art. 28 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z uwagi na pobranie w postępowaniu egzekucyjnym zawyżonych odsetek.
W ocenie strony skarżącej wymienione okoliczności stanowiły podstawę do wznowienia postępowania.
W dalszej części uzasadnienia skargi zarzucili błędną interpretację art. 21 ust. 1 pkt 32a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Uzasadniając swoje stanowisko powołali się także na interpretację Ministra Finansów zawartą w Biuletynie Ministra Finansów Nr [...]. Podnieśli, że "fałsz" zawartej w piśmie Gminy W.jest oczywisty. Natomiast organy podatkowe przyjmując wybiórczo na swoją korzyść tylko niektóre dowody, naruszyły art. 180 ustawy Ordynacja podatkowa. Skarżący nadto przedstawili własne wyliczenie wysokości odsetek od zaległości podatkowych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Przede wszystkim należy stwierdzić, iż spór między stronami dotyczy ustalenia, czy wskazane przez stronę okoliczności mogły stanowić w świetle treści art. 240 § 1 pkt 1 i 5 ustawy Ordynacja podatkowa podstawę do uchylenia decyzji wymiarowej w postępowaniu o wznowienie postępowania.
Ordynacja podatkowa, w drodze wyjątku od zasady trwałości decyzji administracyjnej, dopuszcza możliwość weryfikowania przez organy podatkowe wydanych przez nie decyzji podatkowych.
Chodzi tutaj o zmianę lub uchylenie decyzji ostatecznej w wyniku wznowienia postępowania (art. 240-246 Op), a także stwierdzenie nieważności (art. 247-252 Op) wskutek wystąpienia kwalifikowanych wad decyzji ostatecznej.
Instytucja wznowienia postępowania ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją podatkową jeżeli postępowanie podatkowe przed organami podatkowymi było dotknięte wadami procesowymi, wyliczonymi wyczerpująco w t. 240 Ordynacji podatkowej.
Art. 240 § 1 pkt 5 tej ustawy pozwala na wznowienie postępowania, gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane organowi, który taką decyzję wydał.
Przesłanka istotnych okoliczności lub dowodów jest spełniona wtedy, gdy:
* ujawnią się w sprawie nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody,
* okoliczności te lub dowody będą miały charakter nowych w stosunku do przeprowadzonego dotąd postępowania wyjaśniającego,
- powyższe okoliczności lub dowody muszą być istotne dla sprawy, czyli takie, które mogą mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie, więc wywołują konieczność uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w całości lub w części.
Wznowienie postępowania jest instytucją procesową, która umożliwia weryfikację ostatecznych decyzji podatkowych z powodu wad postępowania, a nie samej decyzji (wyrok NSA z dnia 16 października 1998 r. - II SA 1241/98, LEX nr 894).
Podatnicy jako nowy dowód w sprawie powołali nową ocenę treści pisma Urzędu Gminy z dnia [...] lutego 1999r., traktując ten fakt jako nowy dowód oraz "fałsz intelektualny dokumentu".
W pierwszym rzędzie należy wskazać, iż dowód ten w postaci pisma Urzędu był już przedmiotem oceny przed organami podatkowymi w postępowaniu instancyjnym. Natomiast zakwestionowanie oceny dokonanej przez organy mogłoby nastąpić wyłącznie w postępowaniu zwykłym, a nie nadzwyczajnym. Na gruncie przepisów i zasad dotyczących postępowania o wznowienie postępowania nie można utożsamiać nowego dowodu, czy też nowej okoliczności faktycznej z odmienną oceną wniosków jakie z tego dowodu wypływają.
Co się tyczy przesłanki dotyczącej wznowienia postępowania w oparciu o dowody sfałszowane, a która to przesłanka stanowiła w ocenie skarżących podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa, przyznać trzeba rację organom podatkowym, iż okoliczność ta nie mogła stanowić podstawy do wznowienia postępowania.
Stosownie do treści ww. przepisu podstawą wznowienia postępowania jest stwierdzenie, iż dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe.
Nie ulega wątpliwości, iż strona fałszerstwo dowodu opiera na swojej ocenie nie popartej innymi dokumentami.
Należy również zauważyć, że zgodnie z poglądami przyjętymi w orzecznictwie za fałszywe dowody uznaje się między innymi fałszywe dokumenty, tzn. podrobione lub o zafałszowanej treści, ale w sytuacji, gdy fałszywość dowodu stwierdzono uprzednio orzeczeniem sądu lub innego organu (por. wyrok NSA z dnia 24 czerwca 1986 r. Sa/Lu 300/86). Natomiast w niniejszej sprawie nie wskazano stosownych dowodów na tę okoliczność.
Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2004r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło