III SA/Wa 542/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Kraus, po rozpoznaniu w dniu 6 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D.G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Pismem z dnia 4 kwietnia 2011 r. D. G. ( dalej jako Skarżący) złożył wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby w W. z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...]. W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem prawa w związku z tym nie może ponosić ujemnych skutków, z powodu wydania w/w decyzji bez podstawy prawnej. Zaznaczył, iż wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki, a także wyrządzenie szkody. Skarżący aktualnie nie jest nigdzie zatrudniony. Ponadto będąc jedynie na utrzymaniu rodziców nie uzyskuje żadnych innych dochodów. Nie posiada żadnych nieruchomości, ani rzeczy ruchomych. Podniósł, iż brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji może skutkować wszczęciem przez organ postępowania egzekucyjnego, które ze swojej natury jest zawsze uciążliwe i godzi w dobre imię osoby. Wskazał, iż egzekucja zawsze wiąże się z dodatkowymi kosztami, na których pokrycie nie ma środków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późń. zm.) – dalej: "p.p.s.a.", po przekazaniu skargi sądowi o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności orzeka ten Sąd. Orzekając o wstrzymaniu lub odmowie wstrzymania zaskarżonego aktu Sąd ocenia czy w sprawie zaistniały przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. Ocena ta jest możliwa i w dużym stopniu zależy od argumentacji przedstawionej we wniosku złożonym przez stronę. Oznacza to, że wniosek powinien być wnikliwie uzasadniony. Konieczna jest spójna argumentacja, poparta faktami oraz odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Nieodzowne jest w jej ramach wykazanie zaistnienia jednej z przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Brak jakiegokolwiek uzasadnienia wniosku lub uzasadnienie go w sposób lakoniczny, sprowadzający się w gruncie rzeczy do przytoczenia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, uniemożliwia Sądowi ocenę czy przesłanki te w sprawie zachodzą. W postanowieniu z 29 maja 2009 r. sygn. akt I FZ 148/09 (LEX nr 564208) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie - sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę. Rozpoznawany wniosek powyższych wymogów nie spełnia. Skarżący wskazał jedynie, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji jest uzasadniony jego złą sytuacją majątkową, gdyż nie posiada dochodów, pozostaje na utrzymaniu rodziców. Nie posiada żadnych nieruchomości, ani rzeczy ruchomych. Ponadto podniósł, że wykonanie zaskarżonej decyzji może skutkować wszczęciem przez organ postępowania egzekucyjnego, które ze swojej natury jest zawsze uciążliwe, wiąże się z dodatkowymi kosztami, na których pokrycie nie ma środków oraz godzi w dobre imię osoby. Skarżący nie podał jednak żadnych konkretnych, popartych stosownymi dokumentami informacji, dotyczących jego sytuacji majątkowej, które pozwoliłyby Sądowi ocenić zasadność twierdzeń zawartych we wniosku. Skarżący nie powołał również żadnych okoliczności, które wskazywałyby, że potencjalna egzekucja należności podatkowych doprowadzi w jego sytuacji do następstw trudnych do odwrócenia czy też będzie skutkować powstaniem znacznej szkody. Na podstawie informacji wskazanych przez Skarżącego nie można porównać jego faktycznej sytuacji majątkowej z wysokością zobowiązania określonego w zaskarżonej decyzji celem oceny zaistnienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., gdyż Skarżący nie przedstawił np. wyciągów z rachunków bankowych ani też ewentualnych (jeśli znajduje się w trudnej sytuacji) informacji o korzystaniu z jakichkolwiek form pomocy społecznej. Ponadto na uwagę zasługuje fakt, że Skarżący korzysta z usług profesjonalnego pełnomocnika jakim jest radca prawny. Okoliczność ta wskazuje zatem, że Skarżący posiada środki na wypłatę wynagrodzenia pełnomocnikowi. Ponadto wątpliwości potęguje fakt, iż – jak wynika z akt sprawy - w stosunku do Skarżącego prowadzone było postępowanie w zakresie podatku od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych. Już na marginesie należy wskazać, iż Skarżący we wniosku o przyznanie prawa pomocy załączonym do skargi wskazał, iż jest współwłaścicielem działki budowlanej, natomiast w złożonym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji stwierdził, iż nie posiada żadnych nieruchomości. O spełnieniu przesłanek warunkujących uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności można natomiast mówić dopiero wówczas, gdy zostanie wykazane, że wykonanie tego aktu lub czynności spowoduje szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r. w, GZ 138/04, niepubl.). W ocenie Sądu Skarżący nie wykazał istnienia tych przesłanek. Za taką przesłankę nie może być uznane samo zagrożenie egzekucją orzeczonej należności. Zagrożenie to wiąże się bowiem z każdą decyzją ostateczną nakładającą obowiązek uiszczenia podatku. Tymczasem ustawodawca nie uznał za stosowne ustanowienie regulacji wstrzymującej wykonanie każdej zaskarżonej decyzji. Przeciwnie – wskazał przesłanki, których wystąpienie warunkuje wstrzymanie wykonania decyzji zaskarżonej do sądu administracyjnego. Należy również mieć na uwadze, że prowadząc postępowanie egzekucyjne organy administracji mają obowiązek przestrzegania wielu zasad jak: zasada gospodarczego prowadzenia egzekucji, zasada poszanowania minimum egzystencji, zasada stosowania racjonalnych środków i in. Niewątpliwie egzekwowanie zaległości podatkowych powoduje dolegliwość w postaci "uszczerbku finansowego", który, ponoszony przez Skarżącego przy regulowaniu zobowiązań podatkowych - nawet znacznych - nie jest jednak pojęciem tożsamym z groźbą wyrządzenia znacznej szkody w konsekwencji wykonania zaskarżonej decyzji, czy też z pojęciem spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Bez okoliczności uzasadniających wystąpienie przesłanki "znacznej szkody" lub "trudnych do odwrócenia skutków", o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., oraz bez przedstawienia stosownych dokumentów, potwierdzających ich istnienie, nie jest możliwa ocena wniosku pod kątem spełnienia warunków uzasadniających wstrzymanie zaskarżonej decyzji. Skoro zatem Skarżący nie wykazał w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, to brak było podstaw do udzielenia stronie ochrony tymczasowej i wydania orzeczenia zgodnego z jej oczekiwaniami. Należy również wyjaśnić, że rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Sąd nie dokonuje oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji, jako że przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a nie są tożsame z tymi, które decydują o zasadności skargi (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 kwietnia 2004 r., sygn. akt FZ 33/04 i FZ 38/04, niepubl.). Dlatego też Sąd przy rozpatrywaniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie mógł brać pod uwagę merytorycznych zarzutów skargi oraz przekonania Skarżącego o wydaniu decyzji z naruszeniem przepisów prawa. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Sąd odmówił wstrzymania zaskarżonej decyzji.