III SA/Wa 495/18

PostanowienieWSA w Warszawie2018-11-07

Skład orzekający: Asesor WSA Piotr Dębkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postępowanie sądowoadministracyjne powinno zostać umorzone, gdy strona skarżąca (spółka z o.o.) utraciła byt prawny w wyniku wykreślenia z Krajowego Rejestru Sądowego?
Ratio decidendi
Postępowanie sądowoadministracyjne podlega umorzeniu, gdy strona skarżąca, będąca osobą prawną, utraciła byt prawny w wyniku prawomocnego wykreślenia z Krajowego Rejestru Sądowego. Brak bytu prawnego oznacza utratę zdolności sądowej, co czyni postępowanie bezprzedmiotowym na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 PPSA.
Stan faktyczny
Spółka I. sp. z o.o. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. dotyczącą podatku VAT za 2011 r. W trakcie postępowania sądowego, były likwidator spółki złożył wniosek o umorzenie postępowania, wskazując na prawomocne wykreślenie spółki z Krajowego Rejestru Sądowego i tym samym utratę przez nią bytu prawnego oraz zdolności sądowej.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie sądowe.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Asesor WSA Piotr Dębkowski, po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2011 r. postanawia: umorzyć postępowanie sądowe Skarżąca – I. sp. z o.o. z siedzibą w W. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2017 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2011 r. Pismem z dnia 24 października 2018 r. były likwidator Skarżącej V. M. złożył wniosek o umorzenie postępowania z uwagi na fakt, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe wobec utraty bytu prawnego przez Spółkę. We wniosku wskazał, że w dniu [...] września 2018 r. Sąd Rejonowy [...] w W. [...] Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego dokonał wykreślenia Spółki z Krajowego Rejestru Sądowego. Postanowienie to z dniem 3 października 2018 r. stało się prawomocne, w związku z powyższym Spółka utraciła byt prawny, a co za tym idzie zdolność sądową. Do wniosku dołączył wydruk informacji odpowiadającej odpisowi pełnemu z rejestru przedsiębiorców Spółki, stan na dzień 24 października 2018 r., a także wydruk ogłoszenia z MSiG z dnia 16 lutego 2018 r. nr 34/2018 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 161 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) dalej "p.p.s.a.", sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę (pkt 1), w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania (pkt 2) albo gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe (pkt 3). Bezprzedmiotowość postępowania sądowego "z innych przyczyn" w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. występuje, gdy w toku tego postępowania, przed wydaniem wyroku, nastąpią zdarzenia, skutkiem których przestanie istnieć sprawa sądowoadministracyjna, nastąpi brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego skutkujący tym, że nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Bezprzedmiotowość może wynikać z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. W niniejszej sprawie wynikła ona z przyczyn podmiotowych, jako że przestała istnieć strona skarżąca. Przepis art. 25 § 1 p.p.s.a. stanowi, że osoba fizyczna i osoba prawna ma zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona (zdolność sądowa). Stosownie zaś do art. 26 § 1 p.p.s.a., zdolność do czynności w postępowaniu w sprawach sądowoadministracyjnych (zdolność procesową) mają osoby fizyczne posiadające pełną zdolność do czynności prawnych, osoby prawne oraz organizacje społeczne i jednostki organizacyjne, o których mowa w art. 25. Wymogi posiadania zdolności sądowej oraz zdolności procesowej zaliczane są do tzw. przesłanek procesowych. Okoliczności te Sąd bierze z urzędu pod uwagę w każdym stadium postępowania. W przepisach art. 270 i art. 271 Kodeksu spółek handlowych ("k.s.h.") wskazano przyczyny rozwiązania spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Wymienione tam zdarzenia powodują wszczęcie postępowania likwidacyjnego, które – w przypadku jego zakończenia – skutkują wykreśleniem spółki z rejestru (art. 272 k.s.h.). Chwilą rozwiązania spółki jest wykreślenie jej z rejestru jako następstwo postępowania likwidacyjnego lub upadłościowego. Byt prawny spółki ustaje więc z chwilą jej wykreślenia z Krajowego Rejestru Sądowego (por. postanowienie NSA z 19 października 2011 r. sygn. akt I FSK 1502/10, LEX nr 1069262). Z nadesłanych dokumentów wynika, że w dniu [...] września 2018 r. Sąd Rejonowy [...] w W., [...] Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego dokonał wykreślenia Spółki z Krajowego Rejestru Sądowego, co skutkowało ostatecznym ustaniem jej bytu prawnego. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że prawomocne wykreślenie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z Rejestru Przedsiębiorców KRS oznacza definitywne zakończenie bytu tej osoby prawnej, skutkujące w procesie następczą utratą zdolności sądowej, a więc zdolności do występowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym jako strona (zob. postanowienia NSA: z 25 września 2014 r. sygn. akt I FSK 298/13, LEX nr 1506890; z 4 lipca 2012 r. sygn. akt I FSK 1896/11, LEX nr 1225490; z 20 października 2010 r. sygn. akt II GSK 737/09, LEX nr 742926). W przypadku wykreślenia spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z Krajowego Rejestru Sądowego nie ma innego podmiotu (następcy prawnego), który mógłby przejąć aktywa i pasywa spółki. Konsekwencją zaistnienia w postępowaniu sądowym definitywnego braku następcy prawnego strony jest więc umorzenie tego postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. jako bezprzedmiotowego. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 p.p.s.a., umorzył postępowanie sądowe.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło