III SA/Wa 514/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska, , po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. S.A. z siedzibą w W. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi I. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] grudnia 2010 r. Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązań z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za luty 2007 r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Pismem z dnia 10 stycznia 2011 r. I. S.A. z siedzibą w W. (zwana dalej "Skarżącą"), wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] grudnia 2010 r. Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązań z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za luty 2007 r. W skardze zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając wniosek Skarżąca podniosła, iż wszczęcie i prowadzenie egzekucji administracyjnej przeciwko Skarżącej na tym etapie byłoby działaniem sprzecznym zarówno z interesem publicznym, jak również jej słusznym interesem. Zaznaczyła, iż przedmiotowej sytuacji zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżąca podniosła, iż na podstawie decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2002 r. została zobowiązana do uiszczenia zaległości podatkowych w łącznej wysokości ok. 10 milionów złotych. Wykonując powyższe decyzje, które zostały utrzymane w mocy przez Dyrektora Izby Skarbowej w W., Skarżąca nie tylko zmuszona została sięgnąć po środki ZFRON, ale znalazła się na granicy bankructwa. Uchylenie niekorzystnych decyzji podatkowych, po orzeczeniach sądów administracyjnych, spowodowało zwrot uprzednio uiszczonych nienależnie kwot, wraz z oprocentowaniem. Zdaniem Skarżącej zagrożenie wywarcia niemożliwych do odwrócenia skutków egzekucji występuje także w obecnej sytuacji. Spółka nie posiada bowiem zdolności uiszczenia spornej kwoty bez utraty zdolności kontynuowania działalności, a w perspektywie doprowadzenia do nieuchronnej likwidacji. Aktualny stan środków bieżących i lokat Skarżącej wynosi 160.772 zł. Działalność Skarżącej przynosi zyski, jednakże są to w skali roku kwoty niewspółmierne do wielkości spornej należności: -341.438,23 zł w 2009r., - 476.681,77 zł w 11 miesiącach 2010r. Skarżąca nie posiada także środków trwałych, których spieniężenie, i to niezależnie czy dobrowolne, czy też dokonane w ramach egzekucji, pozwoliłoby uiścić sporną należność. Wartość wszystkich środków trwałych na dzień 30 listopada 2010 r. to zaledwie 253.273,27 zł, co wobec spornej należności jest wielkością znikomą. Zajęcie i spieniężenie wszystkich środków trwałych pozbawi Spółkę zdolności dalszego funkcjonowania, generowania przychodów i obsługi bieżących i zaległych zobowiązań. Skarżąca zaznaczyla, iż wykazana w bilansie na dzień 30.11.2010r. pozycja 3.307.400 zł to należności długoterminowe, których perspektywa ściągnięcia znacząco przekracza horyzont jednego roku. Ich ewentualne zajęcie na obecnym etapie postępowania nie będzie związane z realną egzekucją, a jedynie stanowić będzie utrudnienie w prowadzeniu bieżących spraw Spółki i pociągnie nieodwracalne szkody w zakresie wiarygodności Skarżącej wobec kontrahentów i współpracowników. Zdaniem Skarzącej wstrzymanie na czas trwania postępowania sądowoadministracyjnego egzekucji wobec ww. długoterminowych należności nie wywrze żadnego wpływu na możliwość ich zajęcia w przyszłości. Wskazała, że wartość nominalna przysługujących jej wierzytelności Skarzącej wynosi 148 mln zł, jednakże w nie odzwierciedla ich wartości realnej, mierzonej możliwością skutecznej egzekucji. Zgodnie z ustawą o rachunkowości, w celu wykazania ich wartości godziwej Spółka musi dokonywać odpisów aktualizacyjnych. Odpisy aktualizacyjne dokonano na podstawie szacowanej ściągalności należności z każdej z wyszczególnionych grup wierzytelności przy założeniu prowadzenia ich niezakłóconej obsługi. Podkreśliła, iż średni odpis aktualizacyjny dotyczący wierzytelności wynosi 86%. Z szacunków Skarżacej wynika, że odzyska 14% wartości wierzytelności, co świadczy o tym, że są to wierzytelności trudne, a ich spieniężenie może nastąpić w okresie kilku najbliższych lat, i to przy założeniu prowadzenia aktywnej i szerokiej windykacji. Z tego też względu przedmiotowych wierzytelności nie można wyegzekwować w sposób natychmiastowy, aby zaspokoić sporne należności. Z uwagi na niski poziom ich ściągalności, praktycznie niemożliwym jest także ich sprzedaż. Powyższe powoduje, iż ewentualne zajęcie przedmiotowych wierzytelności w ramach postępowania egzekucyjnego nie doprowadzi do ich realnego ściągnięcia. Podkreśliła, iz z uwagi na jej stan środków pieniężnych oraz długi okres spieniężania wierzytelności, nie jest możliwa jednorazowa spłata spornej kwoty, zaś nawet częściowa egzekucja skierowana do posiadanych aktywów oznaczać będzie niemożliwość kontynuowania przez Spółkę działalności, co spowoduje utratę płynności i nieuchronne bankructwo, których to konsekwencji nie będzie można już odwrócić poprzez zwrot zajętych środków, nawet zwiększonych o ewentualne odsetki . W ocenie Skarżącej Skarb Państwa nie tylko narazi się na konieczność wypłaty oprocentowania i zwrotu kosztów egzekucyjnych, ale także straci bezpowrotnie podatnika, który terminowo wykonuje bieżące zobowiązania publicznoprawne. Podkreśliła, że konieczność natychmiastowej zapłaty kwot wynikających z zaskarżonej decyzji odbije się niekorzystnie nie tylko na jej kondycji, ale negatywnie wpłynie na sytuację zatrudnionych osób, z których większość to osoby niepełnosprawne. Zdaniem Skarżącej wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie wpłynie negatywnie na możliwość, czy skuteczność egzekucji w przyszłości, za to pozwoli zapobiec nieodwracalnym skutkom pochopnej egzekucji. Do wniosku Skarząca zalączyła m.in bilans obejmujący pasywa i rachunek zysków i strat na dzień 30 listopada 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zmianami, zwana dalej p.p.s.a.) po przekazaniu Sądowi skargi, Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Z powołanego wyżej przepisu wynika zatem, że Sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli została spełniona co najmniej jedna z ustawowych przesłanek, tj. zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wskazane przesłanki są zwrotami niedookreślonymi, klauzulami generalnymi odsyłającymi do ocen pozaprawnych. Użyte przez ustawodawcę pojęcia "znaczna szkoda" lub "trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, który powinien w szczególności zaprezentować wnioskodawca. W tym miejscu, wskazać należy, że w art. 61 § 3 p.p.s.a chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie WSA w Białymstoku z 8 sierpnia 2006 r., II SA/Bk 352/06, LexPolonica nr 1241556). Jak wynika z uzasadnia zawartego w skardze wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej wniosku o zaskarżonej decyzji, strona Skarżąca przesłanek uzasadniających jej wstrzymanie upatruje w swojej sytuacji finansowej, która nie pozwala jej na uregulowanie kwoty wynikającej z zaskarżonej decyzji nawet w razie spieniężenia wszystkich posiadanych aktywów, z czym jednocześnie wiązać się będzie konieczność zaprzestania prowadzeni działalności gospodarczej i zwolnienia pracowników, w tym czterech osób niepełnosprawnych. Sąd wskazuje w tym miejscu, że powyższe okoliczności mogłyby zostać uznane za uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, o ile strona Skarżąca wykazałaby ich zaistnienie. Jak wskazał bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 17 lipca 2011 roku (sygn. akt. II FZ 347/11) środek ochrony tymczasowej może zostać przyznany w szczególności, gdy wykonanie czynności administracyjnej może spowodować poważną szkodę, której naprawienie będzie wymagało znacznych wysiłków i w przypadku istnienia dostatecznych dowodów podważających ważność czynności. Wynika to nie tylko z art. 61 § 3 u.p.p.s.a. leż także z zasad uchwalonych w Rekomendacji Komitetu Ministrów Rady Europy nr R (89) 8 z dnia 13 września 1989 roku w sprawie tymczasowej ochrony sądowej w sprawach administracyjnych. W dalszej części uzasadnienia Sąd wskazał, że dla oceny zasadności ewentualnego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji uzasadnione jest porównanie wysokości zobowiązania wynikającego z zaskarżonej decyzji, z wysokością majątku Skarżącego. W niniejszej sprawie strona Skarżąca wskazywała, że przysługują jej wierzytelności w kwocie około [...] zł,, które jednak są trudne do ściągnięcia, i od których dokonano odpisy amortyzacyjne, w wysokości około [...] zł. co oznacza, w ocenie Skarżącej do odzyskania pozostaje kwota około 20.906.980,99 złotych. Kwoty te jednak nie figurują w przedstawionym przez Skarżącą bilansie na 30 listopada 2010 roku, ani też w rachunku zysków i strat. Z uwagi na fakt, że strona Skarżąca ograniczyła się do jedynie części bilansu na 30 listopada 2010 roku, to jest części obejmującej pasywa nie jest możliwe zweryfikowanie prawdziwości twierdzeń Skarżącej co do wysokości przysługujących jej wierzytelności. Brak jest również możliwości sprawdzenia, czy istotnie wartość wszystkich środków trwałych na dzień 30 listopada 2010 roku zamyka się kwotą 253.273,27 złotych. Skarżąca powoływała się również na fakt, że wykazana w bilansie na dzień 30 listopada 2010 roku pozycja 3.307.400 zł., to należności długoterminowe, "których perspektywa ściągnięcia znaczącą przekracza horyzont jednego roku". Również tej pozycji sąd nie odnalazł we fragmentach bilansu przedłożonych przez Skarżącą. W aktach sądowych brak jest jakichkolwiek innych dokumentów pozwalających na ocenę, czy w przedmiotowej sprawie rzeczywiście zachodzą wskazane przez Skarżącą okoliczności, które uzasadniałyby wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wskazać należy w tym miejscu, że nie jest rzeczą sądu w toku postępowania incydentalnego dotyczącego wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, prowadzenie postępowania dowodowego poprzez wzywanie strony wnoszącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, do przedłożenia dokumentów dowodów pozwalających na zbadanie prawdziwości twierdzeń zawartych we wniosku o wydanie postanowienia w trybie art. 63 § 3 p.p.s.a. Wobec powyższego, Sąd postanowił na podstawie art. 63 § 3 i 5 p.p.s.a odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.