III SA/Wa 510/14

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W.W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2013 r. Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności wiceprezesa zarządu wraz z prezesem zarządu i spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za okres od 17 listopada 2006 r. do 31 grudnia 2007 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Skarżący – W.W. na urzędowym formularzu PPF, wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Podniósł, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w tym kosztów wpisu od skargi ponieważ od około [...] lat nie pracuje. Skarżący wskazał, że utrzymuje się z renty, która ledwie wystarcza na bieżącą egzystencję Skarżący oświadczył, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe i posiada dom o powierzchni 120 m². Z oświadczenia wynika także, że Skarżący tytułem emerytury uzyskuje 2.201,10 zł miesięcznie. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego o przekazanie dodatkowych informacji o sytuacji materialnej, Skarżący przedłożył zeznanie podatkowe PIT-37, z którego wynika, ze Skarżący w 2013 r. uzyskał dochód w wysokości 25.419,20 zł, a jego zona dochód w wysokości 91.255,48 zł. Skarżący przedłożył również roczne obliczenie podatku przez organ rentowy PIT-40A , z którego wynika, że w 2013 r. Skarżący uzyskał dochód w kwocie 25.413,20 zł. Ponadto Skarżący przedstawił wyciąg z rachunku bankowego oraz oświadczył, że z żoną zamieszkuje ale nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego. Skarżący oświadczył także, iż nie korzysta z pomocy społecznej, a jego jedynym źródłem utrzymania jest emerytura. Skarżący posiada 50% udziałów w spółce C. sp. z o.o., z której od 2009 r. ze względu na problemy finansowe Spółki, nie otrzymał żadnej dywidendy. Skarżący przedstawił również umowę pożyczki na kwotę 15.500 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako: "p.p.s.a.". Zgodnie z § 1 pkt 2 tego artykułu Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym (tak w niniejszej sprawie) - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powyższe uregulowanie wprost przenosi na stronę ciężar wykazania przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy. Wobec tego pochodzące od niej informacje na temat jej możliwości płatniczych, powinny być na tyle szczegółowe, by możliwa była ocena rzeczywistej kondycji finansowej strony. Oceniając wniosek Skarżącego z punktu widzenia kryterium wskazanego w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., referendarz sądowy stwierdził, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Wyjaśnić należy, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, które ma charakter wpadkowy w stosunku do postępowania głównego, ocenia się możliwości finansowe wnioskodawcy, z uwzględnieniem dochodów i stanu majątkowego małżonka. Powyższe sprawia, że sytuacja Skarżącego jest pochodną sytuacji materialnej jego żony, a zatem jej wykazanie jest w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy absolutnie niezbędne. Skarżący wprawdzie wskazał, że ze swoją żoną jedynie zamieszkuje i nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego. Jednakże z przedłożonego zeznania podatkowego ze 2012 r. PIT – 37 wynika, iż Skarżący dokonał wspólnego rozliczenia ze swoją małżonką, co wskazuje na posiadanie wspólnych związków ekonomicznych małżonków. W postanowieniu z dnia 20 sierpnia 2013 r. sygn. II FZ 617/13 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał na aspekt ekonomiczny, który należy brać pod uwagę przy ocenie czy Skarżący jest osobą samotnie gospodarującą, czy też prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. W postanowieniu tym NSA stwierdził, że wbrew twierdzeniom skarżącego o prowadzeniu odrębnego gospodarstwa domowego, okoliczność pokrywania kosztów utrzymania wspólnie zamieszkiwanego domu przez jego żonę świadczyła o istnieniu miedzy małżonkami związków ekonomicznych". Tymczasem ocena sytuacji majątkowej małżonków nie może być odpowiednio zweryfikowana, gdyż Skarżący uchylił się od przedłożenia żądanych dokumentów (np. wyciągu z rachunku bankowego żony Skarżącego, wyliczenia miesięcznych kosztów utrzymania rodziny), które wskazywałyby w sposób niebudzący wątpliwości jaka jest ich sytuacja majątkowa. Wniosek o przyznanie prawa pomocy należało zatem rozpoznać w oparciu o przedstawione dokumenty i informacje. Skarżący otrzymuje emeryturę w wysokości 1.834,92 zł. jako jedyny koszt Skarżący wskazał spłatę pożyczki bankowej, której rata, jak wynika z przedstawionego wyciągu z rachunku bankowego wynosi 559,76 zł. Zatem po odliczeniu kwoty raty pożyczki Skarżącemu pozostaje kwota 1.275,16 zł. Uznać zatem należało, że Skarżący nie wykazał, że nie jest w tanie ponieść kosztów sądowych / kosztów wpisu sądowego od skargi w wysokości 500 zł. Z tej przyczyny na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 p.p.s.a., art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.