III SA/Wa 560/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Trelka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Płusa, Sędzia WSA Anna Wesołowska, Protokolant Lidia Wasilewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2010 r. sprawy ze skargi M. z siedzibą w Hiszpanii na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o zwrot podatku od towarów i usług oddala skargę Postanowieniem z dnia [...] września 2009 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. pozostawił bez rozpatrzenia wniosek M. z siedzibą w Hiszpanii (dalej zwanej też "Spółką" lub "Skarżącą") o zwrot podatku od towarów i usług za okres od sierpnia do grudnia 2007r. W uzasadnieniu wskazano, że dnia [...] lipca 2008 r. do Organu wpłynął wniosek Spółki o zwrot podatku od towarów i usług za ww. okres w kwocie 95 049 zł. W ocenie Organu I instancji przedmiotowy wniosek nie spełniał wymogów formalnych i w związku z tym w dniu 5 stycznia 2009 r., w trybie art. 169 Ordynacji podatkowej, wezwano pełnomocnika Spółki do uzupełnienia wniosku przez nadesłanie oryginału zaświadczenia wskazującego, że podmiot uprawniony jest podatnikiem podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze zarejestrowanym w kraju siedziby lub miejsca zamieszkania albo stałego miejsca prowadzenia działalności. Wymóg przedłożenia tego zaświadczenia wynikał, według Naczelnika, z § 5 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 kwietnia 2004 r. w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług niektórym podmiotom (Dz. U. z 2004 r. Nr 89, poz. 851, dalej zwanego też "rozporządzeniem"). W wezwaniu zawarto pouczenie o tym, iż nieuzupełnienie braków formalnych w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia. Powyższe wezwanie doręczono pełnomocnikowi Spółki dnia 26 stycznia 2009 r. Wobec nieuzupełnienia braku formalnego w terminie postanowieniem z dnia [...] września 2009 r. Organ I instancji pozostawił wniosek Spółki bez rozpatrzenia. Na powyższe postanowienie Spółka wniosła zażalenie, w którym wnosząc o jego uchylenie wskazała, że żądanie przez Organ oryginału zaświadczenia jest całkowicie nieuzasadnione i dotknięte nadmiernym zbiurokratyzowaniem spraw. W ocenie Spółki takie postępowanie narusza zasadę zaufania podatnika do organów podatkowych, jak również zasadę opodatkowania wyłącznie konsumpcji. Postanowieniem z [...] grudnia 2009 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż skoro Spółki nie uzupełniła w terminie braków formalnych wniosku przez przedłożenie zaświadczenia wymaganego w świetle przepisów rozporządzenia, to Organ I instancji słusznie pozostawił wniosek Skarżącej bez rozpatrzenia. W skardze na powyższe postanowienie Spółka zarzuciła Organom naruszenie art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54. poz. 535 ze zm.) Ponadto wskazała na naruszenie art. 1 pkt 1, art. 168 lit. A Dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej. Podniosła również naruszenie art. 121 § 1 i art. 122 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu Skarżąca stwierdziła, że złożyła niezbędne wyjaśnienia dotyczące braku możliwości uzyskania w Hiszpanii zaświadczenia, do którego dostarczenia wezwał Naczelnik. W ocenie Spółki organy podatkowe niesłusznie zakwestionowały brak oryginału dokumentu stwierdzającego zarejestrowanie podatnika na potrzeby podatku od wartości dodanej w kraju, w którym znajduje się jego siedziba, oraz brak przysięgłego tłumaczenia tego dokumentu. Zdaniem Skarżącej, w odniesieniu do podatku od towarów i usług każdy z krajów należących do Unii Europejskiej podlega tym samym wymogom generalnym, lecz każdy wymogi te realizuje w ramach, co do zasady, własnego ustawodawstwa. W ocenie Skarżącej uwaga ta odnosi się także do instytucji zwrotu VAT podmiotom, które dokonują zakupów, lecz nie dokonują sprzedaży na terytorium kraju. Skarżąca uznała, że jest to zatem czynność, której działanie ma skutek "...wyłącznie instrumentalny wobec zasady podstawowej, a określonej w art. 1 Dyrektywy 112". Ponadto Skarżąca zarzuciła Organom brak działań zmierzających do prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie. Organy podatkowe nie podjęły żadnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, czyli w omawianym przypadku faktu zarejestrowania wnioskodawcy na potrzeby podatku od towarów i usług. Zdaniem Skarżącej żądanie, by dokument stwierdzający fakt zarejestrowania na potrzeby podatku od wartości dodanej odpowiadał w pełni wymogom polskiego ustawodawstwa, wykracza poza granice instytucji zwrotu podatku od towarów i usług w ramach wspólnotowego systemu opodatkowania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie. Organ odwoławczy stwierdził, że wbrew zarzutom skargi organy podatkowe nie mogą działać w imieniu strony i występować do zagranicznych organów podatkowych w celu uzyskania potwierdzenia, że dany podatnik ma status podatnika podatku od wartości dodanej. Wskazał, że to w interesie Spółki było dostarczenie oryginału zaświadczenia, o którym mowa w przepisach rozporządzenia, aby skutecznie móc skorzystać z prawa zwrotu podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Stosownie natomiast do art. 3 § 2 punkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem materialnym i formalnym obowiązującym w dacie wydania takiego postanowienia. Zgodnie natomiast z art. 134 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Spółka podniosła w skardze szereg okoliczności, które jednak – w ocenie Sądu – w znacznej części są bezprzedmiotowe dla rozstrzygnięcia kwestii legalności wydanych w sprawie postanowień. Istota sporu polega bowiem tylko na tym, czy pozostawiając bez rozpatrzenia wniosek Skarżącej o zwrot podatku Organy zasadnie uznały, iż zaświadczenie o nabyciu statusu podatnika, o którym mowa w § 5 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 kwietnia 2004 r. w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług niektórym podmiotom, jest niezbędnym wymogiem formalnym skutecznie złożonego wniosku. W ocenie Sądu odpowiedź na to pytanie powinna być pozytywna. Wbrew twierdzeniu skargi, w postępowaniu o zwrot podatku Spółka nie tylko nie przedłożyła dokumentu odpowiadającego co do formy wymogowi rozporządzenia, ale też z żadnego dokumentu złożonego przez Spółkę nie wynika jej status jako podatnik w Hiszpanii. Dokument znajdujący się w aktach podatkowych (w wersji polskojęzycznej), zatytułowany "Zaświadczenie podsumowanie deklaracji rocznej VAT" (k. 12 – 15 akt podatkowych), potwierdza jedynie fakt, że Spółka złożyła deklarację podatkową dotyczącą roku 2007, zawiera ponadto inne informacje, które jednakże są nieprzydatne dla postępowania o zwrot podatku. W szczególności zaświadczenie to nie zawiera numeru poprzedzonego symbolem ES (Hiszpania), pod którym Skarżąca ewentualnie zarejestrowana jest jako podatnik w kraju swojej siedziby. Niemniej trzeba wskazać, że, jak wynika z akt i ze stanowiska Spółki, zaświadczenie to stanowi tłumaczenie dokumentu znajdującego się na k. 10 – 11 akt podatkowych, sporządzonego w języku hiszpańskim i angielskim, nie odpowiadającego już nawet objętościowo dokumentowi polskojęzycznemu, a przede wszystkim nie zawierającego podpisu osoby działającej w imieniu odpowiedniego organu administracji podatkowej Hiszpanii (organ ten w wersji hiszpańskojęzycznej nazywać się ma "A."). Otóż "podpis" ten jest jedynie wydrukiem z systemu komputerowego podpisu osoby o nazwisku J. E. (nota bene mający mu odpowiadać co do treści dokument polskojęzyczny podpisany jest przez osobę o nazwisku J. M.). Niezależnie więc od niezgodności tych dwóch wersji dokumentu pod względem treści, zaznaczyć należy, iż Spółka nie przedłożyła dokumentu w ścisłym, prawnym sensie tego słowa, tj. dokumentu opatrzonego podpisem. W tej sytuacji kwestią drugorzędną jest dodatkowa niezgodność przedłożonego dokumentu z wymaganiami prawa polskiego, tj. niezgodność pod względem formy narzuconej przez § 5 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia w związku z załącznikiem nr 2 do niego. Inną, jeszcze dalszą kwestią jest brak pełnego, wiernego tłumaczenia na język polski złożonego dokumentu z k. 10 – 11 akt podatkowych. Procedura zwrotu podatku podmiotom uprawnionym jest wynikiem transpozycji do prawa krajowego wymagań VIII dyrektywy 79/1072/EWG z dnia 6 grudnia 1979 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do podatków obrotowych – warunki zwrotu podatku od wartości dodanej podatnikom niemającym siedziby na terytorium kraju. W załączniku B do tej dyrektywy określono wzór zaświadczenia o statusie podatnika, któremu odpowiada załącznik nr 2 do polskiego rozporządzenia także przewidującego taki wzór zaświadczenia. Zarówno w dyrektywie, jak i w rozporządzeniu, niezbędnym wymogiem ważnego, skutecznego zaświadczenia jest podpis. Ocenić w związku z tym trzeba, że prawo polskie jest zgodne ze wspólnotowym. Akcentowana przez Spółkę okoliczności, iż w Hiszpanii nie wydaje się tradycyjnych zaświadczeń, że wystarczające jest tam zweryfikowanie danych zawartych na wydruku komputerowym via internet (poprzez skorzystanie z przydzielonego kodu weryfikacyjnego), że Polska jest technologicznie opóźniona, że żądanie przedłożenia tradycyjnie podpisanego dokumentu wykracza poza ratio legis instytucji zwrotu podatku, że pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia narusza fundamentalne zasady podatku od wartości dodanej – nie zasługują na uwzględnienie. Organy polskiej administracji podatkowej nie mogą ponosić negatywnych konsekwencji nieprzedłożenia przez Spółkę zaświadczenia legalnie i powszechnie wymaganego we wszystkich krajach Unii Europejskiej, nawet, jeśli istotnie takie zaświadczenie, z jakichś względów, w Hiszpanii nie jest wydawane. Wobec powyższego, uznając, że zaskarżone postanowienia nie naruszają prawa, Sąd, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.