III SA/Wa 538/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. sp. z o.o. w M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2008 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Skarżąca E. spółka z o.o., wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, nie uzasadniając swojego żądania. W oświadczeniu o majątku i dochodach Skarżąca wskazała, że posiada kapitał zakładowy w wysokości [...] zł, wartość środków trwałych wynosi [...] zł. Skarżąca za ostatni rok obrotowy osiągnęła zysk w kwocie 210.112,32 zł. Skarżąca wskazała, że na rachunku bankowym posiada środki w kwocie 2.025,94 zł. Na wezwanie referendarza sądowego o przedłożenie dokumentów źródłowych Skarżąca przedłożyła rachunek zysków i start, bilans, deklaracje VAT-7 za styczeń 2014 r. oraz od sierpnia do grudnia 2013 r. Skarżąca przedłożyła ponadto plik dokumentacji "rozrachunki" na 31 stycznia 2014 r. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako: "p.p.s.a.". Zgodnie z § 2 pkt 2 tego artykułu osoba prawna, a także inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (tak w niniejszej sprawie) - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Oceniając wniosek Skarżącej z punktu widzenia powyższej przesłanki referendarz sądowy uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Z nadesłanych materiałów wynika, że Skarżąca prowadzi działalność gospodarczą uzyskując z tego tytułu przychody. Z przedłożonych deklaracji VAT – 7 wynika bowiem, że np. w styczniu 2014 r. Skarżąca dokonała dostawy towarów w kwocie 486.813 zł oraz nabyła towary w kwocie 446.714 zł, w grudniu 2013 r. Skarżąca dokonała dostawy towarów w kwocie 482.944 zł oraz nabyła towary w kwocie 299.768 zł. Ponadto z rachunku zysków i strat wynika, że Skarżąca na koniec stycznia 2014 r. uzyskała przychód w wysokości 297.307,81 zł. Natomiast z przedstawionego bilansu wynika, że w 2013 r. Skarżąca uzyskała przychód w wysokości 789.624,15 zł, a dochód – jak Skarżąca wskazała w formularzu PPPr – wyniósł 210.112,32 zł. Środki pieniężne w kasie i na rachunkach bankowych na koniec 2013 r. Skarżąca zgromadziła natomiast w wysokości 182.885,05 zł. W tej sytuacji bez znaczenia - dla oceny możliwości finansowych Skarżącej - jest fakt wystąpienia na koniec stycznia 2014 r. straty w wysokości 87.283,14 zł. Jak bowiem zaznaczył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 24 czerwca 2008 r. (I FZ 260/08) strata jest jedynie wynikiem bilansowym nadwyżek kosztów nad przychodami i nie oznacza braku środków finansowych (zob. też postanowienie NSA z 1 sierpnia 2013 r., I FZ 327/13). To przede wszystkim przychody obrazują rozmiar prowadzonej przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej i jego zdolność finansową. Podsumowując referendarz sądowy zauważa, że w sytuacji, gdy Skarżąca posiada kapitał zakładowy w kwocie [...] zł oraz środki trwałe na dzień składania wniosku) o wartości [...] zł, powinna także posiadać środki na uiszczenie kosztów sądowych. Powyższe wielkości w porównaniu ze skalą na jaką Skarżąca prowadzi działalność gospodarczą oraz z wysokością wymaganych na tym etapie postępowania kosztów sądowych, nie pozwalają zatem stwierdzić, że Skarżąca wykazała przesłankę z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 1 sierpnia 2013 r. (I FZ 327/13) wydatki na spory sądowe są, obok wydatków o charakterze cywilnoprawnym, co do zasady, związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Jednakże, wydatki związane z prowadzeniem tej działalności o charakterze cywilnoprawnym nie mogą mieć pierwszeństwa zaspokojenia przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, a do takich zalicza się koszty sądowe. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił także, że w przypadku osoby prowadzącej działalność gospodarczą powinna ona, w procesie zarządzania dochodem brutto, uwzględniać środki finansowe na pokrycie kosztów sądowych, gdyż prowadzenie postępowań sądowych mieści się w ryzyku działalności gospodarczej. Ubocznie jedynie referendarz sądowy zauważa, że Skarżąca nie przesłała – mimo że była do tego zobowiązania historii rachunku bankowego za ostatnie trzy miesiące. Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji