III SA/Wa 561/16
PostanowienieWSA w Warszawie2016-06-02
Skład orzekający: Waldemar Śledzik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy referendarz sądowy zasadnie odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych stronie, która wykazała dochody z pracy i rentę, ale jednocześnie posiadała znaczący majątek rolny i osiągała przychody z działalności gospodarczej?Ratio decidendi
Referendarz sądowy zasadnie odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ strona skarżąca nie wykazała braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Pomimo posiadania dochodów z pracy i renty, strona dysponowała znacznym majątkiem (nieruchomość rolna) i generowała przychody z działalności gospodarczej, co pozwalało na wygospodarowanie kwoty 100 zł na koszty postępowania.Stan faktyczny
Skarżący P.B. złożył sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego WSA w Warszawie, który odmówił mu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący argumentował, że jego dochody drastycznie spadły i nie jest w stanie uiścić opłaty. Referendarz odmówił, wskazując na posiadanie przez skarżącego nieruchomości rolnej, dochody z pracy, rentę żony oraz przychody z dzierżawy i działalności gospodarczej, powołując się na wcześniejsze ustalenia NSA.Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Śledzik po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu P.B. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 maja 2016 r. sygn. akt III SA/Wa 561/16 odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. B. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2015 r. Nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.
Postanowieniem z 13 maja 2016 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego odmówił Skarżącemu - P.B. (dalej "Skarżący") przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych – w sprawie ze skargi Skarżącego na postanowienie Ministra Finansów z 8 grudnia 2015 r. w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne.
Referendarz sądowy WSA w Warszawie wskazał, że Skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych z uwagi na brak środków finansowych. Z przedłożonych oświadczeń i dokumentów wynika, że: Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, posiada nieruchomość rolną o pow. 57,2452 ha., uzyskuje dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości 1.850 zł brutto miesięcznie. Żona Skarżącego otrzymuje rentę z KRUS w wysokości 415 zł (po potrąceniach komorniczych). Ponadto wskazał, że nie prowadzi obecnie działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia stacji kontroli pojazdów, ale osiąga przychody z dzierżawy części budynków uprzednio wykorzystywanych uprzednio w tej działalności.
Uzasadniając odmowę przyznania prawa pomocy referendarz sądowy WSA w Warszawie zaakcentował fakt, iż sytuacja majątkowa Skarżącego i jego zdolność do ponoszenia kosztów postępowania była już oceniana przez Sądy Administracyjne, w tym przez Naczelny Sąd Administracyjny (dane dostępne w bazie CBOSA). Przytoczył pogląd NSA wyrażony względem Skarżącego w styczniu 2016 r., zgodnie z którym " (...) skarżący dysponuje znacznym majątkiem, w tym nieruchomościami, które generują przychody. Co więcej, skoro skarżący są w stanie wygospodarować odpowiednie kwoty pieniężne na obsługę zobowiązań kredytowych o charakterze cywilnoprawnym, nie sposób uznać jednocześnie, że nadmiernym obciążeniem będzie dla nich poniesienie kosztów postępowania w niniejszej sprawie" (np. postanowienie z 12/1/2016 r., II FZ 1049/15, CBOSA).
Referendarz wziął pod uwagę, że Skarżący osiąga także przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej (117050,70 zł), co wynika z dokumentów złożonych do innych spraw (np. do sprawy o sygnaturze III SA/Wa 1016/15, czy III SA/Wa 667/16 albo III SA/Wa 563/16). Zaznaczył także, że ponoszona (zadeklarowana) przez Skarżącego strata (PIT/B za 2015) z działalności gospodarczej (124673,63 zł) jest wobec istnienia realnego obrotu, wartością, przede wszystkim, księgową.
W ocenie referendarza Skarżący jest w stanie wygospodarować 100 zł tytułem wymagalnych kosztów postępowania z uzyskiwanego przychodu i posiadanego majątku.
W sprzeciwie Skarżący wskazał, że jego dochody "drastycznie spadły" i nie jest wstanie uiścić opłaty w oznaczonej wysokości. Zdaniem Skarżącego jego sytuacja finansowa odbiega od tej przedstawionej w zaskarżonym postanowieniu. Wskazał, że na skutek wypadku obecnie jest rencistą.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") stronie postępowania sądowo-administracyjnego może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie natomiast do treści art. 259 § 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy strona może wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia. Rozpoznając sprzeciw, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy (art. 260 § 1 p.p.s.a.).
Skarżący wnosząc o zwolnienie od opłat sądowych domaga się, zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a., przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. W myśl zatem art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., jej obowiązkiem było wykazanie, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Dokonując analizy wniosku Skarżącego, dokumentów dołączonych do wniosku oraz argumentacji zawartej we wniesionym sprzeciwie Sąd uznał, że referendarz sądowy zasadnie uznał, że Skarżący nie wykazał niemożności poniesienia pełnych kosztów postępowania i w konsekwencji odmówił przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Sąd zwraca uwagę, że w sprzeciwie zawarta jest jedynie polemika z ustaleniami poczynionymi przez referendarza sądowego. Polemika ta sprowadzała się de facto do twierdzenia, że sytuacja finansowa Skarżącego odbiega od tej przedstawionej w zaskarżonym postanowieniu. Skarżący nie wskazał jednak, na czym konkretnie polega owa rozbieżność oraz jakie istotne dla sprawy okoliczności referendarz pominął w swoim postanowieniu. Należy podkreślić, że Skarżący został wezwany do przedłożenia dodatkowych informacji o sytuacji majątkowej i wskazania ewentualnie dodatkowych okoliczności, uzasadniających przyznanie prawa pomocy, których jednak nie przedstawił. W związku z tym ustaleń dotyczących sytuacji finansowej Skarżącego i oceny jego zdolności do poniesienia kosztów sądowych dokonano w oparciu o oświadczenia samego Skarżącego zawarte m.in. w formularzu PPF oraz załączone dokumenty tj. ewidencje środków trwałych, podatkową księgę przychodów i rozchodów za 2016 r., zeznania podatkowe. W ocenie Sądu, referendarz sądowy w sposób rzetelny dokonał ustaleń potrzebnych do rozpoznania wniosku Skarżącego. Referendarz uwzględnił wysokość uzyskiwanych dochodów, systematyczność ich osiągania, a także fakt, iż Skarżący jest właścicielem gospodarstwa rolnego o pow. ponad 50 ha. Nie budzi także wątpliwości Sądu, że na podstawie tych ustaleń wyciągnął prawidłowe wnioski, co do możliwości poniesienia przez Skarżącego kosztów sądowych w kwocie 100 zł.
Mając na względzie powyższe Sąd uznał, że referendarz sądowy zasadnie odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Nie wykazano bowiem przesłanek określonych w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 260 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzeczono o utrzymaniu zaskarżonego postanowienia w mocy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło