III SA/Wa 479/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Ciechomska-Florek, Sędziowie Asesor WSA Ewa Radziszewska-Krupa,, Asesor WSA Alojzy Skrodzki (spr.), Protokolant Barbara Czyżewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi A.[...]. z siedzibą w P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o zwrot podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2002 roku 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] 2) stwierdza, że uchylone postanowienia nie mogą być wykonane w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz strony skarżącej kwotę 340 zł (słownie: trzysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym postanowieniem, wydanym na podstawie art. 233 § 1 pkt 1, art. 219, art. 234a i art. 239 w związku z art. 169 § 1 i 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 z późn. zm.- zwana dalej "Ordynacją podatkową") oraz § 5 ust. 1- 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 czerwca 2001 r. w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług niektórym podmiotom (Dz.U. Nr 67, poz. 690 - zwanego dalej "rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 23 czerwca 2001 r."), Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] pozostawiające bez rozpatrzenia wniosek "A. [...]. o zwrot podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2002 r. w kwocie 232.571,54 zł. Z akt sprawy wynika, że Skarżąca w dniu 27 czerwca 2003 r. złożyła wniosek do [...] Urzędu Skarbowego W. o zwrot podatku od towarów i usług. Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. uznając, że podanie nie spełnia wymogów formalnych wezwał Stronę, na podstawie art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej, do uzupełnienia złożonego wniosku o tłumaczenie przysięgłe na język polski zaświadczenia o posiadaniu przez wnioskodawcę w kraju siedziby statusu podatnika VAT lub podatku o podobnym charakterze i w tym celu wyznaczył Stronie siedmiodniowy termin do dokonania tej czynności. W związku z tym, że złożenie przedmiotowego dokumentu nastąpiło z uchybieniem terminu określonego przez organ podatkowy, pełnomocnik Strony złożył wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności. Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku. Następnie, z uwagi na treść art. 169 § 4 Ordynacji podatkowej, Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. postanowieniem z dnia [...] maja 2005 r. pozostawił bez rozpatrzenia przedmiotowy wniosek o zwrot podatku od towarów. W dniu 17 czerwca 2005 r., Strona wniosła zażalenie na ww. postanowienie. Zaskarżonemu postanowieniu Strona zarzuciła naruszenie art. 169 Ordynacji podatkowej w związku z art. 121 i 125 tej ustawy, oraz art. 5 ust. 2 i art. 11 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz. U. Nr 90, poz. 999 ze zm.) i § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 czerwca 2001 r. W motywach uzasadnienia zażalenia, Strona podniosła, iż zaświadczenie załączone przez wnioskodawcę spełniało wszelkie wymogi przewidziane prawem a ponadto zostało sporządzone na formularzu stanowiącym załącznik do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 czerwca 2001 r. Skarżąca wskazała, że dane wpisane przez francuski urząd skarbowy stanowią przede wszystkim oznaczenia numeryczne lub nazwy własne - takich danych ze względu na wyłączenie zawarte w art. 11 pkt 1 ustawy o języku polskim nie trzeba tłumaczyć na język polski w postępowaniach toczących się przed organami polskimi. Odnośnie oznaczenia rodzaju działalności gospodarczej wskazanej w zaświadczeniu jako "software" strona podniosła, że określenie to jest obcojęzycznym zapożyczeniem występującym w języku polskim i zdefiniowanym w Słowniku Poprawnej Polszczyzny oraz Małym Słowniku Języka Polskiego (Wydawnictwo Naukowe PWN 1999), a ponadto należy do zwyczajowo stosowanej terminologii naukowej i technicznej, która zgodnie z wyłączeniem zawartym w art. 11 pkt 1 ustawy o języku polskim nie podlega tłumaczeniu. Strona wskazała także na brak wymogu prawnego dołączania do wniosku o zwrot podatku tłumaczenia przysięgłego zaświadczenia o posiadaniu przez wnioskodawcę w kraju siedziby statusu podatnika VAT lub podatku o podobnym charakterze. Dyrektor Izby Skarbowej, rozpoznając odwołanie, uznał, iż skoro pojęcie "software" definiowane jest jako oprogramowanie komputera i skoro w zaświadczeniu o posiadaniu przez wnioskodawcę w kraju siedziby statusu podatnika VAT lub podatku o podobnym charakterze wymagane jest określenie rodzaju prowadzonej działalności, to samo użycie pojęcia "software" nie określa rodzaju prowadzonej działalności. Inaczej mówiąc z takiego zapisu nie wynika, co jest rzeczywistym przedmiotem działalności Wnioskodawcy, tj. czy ta działalność obejmuje produkcję czy sprzedaż oprogramowania. Skoro ustalenie rodzaju działalności prowadzonej przez podmiot żądający zwrotu podatku jest istotne dla merytorycznej oceny wniosku (wszczęcia postępowania w sprawie) i skoro Strona uchybiła wyznaczonemu przez organ podatkowy w stosownym piśmie (siedmiodniowemu) terminowi do przedłożenia tłumaczenia przysięgłego na język polski ww. zaświadczenia, a organy podatkowe obydwu instancji odmówiły Stronie przywrócenia terminu do złożenia przedmiotowego tłumaczenia, to organ pierwszej instancji w postanowieniu z dnia [...] maja 2005 r. zasadnie pozostawił bez rozpatrzenia wniosek Strony o zwrot podatku od towarów i usług. Zgodnie bowiem z art. 169 § 1, jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej, pismo z dnia [...] lutego 2004 r. znak [...] pouczenie takie zawierało, a Strona uchybiła terminowi do dokonania czynności w nim wyznaczonej. Z takim rozstrzygnięciem nie zgodziła się Skarżąca. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2005 r., oraz poprzedzającego je postanowienia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] maja 2005 roku. W skardze Skarżąca powtórzyła zarzuty zawarte w odwołaniu a ponadto wskazała także na bezpodstawne pozostawienie wniosku o zwrot podatku VAT bez rozpatrzenia w związku z brakami, które nie były przedmiotem wezwania organu pierwszej instancji do usunięcia braków, pod rygorem pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o zwrot podatku VAT. Skarżąca zarzuciła także naruszenie przepisów postępowania a mianowicie art. 122, 121, 125 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej, jak również art. 7 i art. 77 kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez niewyjaśnienie przez organ I instancji w sposób wszechstronny, czy zostały spełnione przesłanki do zwrotu podatku VAT zgodnie z wnioskiem Skarżącego a także wskazała na prowadzenie postępowania w sposób przewlekły. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. powtórzył argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Odnośnie nowych zarzutów przytoczonych na etapie skargi wskazał, że precyzyjne określenie rodzaju działalności w zaświadczeniu ma istotne znaczenie, w świetle § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia, który uzależnia dokonanie zwrotu podatku naliczonego podmiotowi zagranicznemu od posiadania takiego prawa przez polskiego podatnika. Jako przykład braku prawa do odliczenia podatku naliczonego w stosunku do polskich podatników, organ drugiej instancji wskazał na art. 25 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 z późn.zm. zwanej dalej "ustawą o VAT"). Niezasadny jest w ocenie organu drugiej instancji także zarzut naruszenia art. 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej, ponieważ w przedmiotowym wezwaniu Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. zawarte było wezwanie o doprecyzowanie przedmiotu działalności. Odnośnie szybkości postępowania, organ stwierdził, że zobowiązany był działać również wnikliwie, w związku z czym miał obowiązek ustalenia stanu faktycznego pod kątem istnienia przesłanek niezbędnych do dokonania zwrotu podatku. To z kolei wymagało odpowiedniego czasu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje; Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest to, czy organ podatkowy mógł pozostawić wniosek strony o zwrot VAT bez rozpoznania ze względu na nieuzupełnienie wniosku o tłumaczenie przysięgłe treści oryginału zaświadczenia z dnia 5 czerwca 2003 r. z uwzględnieniem rodzaju prowadzonej przez Skarżącą działalności gospodarczej firmy. W celu rozstrzygnięcia powyższej kwestii należy przytoczyć na wstępie regulacje prawne dotyczące dokonywania zwrotu podatku podmiotom zagranicznym. Otóż rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 23 czerwca 2001 r. w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług niektórym podmiotom określa przypadki i zasady dokonywania zwrotu podatku od towarów i usług, naliczonego przy nabyciu towarów i usług, podmiotom nieposiadającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej siedziby, miejsca zamieszkania albo miejsca prowadzenia działalności gospodarczej. Z § 5 ust. 4 rozporządzenia wynika, iż do wniosku dołącza się: 1) oryginały faktur oraz dokumentów celnych, z których wynikają wnioskowane kwoty zwrotu podatku; 2) zaświadczenie, według wzoru stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia, wskazujące, że podmiot uprawniony jest podatnikiem podatku od towarów i usług lub podatku o podobnym charakterze zarejestrowanym w kraju siedziby lub miejsca zamieszkania albo miejsca prowadzenia działalności gospodarczej. Zaświadczenie, o którym mowa w § 5 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia, wydaje organ podatkowy w kraju siedziby lub miejsca zamieszkania albo miejsca prowadzenia działalności gospodarczej podmiotu uprawnionego. Bezspornym jest, iż oprócz oryginałów faktur lub dokumentów celnych koniecznym jest do uzyskania zwrotu podatku, złożenie zaświadczenia, że podmiot ubiegający się o zwrot jest podatnikiem od towarów i usług lub podatku podobnego. Jest to nieodzowny warunek zwrotu podatku, gdyż zwrot przysługuje tylko tym, którym analogicznie przysługiwałby zwrot, gdyby działali na terytorium Polski. Z okoliczności rozpoznawanej sprawy wynika, że Strona złożyła zaświadczenie o rejestracji podatnika podatku, które zawiera w swojej treści nazwę i adres urzędu podatkowego Strony, nazwę podmiotu, którego zaświadczenie dotyczy, adres tego podmiotu oraz rodzaj prowadzonej działalności gospodarczej przez ten podmiot podany jako "software". Mając tak wystawione zaświadczenie organ podatkowy pierwszej instancji wezwał Skarżącą do uzupełnienia wniosku o "tłumaczenie przysięgłe przedmiotowego zaświadczenia, ze szczególnym uwzględnieniem rodzaju prowadzonej działalności", powołując się przy tym, oprócz przepisu § 5 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z 23 czerwca 2001 r., na art. 27 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78 poz 483- zwanej dalej "Konstytucją RP"), który to przepis stwierdza, że językiem urzędowym w Rzeczypospolitej Polskiej jest język polski. Ze względu na brak przedstawienia tłumaczenia przysięgłego tego zaświadczenia w terminie 7 dni, organ podatkowy działając w oparciu o art. 169 § 1 i § 4 Ordynacji podatkowej pozostawił wniosek strony bez rozpoznania. Mając taki stan faktyczny sprawy, nie można zgodzić się z postanowieniami organów podatkowych. Stosownie do treści art. 4 ustawy o języku polskim, język polski jest językiem urzędowym organów i urzędów podległych m.in. konstytucyjnym organom państwa, a powołanych w celu realizacji zadań tych organów. Z kolei z art. 5. ust 2. cyt. ustawy wynika, że podmioty składające oświadczenia woli, podania organom państwowym zobowiązane są do dokonywania tego w języku polskim. Ustawa o języku polskim przewiduje również szereg odstępstw od zasady używania języka polskiego. Zgodnie z art. 11 ustawy o języku polskim nie znajduje zastosowania ww. ustawa m.in. w stosunku do nazw własnych oraz zwyczajowo stosowanej terminologii naukowej i technicznej. Przenosząc ww. uregulowania prawne ustawy o języku polskim na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd zauważa, że słowo "software" ujęte jest w Nowym Słowniku Poprawnej Polszczyzny wydanym przez Wydawnictwo Naukowe PWN z 1999 roku jako słowo polskie będące obcym zapożyczeniem. Oznacza ono tyle, co oprogramowanie informatyczne. Mały Słownik Języka Polskiego wydany przez Wydawnictwo Naukowe PWN w 1999 roku również zawiera słowo "software". Słowo "software" jest używane również jako słowo polskie w aktach prawnych np. w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 22 czerwca 2004 roku w sprawie w sprawie przyjęcia Narodowego Planu Rozwoju (Dziennik Ustaw z dnia 2004 roku nr 149 poz. 1567) użyto sformułowania "oraz inwestycje służące wyposażaniu instytucji publicznych w nowoczesne narzędzia (software/hardware). Powyższe fakty wskazują na to, że słowo software stało się częścią języka polskiego. Niezależnie od tego, Sąd zgadza się ze stroną skarżącą, iż słowo "software" należy do zwyczajowo stosowanej terminologii naukowej i technicznej, która jest objęta wyłączeniem zawartym w art. 11 pkt 5 ustawy o języku polskim. Zatem słowo to nie wymagało tłumaczenia przysięgłego. Również pozostałe dane takie jak nazwa organu podatkowego wydającego zaświadczenie oraz nazwa i adres wnioskodawcy nie stanowią, zgodnie z art. 11 tejże ustawy, naruszenia ustawy o języku polskim. Oznacza to, że zaświadczenie załączone przez skarżącego do wniosku o zwrot podatku od towarów i usług spełnia wszelkie wymogi przewidziane przez ustawę o języku polskim. Wynika to jednoznacznie z analizy językowej zaświadczenia. Jednak samo stwierdzenie, że zaświadczenie jest zgodne z ustawą o języku polskim nie daje jeszcze podstawy do dokonania zwrotu. Sąd zgadza się ze stanowiskiem organów podatkowych, które twierdzą, że precyzyjne określenie rodzaju działalności w zaświadczeniu ma istotne znaczenie, w świetle § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 czerwca 2001 r., który uzależnia dokonanie zwrotu podatku podmiotowi zagranicznemu od posiadania takiego prawa przez polskiego podatnika. Jako przykład braku prawa do odliczenia podatku naliczonego w stosunku do polskich podatników, organ drugiej instancji słusznie wskazał na art. 25 ust. 1 pkt. 1 ustawy o VAT, który zawiera ograniczenia dotyczące polskich podatników do odliczania podatku naliczonego. Jednak w przedmiotowym stanie faktycznym organ powinien wezwać wnioskodawcę nie do tłumaczenia złożonego wniosku, ale do sprecyzowania przedmiotu prowadzonej działalności. Bowiem ten fakt oraz zarejestrowanie podatnika w kraju jego siedziby dla celów były w rzeczy samej istotne z punktu widzenia podstaw prawnych do dokonania zwrotu. Wezwanie do dokonania tłumaczenia dokumentu, który zawierał nazwy własne i zwrot, który używany jest powszechnie w terminologii naukowej, technicznej i został przejęty do języka polskiego, nie wyjaśniłoby w dalszym ciągu rodzaju prowadzonej działalności gospodarczej. Potwierdzeniem tego jest chociażby przedłożone przez Skarżącą po terminie, określonym przez organ pierwszej instancji, tłumaczenie przysięgłe zaświadczenia, z którego nadal nie wiadomo jaki rodzaj działalności wykonuje wnioskodawca. Gdyby organ wezwał do uzupełnienia wniosku w przedmiocie sprecyzowania rodzaju prowadzonej działalności, a nie o tłumaczenie przysięgłe zaświadczenia z 5 czerwca 2003 r., to w takiej sytuacji brak dokonania ww. czynności przez Stronę stanowiłby niewątpliwie podstawę do pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Mając to na uwadze należy uznać za zasadny zarzut Skarżącej, dotyczący braku podstaw do pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia w związku z brakami, które nie były przedmiotem wezwania do uzupełnienia wniosku. Nie można jednak się zgodzić ze Skarżącą, że określiła precyzyjnie w zaświadczeniu rodzaj prowadzonej działalności gospodarczej. Samo użycie pojęcia "software" nie określa rodzaju prowadzonej działalności. Z takiego zapisu nie wynika, co jest rzeczywistym przedmiotem działalności Wnioskodawcy. Z takiego określenia wynika tylko, że Skarżąca działa w określonej branży. Sąd ponadto nie podziela stwierdzenia organu podatkowego, że wezwanie z 24 lutego 2003 r. było wezwaniem o sprecyzowanie rodzaju prowadzonej działalności. Wezwanie to zobowiązywało Skarżącą do "uzupełnienia wniosku o tłumaczenie przysięgłe przedmiotowego zaświadczenia ze szczególnym uwzględnieniem rodzaju prowadzonej działalności gospodarczej." Z takiego zapisu trudno jest wywieść, że Strona została wezwana do sprecyzowania rodzaju prowadzonej działalności w oderwaniu od tego, że ma to zostać dokonane w ramach przedstawienia przetłumaczonego zaświadczenia. Sąd zauważa, że tłumacz przysięgły nie może dokonać zmian dotyczących tłumaczonego tekstu i w ramach tłumaczenia tekstu uzupełniać go o sformułowania, których nie zawiera tłumaczony tekst. Wezwanie kierowane do strony postępowania powinno zawierać jasno sformułowane żądanie, w szczególności, jeżeli pismo to wysyłane jest do podmiotu zagranicznego. Reasumując, w sytuacji, gdy zaświadczenie stanowiące załącznik do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 czerwca 2001 r., zawierało nazwy własne oraz zwroty zwyczajowo stosowanej terminologii naukowej i technicznej, które nie naruszały ustawy o języku polskim, organ podatkowy nie mógł żądać przedstawienia przez Stronę tłumaczenia przysięgłego tego dokumentu. Przez zwyczajowo stosowaną terminologię naukową i techniczną należy rozumieć terminologię branżową, zawodową (jak np. obcojęzyczne, przyjęte w danych stosunkach, sformułowania techniczne, prawnicze itp.). Natomiast nazwa własna, zgodnie z opinią Rady Języka Polskiego zamieszczoną na stronie internetowej Rady www.rjp.pl "to wyraz, wyrażenie lub jakakolwiek inna forma językowa (np. zdanie) służąca do wyróżnienia jednego przedmiotu (np. instytucji, osoby, produktu, utworu, usługi) spośród innych. Nazwa handlowa to prawnie zastrzeżona nazwa firmy, towaru, produktu lub usług (będąca zwykle ich nazwą własną), do której używania wyłączne prawo przysługuje podmiotowi zastrzegającemu. Sąd podziela także zarzut strony odnośnie naruszenia art. 125 Ordynacji podatkowej. Wniosek strony wpłynął w dniu 27 czerwca 2003 r. Organ podatkowy miał obowiązek dokonać zwrotu podatku, zgodnie z § 6 ust 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 czerwca 2001 r., przy spełnieniu wszystkich przesłanek, w terminie 6 miesięcy. Organ mógł przedłużyć termin do dokonania zwrotu w oparciu o § 6 ust 3 cyt. rozporządzenia, niemniej jednak tego nie uczynił w tym terminie. Pierwsza czynność jaka została dokonana przez organ podatkowy miała miejsce w dniu 24 lutego 2004 r. Było to wezwanie do tłumaczenia zaświadczenia. Zatem z zestawienia powyższych dat wynika, że organ podatkowy przekroczył termin do załatwienia wniosku w terminie 6 miesięcy. Nie jest wytłumaczeniem naruszenia art. 125 Ordynacji podatkowej stwierdzenie organu, że spowodowane to było koniecznością dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Na wyjaśnienie tego stanu organ podatkowy miał 6 miesięcy lub mógł przedłużyć ten termin, jeżeli sprawa wymagała dodatkowego sprawdzenia. Ze względu na powyższe, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja narusza prawo materialne i procesowe, które miało wpływ na wynik sprawy i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c), art. 152 w zw. z art. 200 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.