III SA/Wa 471/06

WyrokWSA w Warszawie2006-08-18

Skład orzekający: Krystyna Kleiber, Marta Waksmundzka-Karasińska, Dariusz Turek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może z urzędu zaliczyć nadpłatę w podatku dochodowym od osób fizycznych na poczet zaległości w podatku od towarów i usług, jeśli podatnik kwestionuje istnienie tej zaległości?
Ratio decidendi
Organ podatkowy ma prawo z urzędu zaliczyć nadpłatę podatku na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami, zgodnie z art. 76 § 1 Ordynacji podatkowej. W postępowaniu dotyczącym zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości nie bada się zasadności istnienia obowiązku podatkowego, który stanowił podstawę zaległości. W przypadku gdy podatnik samodzielnie określił wysokość zobowiązania podatkowego, które następnie stało się zaległością, organ nie ma obowiązku kwestionować tego wymiaru.
Stan faktyczny
Skarżący Z. L. kwestionował postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W., które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. o zaliczeniu z urzędu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za luty 2001 r. Skarżący uważał, że różnica wynikająca z deklaracji VAT-R powinna być mu zwrócona, a nie zaliczona na poczet zaległości. Organy podatkowe wskazały, że zaległość w VAT za luty 2001 r. powstała na podstawie korekty deklaracji złożonej przez skarżącego, a nadpłata w PIT za 2004 r. została prawidłowo zaliczona na poczet tej zaległości zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Kleiber (spr.), Sędziowie Asesor WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Asesor WSA Dariusz Turek, Protokolant Barbara Czyżewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi Z. L. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie zaliczenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych na poczet zaległości w podatku od towarów i usług oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z [...] listopada 2005 r, Dyrektor Izby Skarbowej w W., na podstawie art. 5 ust. 7 pkt 2 ustawy z dnia 21 czerwca 1996 r. o urzędach i izbach skarbowych (jedn. tekst. Dz. U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1267), art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 217 i art. 239 oraz art. 76 i art. 76a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (jedn. tekst: Dz. U. z 2005, Nr 8, poz. 60 z późn. zm.), zwanej dalej "Ordynacją", po rozpatrzeniu zażalenia Pana Z. L., utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] września 2005 r., Nr [...] w sprawie zaliczenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. (PIT -36) na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za miesiąc luty 2001 r. w kwocie - 1.155,79 z tego, na należność główną i na odsetki za zwłokę w tym zobowiązaniu w kwocie. Według Dyrektora Izby skarbowej w W. zgodnie z art. 76 § 1 Ordynacji nadpłaty wraz z ich oprocentowaniem podlegają zaliczeniu z urzędu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę, odsetek za zwłokę określonych w decyzji, o której mowa w art. 53a, oraz bieżących zobowiązań podatkowych, a w razie ich braku podlegają zwrotowi z urzędu, chyba że podatnik złoży wniosek o zaliczenie nadpłaty w całości lub w części na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych. Stosownie do przepisu art. 76b przepisy art. 76 (...) Ordynacji podatkowej stosuje się odpowiednio do zwrotu podatku, a zaliczenie zaległości podatkowych następuje z dniem złożenia deklaracji wykazującej zwrot podatku. Z powyższego wynika, że ustawodawca dopuszcza możliwość dokonania zaliczenia z urzędu nadpłaty/zwrotu podatku na poczet zaległości podatkowych. Dyrektor Izby Skarbowej w W. poinformował, że z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, iż Z. L. złożył do Urzędu Skarbowego w S. w dniu 14 sierpnia 2001 r. korektę deklaracji w podatku od towarów i usług VAT-7 za miesiąc luty 2001, w której wykazał kwotę podatku podlegającą wpłacie do Urzędu Skarbowego. Kwota ta, w wyniku jej nieuiszczenia stała się zaległością podatkową. Na powyższą zaległość zostały wystawione tytuły wykonawcze. W związku z istnieniem zaległości w podatku od towarów i usług za luty 2001 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. postanowieniem z dnia [...] maja 2005 r., Nr [...] dokonał z urzędu zaliczenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych wykazanej w zeznaniu za 2003 r. na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za miesiąc luty 2001 r. Do zapłaty pozostała zaległość podatkowa we wskazanej w postanowieniu wysokości. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w W., ze względu na to, że strona w zeznaniu podatkowym w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. (PIT-36) wykazała nadpłatę, zatem w trybie art. 76 § 1 Ordynacji podatkowej, zaskarżonym postanowieniem organ podatkowy dokonał z urzędu zaliczenia z nadpłaty wykazanej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. na poczet pozostałej kwoty zaległości w podatku od towarów i usług w należności głównej na poczet odsetek od tej zaległości w kwocie, natomiast różnica została stronie zwrócona. W wyniku wydanych postanowień w trybie art. 76 § 1 Ordynacji podatkowej nastąpiło całkowite wygaśniecie w stosunku do budżetu państwa zobowiązania podatku od towarów i usług za miesiąc luty 2001 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. zauważył, iż w postępowaniu w sprawie zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowych, nie mogą być rozpatrywane zarzuty dotyczące istnienia bądź nieistnienia obowiązku podatkowego. W deklaracji dla podatku od towarów i usług za luty 2001 r. (VAT-7) podatnik samodzielnie określił wysokość zobowiązania podatkowego (w ramach tzw. samoopodatkowania), które na skutek jego nieziszczenia stało się zaległością podatkową. Organ podatkowy nie ma obowiązku kwestionować w ten sposób ustalonego wymiaru zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług (lub określenia kwoty podatku podlegającego wpłacie). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Z. L. podtrzymał swoje stanowisko co do rozliczenia VAT-R pomniejszonego o zobowiązania wynikające z deklaracji złożonych przez biuro podatkowe po zamknięciu działalności gospodarczej. Zdaniem skarżącego różnica VAT-R - VAT 7 powinna być mu zwrócona, zatem niesłusznie zostały pobrane w kolejnych latach zwroty podatku od osób fizycznych. Z tych względów skarżący wniósł o "pozytywne rozpatrzenie kolejnej skargi". W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Zwrócił ponadto uwagę na to, że dochodzona wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług za luty 2001 została ustalona na podstawie danych zawartych w złożonej przez skarżącego korekcie deklaracji za ten okres rozliczeniowy. Ponadto zaległość w tym zobowiązaniu była egzekwowana w trybie przepisów ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprawy, zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) – zwana dalej "u.p.p.s.a." - sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Wyjaśnić również należy, że stosownie do art. 134 § 1 u.p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może zatem uwzględnić skargę także z takich przyczyn, które w ogóle nie zostały w niej podniesione. Z. L. zakwestionował przed Sądem postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. o zaliczeniu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za miesiąc luty 2001 r. Bezspornym w sprawie jest to, że Z. Ł. złożył zeznania roczne w podatku dochodowym od osób fizycznych (określone przez organy podatkowe jako deklaracje PIT) za lata 2003-2004, z których wynikały nadpłaty podatku zaliczone na poczet zaległości z tytułu podatku od towarów i usług. Nie kwestionowanym przez żadną ze stron jest także to, że skarżący wykazał nadpłatę w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r., a w chwili powstania nadpłaty skarżący miał zaległość w podatku od towarów i usług za luty 2001 r. Sąd podziela przy tym poglądy Dyrektora Izby Skarbowej w W. na temat sposobu powstania zobowiązania w podatku od towarów i usług oraz na temat wymagalności tego zobowiązania, co było bezpośrednią przyczyną zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości. Stanowisko to jest zgodne z treścią art. 76, 76 a, 76 i 76 b Ordynacji. Zgodnie z art. 76 Ordynacji, do którego przestrzegania zobowiązany jest skarżący, wynika, że nadpłaty wraz z ich oprocentowaniem podlegają zaliczeniu z urzędu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę, oraz zaliczeniu odsetek za zwłokę. Jedynie w razie braku zaległości nadpłaty podlegają zwrotowi z urzędu, co w analizowanym wypadku, ze względu na istnienie zaległości podatkowych w VAT, nie miało miejsca. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zwraca uwagę skarżącego na to, że procedura czynności organu zaliczania na poczet istniejącego zobowiązania za luty 2001 r. kwot podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2003 poddana była ocenie tutejszego Sądu. Wyrokiem z dnia 23 lutego 2005 r. III SA/Wa 1957/04 zaskarżona decyzja Izby Skarbowej została uchylona, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przesądził o zasadności takiego zaliczenia. W wydanym w dniu 15 marca 2006 r. wyroku III SA/Wa 2255/05 w analogicznej sprawie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, co oznacza, ze podzielił stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej, co do dysponowania nadpłatą podatnika za rok 2003. Co do argumentów skargi, że organy podatkowe winny zaległość podatkową pobrać z nadpłaty wynikającej z VAT-R, a nie z VAT-R – VAT 7, która winna być zwrócona, Sąd stwierdza, że nie może to spowodować uchylenia zaskarżonej decyzji, która co do zasady i wysokości jest prawidłowa. Jeśli podatnik posiada wobec organów podatkowych inne zobowiązania lub organ podatkowy dysponuje nadpłatą w podatku od towarów i usług wobec podatnika – może być to przedmiotem odrębnego postępowania. Mając na względzie powyższe, Sąd, na podstawie art. 151 u.p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło