III SA/Wa 474/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, sędzia WSA Beata Sobocha, Protokolant referent stażysta Agnieszka Cudna, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...]grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości podatku od nieruchomości na 2014 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz K. P. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Jak wynika ze stanu faktycznego przedstawionego przez organy podatkowe, decyzją z [...] sierpnia 2014 r., Prezydent W. określił Skarżącej – K.P., wymiar podatku od nieruchomości na 2014 r. w kwocie 270 zł, należnego za przedmioty opodatkowania położone w W. przy ul. [...]. W odwołaniu Skarżąca wniosła o uchylenie powyższej decyzji w części dotyczącej opodatkowania pozostałych budynków, podnosząc, iż organ pierwszej instancji pominął treść art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 1991 r. Nr 9, poz. 31 ze zm.) - dalej "u.p.o.l.". Zarzuciła też naruszenie art. 122, art. 187, art. 198 oraz art. 210 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) - dalej "O.p.". Decyzją z [...] grudnia 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., dalej "SKO" utrzymało w mocy powyższą decyzję Prezydenta W.. W ocenie SKO Prezydent W. prawidłowo ustalił przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości, położony w W przy ul. [...], tj. lokal mieszkalny nr[...]wraz z udziałem w lokalu niemieszkalnym garażu. Zasadnie do opodatkowania przyjęto budynki mieszkalne o pow. 78,30 m2, budynki pozostałe (udział w garażu wielostanowiskowym) o pow. 24,89 m2 oraz grunty pozostałe o pow. 43,08 m2. W sposób prawidłowy zostały zastosowane stawki podatku, w tym stawka dla budynków pozostałych dla opodatkowania udziału w garażu wielostanowiskowym, stanowiącym w świetle prawa odrębną nieruchomość. SKO podkreśliło, że taka interpretacja przepisów ustawy podatkowej koresponduje z uchwałą siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 lutego 2012 r. o sygn. akt II FPS 4/11, w której wyrażony został pogląd prawny, iż garaż stanowiący przedmiot odrębnej własności, usytuowany w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawki podatku przewidzianej w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e) u.p.o.l. W sposób prawidłowy została również ustalona powierzchnia garażu, jaka w zakresie udziału podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości z punktu widzenia brzmienia art. 4 ust. 2 u.p.o.l. Zdaniem SKO zarzuty podniesione w odwołaniu dotyczące "wysokości w świetle" lokalu garażowego były niezasadne. SKO odwołał się przy tym do art. 4 ust. 1 pkt 2 i art. 1a ust. 1 pkt 5 u.p.o.l. oraz art. 21 ust. 1 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.) – dalej "P.g.k.", a także do § 63 ust. 1 pkt 15 lit. a) i c) i ust. 3 oraz § 70 ust. 1 pkt 7 i pkt 8 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454 ze zm.). SKO wskazało także na art. 2 ust. 1 pkt 7 oraz ust. 2 ustawy z 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2014 r., poz. 150). Zdaniem SKO art. 2 ust. 2 tej ustawy jest tożsamy z treścią art. 4 ust. 2 u.p.o.l. Oznacza to, iż powierzchnia użytkowa budynku lub lokalu, jaka została ujawniona w ewidencji budynków (kartotece lokalu), uwzględnia już jego ewentualną wysokość niższą niż 2,20 m. Dane zawarte w ewidencji mają zaś walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 O.p., a podważenie tych zapisów bądź też ich zmiana może nastąpić w postępowaniu przeprowadzonym przed właściwymi w tej sprawie organami administracji. W postępowaniu podatkowym przeprowadzenie tego rodzaju postępowania nie jest możliwe. Takie stanowisko ma potwierdzenie w orzecznictwie NSA. SKO podkreśliło, że istotne również jest to, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlega udział w lokalu garażowym, a nie konkretne miejsce postojowe. Udział taki zasadniczo nie odpowiada (w przeliczeniu na metry kwadratowe) powierzchni konkretnego