III SA/Wa 523/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Kleiber (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz, Sędzia WSA Jarosław Trelka, Protokolant Maria Nałęcz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2011 r. sprawy ze skargi U. M. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę U. M. (dalej jako strona lub skarżąca), zwróciła się o wydanie interpretacji indywidualnej, dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie możliwości rozliczenia akcji i funduszy na jednym formularzu PIT - 38 oraz możliwości rozliczenia straty z tytułu udziału w funduszach inwestycyjnych. W uzasadnieniu wniosku o interpretację strona wskazała, że 19 kwietnia 2010 r. złożyła w Urzędzie Skarbowym zeznanie PIT 38. Zeznanie zostało zakwestionowane z powodu rozliczenia strat, zysków i zapłaconego podatku związanych z faktem jej uczestnictwa w Funduszach Inwestycyjnych P., P.,P.T. S.A. Zakwestionowano punkty: C2, D29, pochodne D29, D34 oraz E45. Wyjaśniła, że P.jest firmą o zasięgu światowym, powstałą w USA (pełna nazwa to P. [...]). Skarżąca nabyła jednostki uczestnictwa i osiągnęła dochód z Funduszu "P. [...]" w 2009 r. oraz w 2010 r. W Polsce wyliczono i pobrano należny Stronie zryczałtowany podatek 19%. Szczegółowo przedstawiła sposób wyliczenia podatku jaki według niej powinien zostać pobrany. Wskazał, iż podporządkowując się przepisom art. 31, art. 30b ust. 5a, art. 14 ust. 1a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307 ze zm., dalej: u.p.d.o.f.) nie mogła spełnić przepisów art. 45 ust. 1 u.p.d.o.f. Zdaniem strony art. 45b ust. 4. nie jest w pełni zrealizowany, ponieważ wzoru na zeznanie podatkowe w jej przypadku nie ma. Podniosła, że w 2008 r. stratę w Funduszu "P." której przez niewiedzę nie wykazała w zeznaniu. W tak przedstawionym stanie faktycznym zapytała: - czy akcje i fundusze mogą być rozliczane na jednym formularzu podatkowym PIT - 38 i czy w związku z tym istnieje możliwość rozliczenia straty z tytułu udziału w funduszach inwestycyjnych? Z zaprezentowanego przez skarżącą stanowiska wynika, że na jednym formularzu podatkowym powinna mieć możliwość rozliczenia akcji i funduszy oraz możliwość rozliczenia straty z tytułu udziału w funduszach inwestycyjnych. Minister Finansów w indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego z dnia [...] październik 2010 r. stwierdził, iż stanowisko skarżącej, zawarte we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej jest nieprawidłowe. W uzasadnieniu stwierdził, że ze względu na treść art. 9 ust. 1, 3, 6, art. 10 ust. 1 pkt 7, art. 17 ust. 1 pkt 6, art. 23 ust. 1 pkt 38, art. 30 a ust. 1 pkt 5, art. 30a ust. 5, art. 30b ust. 2 pkt 1, art. 45 ust. 1a pkt 1, art. 45 ust. 4 pkt 2 u.p.d.o.f., inne są zasady opodatkowania dochodów i rozliczania straty ze sprzedaży akcji i inne opodatkowania dochodów i rozliczania straty (dokładnie braku możliwości jej rozliczenia) z udziału w funduszach kapitałowych nie jest możliwe łączenie tych dochodów czy strat, ani wzajemne odliczanie strat z udziału w funduszach kapitałowych od dochodów ze sprzedaży akcji i na odwrót. Zdaniem Ministra nie jest możliwe na formularzu PIT - 38 wspólne rozliczenie dochodów z akcji i funduszy inwestycyjnych oraz rozliczenie straty w funduszach inwestycyjnych, co wynika z treści przepisu art. 30a ust. 1 pkt 5 u.p.d.o.f. Ponieważ od dochodu z tytułu udziału w funduszach kapitałowych pobiera się z zastrzeżeniem art. 52a zryczałtowany 19% podatek dochodowy, natomiast w myśl art. 30a ust. 5 u.p.d.o.f. dochodu, o którym mowa w ust. 1 pkt 5, nie pomniejsza się o straty z tytułu udziału w funduszach kapitałowych oraz inne straty z kapitałów pieniężnych i praw majątkowych, poniesione w roku podatkowym oraz w latach poprzednich. W odniesieniu do dokonanych przez stronę wyliczeń i przeliczeń, organ uznał, iż ewentualne przeliczenia, jakich należałoby dokonać nie należą do jego kompetencji. Biorąc powyższe pod uwagę, zgodnie z zasadą samoopodatkowania, obowiązującą w polskim systemie podatkowym, na podatniku spoczywa obowiązek dokonania oceny własnej sytuacji prawnopodatkowej, a po jej dokonaniu zachowania się zgodnie z przepisami prawa podatkowego, bowiem prawidłowość takiego rozliczenia podlega weryfikacji przez organ podatkowy. W związku z powyższym organ nie odniósł się do wyliczeń wskazanych we wniosku. U. M. wezwała Ministra Finansów do usunięcia naruszenia prawa. Minister Finansów, w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z [...] grudnia 2010 r., stwierdził brak podstaw do zmiany wydanej interpretacji indywidualnej. U. M. złożyła skargę na interpretację Ministra Finansów, w której wniosła o uznanie prawa do łączenia dochodu ze sprzedaży akcji z odkupieniem jednostek uczestnictwa w Funduszu Inwestycyjnym P. oraz o uznanie prawa do wykazania strat z odkupienia jednostek uczestnictwa w funduszu. Ponadto wniosła o uznanie zeznania podatkowego za rok 2009 na formularzu PIT-38 za prawidłowe lub wskazanie innej możliwości wykazania dochodów i strat. Interpretacji zarzuciła naruszenie przepisów zawartych w ustawach o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o funduszach inwestycyjnych ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, ustawy Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi oraz art. 14 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Minister Finansów, odpowiadając na skargę, wniósł o oddalenie skargi oraz podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Do pisma procesowego z 30 marca 2011 r. skarżąca dołączyła broszurę informacyjną Ministra Finansów do zeznania PIT-38. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprawy, zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Takiej kontroli podlegają też pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach - art. 3 § 2 pkt 4a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a Pytanie skarżącej postawione we wniosku o interpretację brzmiało: czy akcje i fundusze mogą być rozliczane na jednym formularzu podatkowym PIT - 38 i czy w związku z tym istnieje możliwość rozliczenia straty z tytułu udziału w funduszach inwestycyjnych?, zaś jej stanowisko zawierało odpowiedź, że na jednym formularzu podatkowym powinna być możliwość rozliczenia akcji i funduszy oraz możliwość rozliczenia straty z tytułu udziału w funduszach inwestycyjnych. Natomiast Minister Finansów stwierdzając, że stanowisko podatniczki jest nieprawidłowe, zdefiniował własne - iż nie jest możliwe na formularzu PIT-38 wspólne rozliczenie dochodów z akcji i funduszy inwestycyjnych, a tym samym rozliczenie straty w funduszach inwestycyjnych. Stanowisko takie wynika z treści przepisu art. 30a ust. 1 pkt 5 u. p. d. o f., ponieważ od dochodu z tytułu udziału w funduszach kapitałowych pobiera się z zastrzeżeniem art. 52a zryczałtowany 19% podatek dochodowy, natomiast w myśl art. 30a ust. 5 powołanej ustawy, dochodu, o którym mowa w ust. 1 pkt 5, nie pomniejsza się o straty z tytułu udziału w funduszach kapitałowych oraz o inne straty z kapitałów pieniężnych i praw majątkowych, poniesione w roku podatkowym oraz w latach poprzednich. Sąd w całości podziela stanowisko Ministra Finansów. Jest ono logiczne, spójne i wynika z prawidłowej interpretacji przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, której to ustawie podlega zagadnienie postawione przez skarżącą. Przepisy tej ustawy w inny sposób traktują akcje będące niewątpliwie papierami wartościowymi, a podlegające zasadom kodeksu spółek handlowych oraz udziały w funduszach kapitałowych, będące również papierami wartościowymi, ale funkcjonującymi w obrocie prawnym według reguł ustawy o obrocie instrumentami finansowymi. Zbycie akcji pozwala opodatkować faktyczny dochód bowiem zgodnie z art. 30b przychód ze zbycia akcji pomniejsza się o wydatkowane na ten cel koszty uzyskania przychodu. Ważne też, że dochodu tego nie łączy się z dochodami opodatkowanymi na zasadach ogólnych i z dochodami z działalności gospodarczej w danym roku podatkowym. Do opodatkowania dochodu z akcji niezbędne jest właśnie złożenie zeznania na formularzu PIT-38. Podstawą jest art. 17 ust. 1 pkt 6 u.p,d.o.f. Wpłata podatku oraz złożenie formularza PIT-38 muszą być dokonane do 30 kwietnia roku następującego po roku rozliczeniowym. W formularzu PIT-38 można wskazać również stratę poniesioną z tego tytułu w danym roku rozliczeniowym. Natomiast przychody w tytułu udziału w funduszach kapitałowych opodatkowane są na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 5 u.p.d.o.f., a zgodnie z z brzmieniem art. 30a ust. 1 pkt 5 tej ustawy, będącego rozwinięciem art. 17 ust. 1 pkt 5, od dochodu z udziału w funduszach kapitałowych pobiera się, poza przypadkami zwolnień podatkowych, zryczałtowany 19% podatek dochodowy. Należy zaznaczyć, iż w myśl art. 30a ust. 5 u.p.d.o.f., dochodu tego nie pomniejsza się o straty z tytułu udziału w funduszach kapitałowych oraz o inne straty z kapitałów pieniężnych i praw majątkowych, poniesione w roku podatkowym oraz w latach poprzednich. Natomiast stosownie do zapisu art. 23 ust. 1 pkt 38 ustawy, kosztem uzyskania przychodu przy ustalaniu dochodu z odpłatnego zbycia jednostek uczestnictwa w funduszach kapitałowych, są wydatki poniesione w związku z nabyciem tych jednostek. Tak więc i w tym przypadku tak jak przy zbyciu akcji, opodatkowany jest faktycznie uzyskany dochód. Zasadą jest jednak, iż podatek zryczałtowany jest podatkiem należnym, a dochodów opodatkowanych w formie ryczałtu nie wykazuje się w zeznaniu podatkowym. Z tego właśnie względu, w takim przypadku podatnik nie sporządza zeznania podatkowego na formularzu zeznań. Do pobrania i odprowadzenia podatku, zobowiązany jest płatnik (art. 41 ust. 4u.p.d.o.f.), w tym przypadku fundusz kapitałowy. Jedynie w przypadku niepobrania podatku przez płatnika podatnik winien ujawnić dochód w zeznaniu ogólnym za dany rok rozliczeniowy. Reasumując, ustawodawca w przedstawiony sposób rozwiązał przychody/dochody otrzymane przez podatnika z różnych źródeł. Nie jest wykluczone, że ten sposób utrudnia podatnikom rozliczenie należnego podatku, jak twierdzi skarżąca, nie mniej jednak taki system obowiązuje w badanych przepisach. Jeżeli zdaniem skarżącej, niemożność rozliczenia straty z tytułu udziału w funduszach kapitałowych jest niezgodna z konstytucyjną zasadą równości, skarżąca ma prawo do złożenia skargi konstytucyjnej do Trybunału Konstytucyjnego, na podstawie art. 79 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Sąd stwierdza, że żadna z ustaw wymienionych w skardze to jest o funduszach inwestycyjnych, o obrocie instrumentami finansowymi jak i Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi nie zostały naruszone zaskarżoną interpretacją. Przepisy tych ustaw w pełni korelują z ustawą o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wniosek skargi o uznanie za prawidłowe zeznania podatniczki za rok 2009 –ty nie został rozpoznany z tych samych przyczyn dla których został pominięty w interpretacji indywidualnej Ministra Finansów. Zgodnie z art. 14 c §1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz.60 ze zm.), interpretacja indywidualna zawiera ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny. Interpretacja nie określa i nie konstytuuje praw i obowiązków podatkowych tak jak decyzja administracyjna, ona dokonuje interpretacji przepisów podatkowych. Natomiast Sąd, rozpoznając sprawę, nie może wykraczać poza granice badanego aktu administracyjnego. Ze wskazanych przyczyn Sądna podstawie art.151 p.p.s.a. oddalił skargę jako nieuzasadnioną.