III SA/Wa 523/11

Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 listopada 2011 r. po rozpoznaniu wniosku U. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia doradcy podatkowego w sprawie ze skargi U. M. na interpretację indywidualną Ministra Finansów – organ upoważniony Dyrektor Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2010 r. [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych p o s t a n a w i a odmówić przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu III SA/Wa 523/11 U Z A S A D N I E N I E 1) Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub w zakresie częściowym, tj. zwolnienie od kosztów sądowych albo ustanowienie pełnomocnika (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów utrzymania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 245 § 2 u.p.p.s.a.). Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne. Wyjątki od tej zasady mogą mieć charakter ustawowy albo znajdować zastosowanie w instytucji przyznania prawa pomocy, która jest uregulowana w art. 243 i n. u.p.p.s.a. (por. postanowienie z 1 kwietnia 2005 r sygn. II OZ 209/05). Jeżeli skarżący zamierza skorzystać z instytucji prawa pomocy, powinien wykazać okoliczności, od zaistnienia których zależy możliwość skorzystania przez Sąd z tej instytucji, natomiast Sąd jest zobowiązany do analizy przedstawionych materiałów, także z uwzględnieniem zasad logicznego myślenia i doświadczenia życiowego. 2) U.M. , dalej jako skarżąca, wnioskiem na formularzu PPF z 12 listopada 2011 r., zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie doradcy podatkowego. W uzasadnieniu wskazała, że: - prowadzi wspólne gospodarstwo z synem, wnuczką oraz mężem J. ; - ma [...] lat i od [...] lat jest na emeryturze; - jest obciążona koniecznością wspomagania finansowego wnuczki Z. M. z uwagi na [...] i [...] firmy ojca wnuczki (a jej syna); - pomaga finansowo synowi – [...] (opłaty za czynsz, prąd, telefon, oraz pomoc finansowa, kiedy nie ma pieniędzy); - od lutego 2011 r. wnuczka skarżącej zamieszkuje z nią we wspólnym gospodarstwie; - matka wnuczki, pozostająca bez stałego zatrudnienia, zamieszkuje ze swoją III SA/Wa 523/11 matką (chorą). Skarżąca wskazała, że posiada dom letni o powierzchni 57 m.kw., mieszkanie spółdzielcze o powierzchni 94 m.kw., jest współwłaścicielką w 15 % działek leśnych w W. o powierzchni 3 ha. Nadto poinformowała, ze posiada zasoby pieniężne w wysokości 20tys zł, 11 tys. USD oraz 2tys. euro. Mąż skarżącej (J. ) jest współwłaścielem domku letniego, posiada konto w banku (10 tys zł, 8 tys USD, 1200 euro). Natomiast jej syn ma długi sięgające 100 tys zł. Strona oznaczyła swoje i męża dochody na kwotę 96 tys. zł, rocznie natomiast dochody wnuczki i jej ojca na kwotę ok. 5-10 tys. zł rocznie (umowy o dzieło). Skarżąca wskazała, że adwokaci i radcowie prawni żądają za podpis pod skargą kasacyjną i wystąpienie na rozprawie wynagrodzenia w granicach 5 tys zł. Wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawie wynosi, zdaniem skarżącej, 1200,- zł 3) Referendarz sądowy wskazuje, że kwota podstawowego wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika zależy od umowy wiążącej go ze stroną. Nie mniej jednak, zgodnie z § 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz.U. z 20011 r. Nr 31, poz 153), kwota wynagrodzenia doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądem administracyjnym wynosi w pierwszej instancji wynosi: 1) w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna, przy wartości przedmiotu sprawy: a) do 500 zł - 60 zł, b) powyżej 500 zł do 1.500 zł - 180 zł, c) powyżej 1.500 zł do 5.000 zł - 600 zł, d) powyżej 5.000 zł do 10.000 zł - 1.200 zł, e) powyżej 10.000 zł do 50.000 zł - 2.400 zł, f) powyżej 50.000 zł do 200.000 zł - 3.600 zł, g) powyżej 200.000 zł - 7.200 zł; 2) w pozostałych sprawach - 240 zł. Wynagrodzenie doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądem administracyjnym wynosi w drugiej instancji: III SA/Wa 523/11 1) za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym - 75% kwoty wynagrodzenia określonego w ust. 1, a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam doradca podatkowy - 100% tej kwoty, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł; 2) za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50% kwoty wynagrodzenia określonego w ust. 1, a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam doradca podatkowy - 75% tej kwoty, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł; 3) za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym - 50% kwoty wynagrodzenia określonego w ust. 1, a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam doradca podatkowy, nie sporządził i nie wniósł kasacji - 75% tej kwoty, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł; 4) w postępowaniu zażaleniowym - 120 z Natomiast zgodnie z § 14 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. z 2002 r. Nr 163, poz 1349), stawki minimalne za czynności pełnomocnika powoda cywilnego i pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego w postępowaniu karnym oraz obrońcy w innych sprawach - określają przepisy o opłatach za czynności adwokackie oraz ponoszeniu przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. I tak, stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi: 1) w pierwszej instancji: a) w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna - stawkę obliczoną na podstawie § 6, b) za sporządzenie skargi i udział w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego - 600 zł, c) w innej sprawie - 240 zł; 2) w drugiej instancji: a) za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym - 75 % stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam radca prawny - 100 % tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł, III SA/Wa 523/11 b) za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50 % stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam radca prawny w drugiej instancji - 75 % tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł, c) za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym - 50 % stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy w drugiej instancji ten sam radca prawny, nie sporządził i nie wniósł kasacji - 75 % tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł, d) w postępowaniu zażaleniowym - 120 zł. 3. Stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed Sądem Okręgowym w Warszawie - sądem antymonopolowym w sprawach: 1) z zakresu ochrony konkurencji - 360 zł; 2) o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone - 360 zł; 3) z zakresu regulacji energetyki, telekomunikacji lub transportu kolejowego - 360 zł. Referendarz sadowy wskazuje, że sprawie, w której przedmiotem skargi jest interpretacja indywidualna prawa podatkowego, przedmiot zaskarżenia nie jest wyrażany w pieniądzach, ponieważ nie wartości pieniężnych dotyczy spór, lecz zgodności z prawem interpretacji. Oznacza to nakaz kwalifikacji jako "innej sprawy" (§ 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z 2011 r. oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit c rozporządzenia z 2002 r.) i pobieranie, jako stawek minimalnych, wynagrodzenia pełnomocników obliczonego jako pochodną kwoty 240,- zł. Z tego też powodu pobiera się od skargi w tej sprawie wpis stały, stosownie do § 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz 2193). 4) Odnosząc się natomiast do zdolności skarżącej do poczynienia wydatków na wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika należy stwierdzić, ze strona nie wykazała niemożności wygospodarowania środków na ten cel, nawet, gdyby przystała na proponowane jej warunki przez radców prawnych lub doradców podatkowych. Zdaniem referendarza sądowego, środki na ten cel są możliwe do zgromadzenia choćby z posiadanych przez stronę – czy jej męża – oszczędności, III SA/Wa 523/11 nie wspominając o uzyskiwanych przychodach. Poglądu tego nie zmienia fakt przyczyniania się strony, co znajduje wyraz uznania w oczach referendarza sądowego, do zabezpieczenia sytuacji życiowej syna czy wnuczki. 5) Mając na uwadze powyższe referendarz sądowy, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1 , §3art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a., uznał, jak w sentencji.