III SA/Wa 52/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 9 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi K.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie - Wraz ze skargą kasacyjną, skarżący – K.K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że z uwagi na znaczące obciążenia finansowe tj. kredyt w wysokości 140.000 zł, z miesięczną ratą 1.500 zł, nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania kasacyjnego bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym. Skarżący wyjaśnił, że został zmuszony do zaciągnięcia pożyczki na spłatę podatku wynikającego z decyzji będącej przedmiotem postępowania. Do swojego majątku skarżący zaliczył mieszkanie w W. oraz samochód osobowy [...] z 2013 r. Skarżący oświadczył, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Uzyskuje dochód netto ze stosunku pracy w wysokości 8.200 zł. Jako swoje miesięczne zobowiązania wykazał kwotę 1.500 zł stanowiącą ratę kredytu. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych. Instytucja ta stanowi wyjątek od generalnej zasady, zgodnie z którą strona ponosi koszty sądowe, czy też koszt wynagrodzenia jej pełnomocnika. Wskazać przy tym należy, że przyznanie prawa pomocy powoduje, że koszty związane z postępowaniem ponosi za skarżącego Skarb Państwa. W tej sytuacji, możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny, wykazanej w treści wniosku sytuacji materialnej wnioskodawcy, tak aby jednoznacznie wynikał z niej brak środków na poniesienie kosztów postępowania. W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej tj. w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm. - dalej – "P.p.s.a"), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych (podkreślenie własne) kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić należy, że dla uzyskania prawa pomocy nie wystarczy subiektywne przekonanie wnioskodawcy o zasadności jego otrzymania. Prawo pomocy może być przyznane, jeżeli zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W tym miejscu wskazać trzeba, że wpis od skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie wynosi 750 zł. Odnosząc powyższą kwotę do sytuacji finansowej skarżącego, uznać należało, że wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślić bowiem należy, że skarżący uzyskuje dochody w wysokości 8.200 zł netto miesięcznie. Po odliczeniu od tej kwoty raty kredytu w wysokości 1.500 zł, skarżącemu pozostają środki w wysokości 6.700 zł. Skarżący nie wykazał, aby poza wskazanym kredytem ciążyły na nim jeszcze inne zobowiązania. Ponadto, skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Tym samym, pozostała po odliczeniu spłaty raty kredytu kwota 6.700 zł, bez wątpienia pozwala na zaspokojenie potrzeb życiowych jednej osoby, w tym wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania, samochodu, wyżywieniem i innych niezbędnych, a także pozwala na uiszczenie należnego w sprawie wpisu od skargi kasacyjnej. Należy bowiem pamiętać, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy, co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną, do których zalicza się bezrobotnych lub osoby pozbawione środków do życia bądź gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko potrzeby egzystencjalnie niezbędne (por. postanowienie NSA z 19 października 2005 r. I GZ 107/05, niepubl.). Z kolei przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, że nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z 22 marca 2005 r. FZ 794/04, niepubl.). Ponadto, jak wskazał NSA w postanowieniu z 10 maja 2005 r. II OZ 318/05 niepubl., prawo pomocy przyznawane jest osobom, które pomimo starań i przy największym możliwym wysiłku nie mogą ponieść kosztów postępowania, ponieważ ich dochód jest wybitnie niski lub też nie osiągają żadnego dochodu. Bez wątpienia skarżącego nie można zaliczyć do takiej kategorii wnioskodawców. Podsumowując przyjąć należy, że okoliczności podnoszone we wniosku o przyznanie prawa pomocy nie uzasadniają twierdzenia, że skarżący nie posiada środków niezbędnych do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. W konsekwencji nie spełniona została przesłanka, o której mowa w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., warunkująca przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie przepisów art. art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.