III SA/Wa 54/08

PostanowienieWSA w Warszawie2008-02-18

Skład orzekający: Anna Kocewiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona, która wnioskuje o zwolnienie od kosztów sądowych, ale jednocześnie uiściła należny wpis sądowy, może zostać uznana za osobę, która nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ strona, mimo oświadczeń o braku środków finansowych i majątku, uiściła należny wpis sądowy w kwocie 17.255 złotych. Zapłata ta oznacza, że strona posiadała środki finansowe, co podważa jej twierdzenia o niemożności poniesienia kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Tym samym realizacja konstytucyjnej zasady prawa do sądu nie była zagrożona.
Stan faktyczny
Skarżący M. S. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. dotyczącą podatku VAT za 2002 rok. Wraz ze skargą wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych, argumentując bankructwem firmy i brakiem dochodów oraz majątku. Referendarz sądowy wezwał do przedstawienia dodatkowych dokumentów, na co skarżący odpowiedział dowodem uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 17.255 złotych.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Anna Kocewiak po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2008 r. wniosku M. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2002 roku postanawia: - odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu PPF i załączonym do skargi z dnia [...] grudnia 2007 roku (wpływ do Sądu – 10 stycznia 2008 roku) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2007 r., M. S.(dalej "skarżący" lub "strona") wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że działania organów kontroli skarbowej doprowadziły do bankructwa jego firmy. Obecnie skarżący nie posiada żadnego źródła dochodu, majątku, środków pieniężnych. Nie pracuje i nie prowadzi działalności gospodarczej, a cała jego dotychczasowa aktywność zawodowa była związana z prowadzoną działalnością gospodarczą. Jest osobą samotną, nie ma żadnego wsparcia ze strony rodziny i bliskich. Uzyskanie zwolnienia od kosztów umożliwiłoby skarżącemu dochodzenie praw przed niezawisłym sądem. W grudniu 2007 roku skarżący uzyskał status bezrobotnego, o czym świadczy wpis w książeczce ubezpieczeniowej. Do formularza PPF skarżący załączył kserokopię tej książeczki. Pismem z dnia 16 stycznia 2008 roku referendarz sądowy wezwał skarżącego do nadesłania dodatkowych dokumentów i przedstawienia informacji dotyczących stanu majątkowego oraz dochodów. Odpowiadając na wezwanie, skarżący przekazał dowód uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 17.255 złotych. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a, Sąd może – na wniosek strony - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W myśl art. 245 § 2 i § 3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a w zakresie częściowym - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W niniejszej sprawie skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, nie wykazując żadnych dochodów oraz majątku. W odpowiedzi na wystosowane do niego na podstawie art. 255 p.p.s.a. wezwanie do przedstawienia dodatkowych informacji oraz przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego oraz dochodów skarżący zapłacił wpis sądowy w wysokości 17.255 złotych stwierdzając, że jest zainteresowany "szybkim wyjaśnieniem (...) sprawy" oraz mając na uwadze czas potrzebny na skompletowanie dokumentów określonych w wezwaniu. W tym miejscu podkreślić należy, iż prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może być udzielone stronie, na której ciąży obowiązek poniesienia tychże kosztów. Sąd Najwyższy w postanowieniu z 28 stycznia 1981 r. (sygn. akt IV PZ 5/81, Lex OMEGA nr 8305) stwierdził: "warunkiem zwolnienia od kosztów sądowych jest z jednej strony wykazanie, że na stronie ciąży obowiązek uiszczenia konkretnych opłat sądowych, a z drugiej, że nie może ich uiścić bez uszczerbku dla siebie i swej rodziny". Powtórzyć więc należy, że skarżący zapłacił wymagany w niniejszej sprawie wpis. Był to jedyny koszt sądowy, który skarżący musiał pokryć, aby sprawa została rozpoznana przez Sąd. W konsekwencji realizacja konstytucyjnej zasady prawa do sądu nie jest zagrożona. W uzasadnieniu wniosku oświadczył, że nie posiada dochodów i majątku, ale równocześnie zapłacił należny wpis, co oznacza, że wbrew złożonemu oświadczeniu posiada określone środki finansowe. Ponadto, skarżący nie przedstawił dodatkowych dokumentów i informacji na temat jego sytuacji finansowej i nie wykazał tym samym, że nie będzie w stanie partycypować w ewentualnych przyszłych kosztach sądowych. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 243 § 1 w związku z art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło