III SA/Wa 540/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Bogusław Dauter ( spr.), Sędziowie sędzia WSA Bożena Dziełak, sędzia WSA Hanna Kamińska, Protokolant Teresa Iwaćkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi U. Spółki z o. o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2004 r. Nr [...] w przedmiocie rozłożenia na raty zapłaty podatku od towarów i usług za VIII.2001r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz strony skarżącej kwotę 161 zł ( sto sześćdziesiąt jeden złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] października 2001 r. Nr [...], rozpoznając wniosek spółki skarżącej, orzekł o rozłożeniu na 2 raty zaległości w podatku od towarów i usług za sierpień 2001 r. w kwocie 22.583,15 zł . Od powyższej decyzji strona złożyła w dniu [...] listopada 2001 r. odwołanie, w którym wniosła o wstrzymanie jej wykonania. Strona wskazała, iż decyzja Urzędu Skarbowego rozkładająca należny podatek na 2 raty narusza ważny interes wnioskodawcy, a zobowiązanie podatkowe wynikające z deklaracji podatkowej VAT – 7 za sierpień 2001 r. kwalifikuje się w jej ocenia do umorzenia, ponieważ podatek wynikał z transakcji, gdzie należność została zapłacona w drodze kompensaty wzajemnych należności. Izba Skarbowa po zapoznaniu się z całością zgromadzonego materiału postanowieniem z dnia [...] stycznia 2002 r. Nr [...] stwierdziła uchybienie terminie do wniesienia odwołania i w konsekwencji pozostawiła je bez rozpatrzenia. W przedmiotowej sprawie decyzję Urzędu Skarbowego doręczono Stronie w dniu 12 października 2001 r. Czternastodniowy termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 26 października 2001 r., natomiast Strona złożyła je bezpośrednio w Urzędzie Skarbowym w dniu [...] listopada 2001 r. (data na datowniku Urzędu Skarbowego). Na powyższe postanowienie Strona złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Na potwierdzenie okoliczności, iż odwołanie zostało złożone w terminie Skarżąca Spółka przedstawiła kserokopię potwierdzenia odbioru decyzji Urzędu, na którym widnieje data 29 października 2001 r. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga jest zasadna. W uzasadnieniu wskazał, że wobec rozbieżnych informacji dotyczących daty doręczenia decyzji, obowiązkiem Izby Skarbowej było poczynienie dodatkowych ustaleń w tym zakresie. Wobec naruszenia przepisów art. 123, 187 § 1, 191, 210 § 4 ord.pod. stopniu mającym wpływ na wynik sprawy Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 30 października 2003 r. (sygn. akt. III SA 115/02) uchylił zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy, wykonując dyspozycję powyższego wyroku NSA, przesłuchał w dniu [...] stycznia 2004 r. przesłuchał M. G. na okoliczność daty odebrania decyzji Urzędu Skarbowego i uznał, iż 14 dniowy termin do wniesienia odwołania został przez Stronę zachowany. Po rozpatrzeniu odwołania z dnia [...] listopada 2001 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. decyzją z dnia [...] lutego 2004 r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzje Urzędu Skarbowego W., z dnia [...] października 2001 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Organ II instancji podniósł, iż w przedmiotowej sprawie organ podatkowy, na podstawie 48 § 1 pkt 1 ord.pod., uwzględnił żądanie Strony, w części, przyznając ulgę w postaci rozłożenia na dwie raty: I – 11.610,50 zł płatne do 31.10.2001 r., II – 11.785,45 zł płatne do 30.11.2001 r. wyliczając wielkość rat na poziomie 1/3 dochodu podatnika. Strona Skarżąca nie zgodziła się z argumentacją Dyrektora Izby Skarbowej i złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca powołując się na uzasadnienie wyroku NSA z dnia 30 października 2003 r. podniosła, iż postanowienie Izby Skarbowej z dnia [...] stycznia 2002 r. było niezgodne z prawem i zaowocowało zajęciem prawa majątkowego. W związku z wystąpieniem kosztów egzekucyjnych oraz odsetek za zwłokę, zdaniem Skarżącej, należy się jej zwrot tych kosztów. Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269) – dalej p.s.a. Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlegają zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena ta dokonywana jest na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Oceniając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego W. z punktu widzenia tego kryterium stwierdzić należy, że obie decyzje zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa. Jedną z naczelnych zasad postępowania podatkowego jest zasada czynnego udziału stron w tym postępowaniu wyrażona w art. 123 ord.pod. Powyższa zasada realizowana jest w postępowaniu podatkowym poprzez wiele przepisów szczegółowych ord.pod., między innymi przez art. 200 § 1 tej ustawy. Zgodnie z tym przepisem przed wydaniem decyzji organ podatkowy wyznacza stronie trzydniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Należy uznać za trafny pogląd wyrażony w orzecznictwie, że obowiązek wyznaczenia stronie terminu do wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego ciąży zarówno na organie I instancji, jak i na organie odwoławczym (por. wyrok NSA z dnia 19 maja 1999 r., I SA/Łd 2137/98, ONSA 200O, Nr 2, poz. 83, z glosą M. Masternaka, Przegląd Orzecznictwa Podatkowego 2001, Nr 1, s.85 oraz wyrok NSA z dnia 6 czerwca 2000 r., III SA 1175/99, niepublikowany). W rozpatrywanej sprawie Sąd stwierdził, że skarżącej spółce, w toku postępowania podatkowego przed organami I i II instancji, nie zagwarantowano pełnego udziału w tym postępowaniu. Strona skarżąca nie miała możliwości wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału zarówno przed wydaniem rozstrzygnięcia Urzędu Skarbowego W., jak i przed wydaniem decyzji przez Dyrektora Izby Skarbowej w W. W tym miejscu należy podnieść, że nawet jeśli w postępowaniu odwoławczym nie doszło do zgromadzenia jakichkolwiek nowych dowodów lub materiałów, to organ odwoławczy przed wydaniem decyzji musi dokonać własnych ustaleń dotyczących stanu faktycznego i prawnego sprawy. Tym samym organy podatkowe dopuściły się naruszenia przepisów postępowania - art. 200 § 1 ord.pod., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto Sąd pragnie zauważyć, iż decyzja organu podatkowego I instancji w sprawie rozłożenia na raty podatku od towarów i usług została wydana w dniu [...] października 2001 r., a ostatecznie utrzymująca ją w mocy decyzja Dyrektora Izby Skarbowej dopiero w dniu [...] lutego 2004 r. Tak długi okres czasu dzielący rozstrzygnięcia organów I i II instancji spowodowany był wadliwością postępowania co zostało stwierdzone wyrokiem NSA z dnia 30 października 2003 r. Organ II instancji powinien był zatem, przed wydaniem decyzji dokonać ustaleń dotyczących stanu faktycznego i prawnego sprawy, w tym kierunkowej dyrektywy wyboru wynikającej z art. 48 § 1 pkt 2 ord.pod, następnie zaś zapoznać stronę z zebranym w sprawie materiałem. Tylko w ten sposób mogły zostać zrealizowane zasady: zupełności postępowania i czynnego udziału strony w postępowaniu podatkowym (wyrażone odpowiednio w art. 122 oraz 187§ 1 oraz art. 200 ord.pod.), a w konsekwencji wydanie zgodnego z prawem rozstrzygnięcia w oparciu o art. 48 § 1 pkt 2 ord.pod. Odnosząc się do wniosku skarżącej spółki, dotyczącego zwrotu kosztów egzekucyjnych oraz odsetek za zwłokę, Sąd stwierdza, że przedmiotem zaskarżonego rozstrzygnięcia była kwestia rozłożenia zaległości podatkowej na raty. Wobec powyższego wniosek w tym zakresie zawarty w skardze pozostawał poza rozważaniami Sądu. Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c , art. 152 oraz art. 200 u.p.p.s.a, Sąd orzekł jak w sentencji.