miejsca postojowego użytkowanego przez stronę w tymże garażu w ramach podziału quoad usum. Powierzchnia garażu wynikająca z przedmiotowego udziału w ramach przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości jest zawsze większa niż samego miejsca postojowego (obejmuje również np. ciągi komunikacyjne w garażu). Stąd też rzeczony udział w lokalu garażowym musi być zawsze pojmowany w sposób abstrakcyjny. Okoliczność zaś, że podatnicy mają prawo do wyłącznego korzystania z określonego z góry miejsca postojowego (choćby położonego pod skosem, a więc o wysokości poniżej 2,20 m) w ramach wspomnianego podziału do korzystania z garażu jako przedmiotu współwłasności, nie zwalania ich z obowiązku ponoszenia ciężaru podatku od nieruchomości z tytułu samego faktu bycia współwłaścicielami lokalu garażowego, rozumianego w sposób abstrakcyjny. Ostatecznie SKO uznało zarzuty odwołania za nieuzasadnione. W skardze Skarżąca wniosła o uchylenie powyższej decyzji SKO i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji w części dotyczącej ustalenia wysokości podatku z tytułu "pozost. budynki lub ich części". W ocenie Skarżącej zarówno organ pierwszej jak i drugiej instancji niezasadnie pominął treść art. 4 ust. 2 u.p.o.l., z którego wynika, że do podstawy opodatkowania zalicza się 50% powierzchni kondygnacji budynku, jeżeli jej wysokość w świetle wynosi od 1,40 m do 2,20 m. Skarżąca odwołała się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 6 maja 2004 r. o sygn. akt SA/Bd 60/04 i stwierdziła, że w przedmiotowej sprawie faktyczna wysokość spornej nieruchomości od podłoża do najniższego trwałego elementu konstrukcyjnego (i nie jest to skos jak sugeruje SKO) wynosi 208 cm wysokości. Skoro zatem wysokość kondygnacji w świetle garażu wielostanowiskowego wynosi 208 cm, to do podstawy opodatkowania winno się powierzchnię całkowitą zmniejszyć o 50%. Niezależnie od powyższego, zdaniem Skarżącej, organy nie dokonały żadnej weryfikacji wysokości w świetle miejsca postojowego (garażu wielostanowiskowego) i nie podjęły żadnych działań mających na celu jej ustalenia, a tym samym z góry założyły, że podatek należny jest od całej powierzchni, a nie jak to wynika z art. 4 ust. 2 u.p.o.l. tylko od jej połowy. SKO zastąpiło metodę wskazywania faktycznych wymiarów nieruchomości z ustawy, danymi ujawnionymi w ewidencji dotyczącej gruntu danej nieruchomości, nie uzasadniając dlaczego nie daje wiary deklaracji złożonej przez Skarżącą. Organ w uzasadnieniu swojej decyzji nie udowodnił na podstawie jakich danych z rejestru gruntów sporządzonych dla danej jednostki rejestrowej ustalił podstawę do wymiaru podatku. Ponadto zdaniem Skarżącej w sprawie istotnym elementem stanu faktycznego jest także okoliczność, że na etapie postępowania przed organami administracyjnymi zachodziła tożsamość organu podatkowego pierwszej instancji i organu ewidencyjnego pierwszej instancji, co normuje art. 22 ust. 1 P.g.k. w związku z § 44 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. W świetle powyższego organy podatkowe powinny były przeprowadzić działania zmierzające do uzgodnienia klasyfikacji budynku w ewidencji gruntów i budynków ze stanem rzeczywistym, czego nie uczyniły. Skarżąca wskazała ponadto na zasadę zaufania do organów podatkowych i stwierdziła, że organy podatkowe naruszyły zarówno przepisy prawa materialnego jak i przepisy o postępowaniu, a w szczególności art. 122, art. 187 oraz art. 198 O.p., poprzez zaniechanie podjęcia działań niezbędnych w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności przez brak przeprowadzenia oględzin, co w konsekwencji doprowadziło do niezastosowania art. 4 ust. 2 u.p.o.l. Mając zaś na uwadze ogólne zasady postępowania podatkowego wyrażone w art. 120, art. 121, art. 122 i art. 124 O.p. oraz fakt nie uwzględnienia w całości żądania strony, organ pierwszej instancji powinien bezwzględnie dokonać uzasadnienia faktycznego oraz prawnego wydanej decyzji. Końcowo Skarżąca podniosła, że za niespełniające standardów określonych przepisami O.p. należy również uznać wezwanie jej przez organ pierwszej instancji pismem z dnia 6 listopada 2013 r., w którym kwestionowana jest rzetelność złożonej przez nią informacji podatkowej, nie wskazując przyczyny powstania wątpliwości po stronie organu. Przepis art. 274 § 1 O.p., na który organ powołał się w przedmiotowym wezwaniu znajduje zastosowanie wyłącznie w przypadku stwierdzenia przez organ podatkowy uchybień formalnych w złożonej deklaracji podatkowej. Określony w tym przepisie tryb nie służy natomiast do korygowania wadliwości deklaracji spowodowanych błędnym uwzględnieniem lub pominięciem w podstawie opodatkowania danych wynikających z określonych zdarzeń rzutujących na jej wielkość. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Zarzuty skargi uznało za niezasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - realizowana jest pod względem zgodności z prawem. Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także przepisów dających podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności zaskarżonych aktów - art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej: "p.p.s.a." W rozpoznawanej sprawie przedmiotem sporu była kwestia ustalenia wysokości podatku od nieruchomości należnego z tytułu przysługującego Skarżącej udziału w prawie własności odrębnego lokalu niemieszkalnego, tj. garażu wielostanowiskowego, zlokalizowanego w Warszawie przy ul. Bohdanowicza 15/45. Zdaniem Skarżącej, przy ustalaniu wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości należało uwzględnić treść przepisu art. 4 ust. 2 u.p.o.l. i do opodatkowania przyjąć jedynie 50% powierzchni użytkowej lokalu, przypadającej na przysługujący jej udział, czyli 12,45 m². Natomiast uzasadnieniem takiego stanowiska był według Skarżącej fakt, iż faktyczna wysokość spornej nieruchomości liczona od podłoża do najniższego elementu konstrukcyjnego wynosi 208 cm oraz w przedmiotowym lokalu garażowym nie ma faktycznej możliwości wjazdu pojazdów o wysokości przekraczającej 1,7 m, bowiem uniemożliwia to wysokość samego wjazdu do garażu. Z kolei organy podatkowe wskazywały, iż powierzchnia użytkowa przedmiotowego lokalu garażowego, jaka została ujawniona w ewidencji budynków (kartotece lokalu), uwzględnia już jego ewentualną wysokość niższą niż 2,20 m. W tej zaś sytuacji biorąc pod uwagę treść art. 21 ust. 1 P.g.k., zgodnie z którą podstawę wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, informacje z tejże ewidencji mają zdaniem organów podatkowych walor dokumentu urzędowego, a ich podważenie bądź też zmiana może nastąpić jedynie w postępowaniu przeprowadzonym przed właściwymi w tej sprawie organami administracji. Ponadto zdaniem organu odwoławczego istotne również jest to, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlega udział w lokalu garażowym obejmujący również np. ciągi komunikacyjne w garażu, a nie konkretne miejsce postojowe, które zostało wyznaczone jedynie w ramach podziału quoad usum. Sąd rozpatrując niniejszą sprawę uznał, iż wniesiona przez Skarżącą skarga zasługuje na uwzględnienie. Dokonując oceny zasadności przedstawionych powyżej stanowisk stron w pierwszej kolejności należy zauważyć, iż organ odwoławczy uzasadniając swoje stanowisko podkreślał, iż zgodnie z art. 21 ust. 1 P.g.k., podstawę wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Wedle tego organu informacje z tejże ewidencji mają zdaniem organów podatkowych walor dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 194 O.p. i w żaden sposób nie mogą być zignorowane przez organy podatkowe w procesie wymiaru podatku od nieruchomości. Sąd, nie odmawiając zasadności stanowisku organu odwoławczego w tym zakresie stwierdza jednakże, iż w nadesłanych przez ten organ wraz ze skargą aktach administracyjnych brak jest dokumentu w postaci stosownego wypisu z ewidencji gruntów i budynków, na który powołały się w niniejszej sprawie organy podatkowe w procesie wymiaru podatku od nieruchomości w odniesieniu do przysługującego Skarżącej udziału w prawie własności przedmiotowego lokalu garażowego. Brak jest zatem możliwości zweryfikowania zawartych tam danych, na które powołały się organy podatkowe. Wskazane uchybienie w zakresie przeprowadzonego przez organy podatkowe postępowania dowodowego stanowi naruszenie przepisu art. 187 § 1 O.p., zgodnie z którym organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, jak również zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w przepisie art. 122 O.p., zgodnie z którym w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Rację ma również Skarżąca wskazując, że organy podatkowe prowadzące postępowanie w sprawie nie dokonały żadnej weryfikacji wysokości "w świetle" spornego garażu. Skoro z art. 1a ust. 1 pkt 5 u.p.o.l. wynika, że dane dotyczące powierzchni użytkowej mają być ustalane na podstawie fizycznego obmiaru powierzchni użytkowej budynku po wewnętrznej długości ścian, to jest oczywiste, że dla celów podatku od nieruchomości nie mogą być one zastępowane – w razie stwierdzonych rozbieżności – innymi danymi. A zatem obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego w spornym zakresie jest przeprowadzenie faktycznego obmiaru, dokonanego w toku kontroli podatkowej. Odnosząc się natomiast do zarzutów Skarżącej dotyczących naruszenia przez organ odwoławczy przepisu art. 4 ust. 2 u.p.o.l., poprzez błędne ustalenie powierzchni stanowiącej podstawę do opodatkowania podatkiem od nieruchomości należącego do niej udziału w przedmiotowym lokalu garażowym, należy wskazać iż wbrew stanowisku Skarżącej, na możliwość zastosowania powołanego przepisu przy ustalaniu powierzchni użytkowej lokalu podlegającej opodatkowaniu, nie może mieć wpływu wysokość w świetle wjazdu do tego lokalu, który według Skarżącej uniemożliwia wjazd do garażu pojazdów o wysokości wyższej niż 1,70 m. Sytuacja, w której wysokość wejścia lub wjazdu do danego lokalu czy pomieszczenia są niższe od wysokości samego lokalu lub pomieszczenia, jest bowiem czymś powszechnym i nie można ona mieć wpływu na określenie powierzchni użytkowej tego lokalu lub pomieszczenia. Według brzmienia art. 4 ust. 1 u.p.o.l. dla ustalenia powierzchni lokalu ma znaczenie wysokość lokalu w świetle. W ocenie Sądu wysokość w świetle oznacza wysokość pomiędzy powierzchnią podłogi i powierzchnią sufitu lokalu, przy czym za podłogę i sufit należy przyjąć płaszczyzny elementów konstrukcyjnych budynku, co oznacza, że dla ustalenia powierzchni lokalu nie będą miały znaczenia zmiany na powierzchni podłóg i sufitów nie mające charakteru konstrukcyjnego w stosunku do całego budynku, ewentualnie lokalu. Przy takim ustaleniu w art. 4 ust. 3 u.p.o.l. zasad obliczania powierzchni użytkowej budynku nie ma znaczenia dla ustalenia tej powierzchni występowanie w poszczególnych kondygnacjach elementów obniżających wysokość kondygnacji, które nie są elementami konstrukcyjnymi, mającymi wpływ na wysokość kondygnacji w świetle. Do takich elementów należy zaliczyć podwieszane pod sufitem: wiązki kablowe, rury, elementy ciągów wentylacyjnych, sufity podwieszane oraz różnego rodzaje podesty ustawiane na podłodze. Na wysokość kondygnacji w świetle nie ma też wpływu wysokość drzwi lub bram prowadzących do lokali tworzących kondygnację, gdyż okoliczność ta nie ma znaczenia dla ustalenia fizycznej odległości pomiędzy powierzchniami podłogi i sufitu. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ odwoławczy uwzględni powyższy pogląd Sądu oraz uzupełni materiał dowodowy o wskazywany wcześniej wypis z ewidencji gruntów i budynków dla przedmiotowego lokalu garażowego, tak aby możliwa była pełna weryfikacja ustaleń faktycznych poczynionych przez ten organ w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w sprawie oraz przeprowadzi stosowne czynności procesowe. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.