III SA/Wa 577/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędziowie sędzia WSA Włodzimierz Gurba, sędzia WSA Monika Świercz (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 października 2018 r. sprawy ze skargi A.K. na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...], 2) umarza postępowanie administracyjne, 3) zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz A. K. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. A.K., dalej jako Skarżąca, Strona lub Wnioskodawca zwróciła się z wnioskiem o dokonanie interpretacji przepisów prawa podatkowego. We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny. Wnioskodawczyni zwróciła się z wnioskiem o dokonanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie konieczności, bądź nie rozliczenia przedawnionej należności kredytowej [...] S.A., którą przejęło w ramach cesji wierzytelności [...] S.A., a następnie [...] S.A. oraz dot. należności [...] S.A., którą przejął [...] S.A. Sprawa dot. należności przedawnionej [...] S.A., który wystawił na rzecz Wnioskodawcy i jej męża PIT-8C co do przedawnionej należności kredytowej. [...] w sprawie sądowej sam przyznał i uznał zarzut przedawnienia, zrzekł się wszelkich roszczeń i wycofał sprawę z uwagi na przedmiotowe przedawnienie należności. W związku z tym powstaje problem prawny (podatkowy), tzn. czy powinno się w tej sytuacji uwzględnić w rozliczeniu rocznym Wnioskodawcy przedawnione i nie zasądzone przez sąd roszczenie [...] S.A., co do którego sam się zrzekł i uwzględnił zarzut przedawnienia oraz w zaistniałej sytuacji czy [...] S.A. prawidłowo wystawił PIT-8C. W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania: 1) Czy [...] S.A. prawidłowo (czy mógł) wystawił PIT-8C? 2) Czy Wnioskodawca jest zobowiązany do rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych i zapłacenia podatku od przedawnionej należności? 3) Czy w opisanym stanie faktycznym powstało nieodpłatne świadczenie w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o PIT, a więc czy [...] S.A. był zobowiązany do sporządzenia informacji PIT-8C? Pismem z dnia 15 września 2017 r. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wezwał Skarżącą do usunięcia braków wniosku w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem pozostawienia podania bez rozpatrzenia poprzez wskazanie: - czy wierzyciel odstąpił od dochodzenia przedawnionej należności i umorzył należność, - jakie kwoty zostały Wnioskodawcy umorzone należność główna, odsetki, jeżeli doszło do umorzenia, to czy tylko należności przedawnionych, czy również tych nie przedawnionych (przyszłych), - czy należność kredytowa została zaciągnięta w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, - z uwagi na to, że pytanie oznaczone we wniosku Nr 1 "Czy [...] S.A. prawidłowo (czy mógł) wystawił PIT - 8C" zawarte jest w pytaniu Nr 3 "Czy w opisanym stanie faktycznym powstało nieodpłatne świadczenie w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o PIT, a więc czy [...] S.A. był zobowiązany do sporządzenia informacji PIT 8C"; Wnioskodawca winien przeformułować powyższe pytanie Nr 1 bądź je wycofać. Zdaniem organu sformułowane pytanie nie może być przedmiotem interpretacji przepisów prawa podatkowego, - przedstawienie stanowiska adekwatnego do zadanych przeformułowanych pytań, o dokonanie stosownej opłaty od wniosku na rachunek bankowy Krajowej Informacji Skarbowej i doręczenie kserokopii dowodu uiszczenia opłaty do uzupełnienia wniosku, - czy przedmiotowy wniosek należy potraktować jako wniosek ORD-IN - tj. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, czy też jako wniosek wspólny o wydanie interpretacji indywidualnej ORD-WS, poinformował, iż wówczas organ wzywa Wnioskodawcę do dosłania danych dotyczących Zainteresowanego niebędącego stroną postępowania, które należy podać na formularzu ORD-WS/B(2) w części A-D. Pismem z dnia 26 września 2017 r. Skarżąca wskazała, że wniosek małżonków należy potraktować jako wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej ORD-IN. Jednoczenie Strona, w załączeniu, złożyła dowody uiszczenia opłat od wniosków o interpretację indywidualną ORD-IN. Ponadto Strona wraz z małżonkiem wyjaśniła, iż do wniosku dołączono pisma, z których wynika odpowiedź na wszystkie zadane przez organ pytania, tj. wierzyciel odstąpił od dochodzenia roszczenia - należności (uznając zarzut przedawnienia) i Sąd umorzył postępowanie. Gdyby wierzyciel umorzył należność małżonkowie nie pisaliby o interpretację - chodzi o należność przedawnioną, a nie umorzoną. Należność jest przedawniona w całości i Sąd umorzył postępowanie w całości. Wierzyciel nie umorzył żadnych należności, lecz uwzględnił zarzut przedawnienia roszczenia (należności). Małżonkowie wskazali, iż o tym wszystkim już pisali, czy zatem formalizowanie i piętrzenie pytań i formalności ma na celu pozostawienie po raz kolejny wniosku bez rozpatrzenia i zatrzymania po raz kolejny opłaty? Należność kredytowa nie została zaciągnięta w ramach działalności gospodarczej. Pismem z dnia 30 października 2017 r. Skarżąca w odpowiedzi na wezwanie telefoniczne organu wskazała, iż wierzycielem na dzień przedawnienia należności była P. z siedzibą w W., która nabyła przedmiotową wierzytelność w 2013 r. od [...].S.A. W zakresie pytania Nr 2 i 3 zawartego we wniosku Skarżącej Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wydał w dniu 9 listopada 2017 r. interpretację indywidualną. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej pozostawił bez rozpoznania wniosek Skarżącej w zakresie pytania Nr 1. Organ stwierdził, iż Wnioskodawca nie przeformułowała pytania Nr 1, ani go nie wycofała, do czego była wzywana przez organ Strona pismem z dnia 18 listopada 2017 r. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, na podstawie art. 236 w zw. z art. 169 § 4 w zw. z art. 14h ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201 ze zm., dalej: "Ordynacja podatkowa"). Zarzuciła organowi administracyjnemu, że - nie dokonał interpretacji prawa podatkowego w zakresie pytania Nr 1. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i udzielenie odpowiedzi pozytywnej lub negatywnej na pytanie Nr 1 wniosku o interpretację podatkową, gdyż ma ono istotne znaczenie dla sprawy, dlatego zostało określone jako pierwsze ze wszystkich pytań dotyczących interpretacji przepisów podatkowych. Skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem organu, iż istnieje konieczność przeformułowania pytania Nr 1 zawartego w jej wniosku o interpretacje przepisów prawa podatkowego w zakresie zasadności wystawienia PIT-8C. Wnioskodawca stwierdziła, że to ona zadaje pytania, do których organ powinien się ustosunkować, a tego nie zrobił. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2018 r. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu stwierdził, iż istniały przesłanki do wydania zaskarżonego postanowienia zakreślone w art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej. Podkreślił, że Strona zobowiązana była na etapie odpowiedzi na wezwanie organu z dnia 15 września 2017 r. do prawidłowego uzupełnienia braków formalnych wniosku, poprzez m.in. sformułowanie pytania podatkowego oraz przedstawienie własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej stanu faktycznego w odniesieniu do tego pytania i adekwatnego do przepisów mających zastosowanie w przedmiotowej sprawie. Organ stwierdził, iż analiza zadanego przez Wnioskodawcę pytania wskazuje, że wniosła ona prośbę o wskazanie czy firma windykacyjna [...] S.A. mogła wystawić PIT - 8C. Zaznaczył, iż prawidłowo zadane pytanie i przedstawione własne stanowisko powinno dotyczyć opodatkowania bądź ewentualnego zwolnienia z opodatkowania danego przychodu w zakresie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdził, iż merytoryczne rozpatrzenie wniosku w powyższym zakresie poprzez wydanie interpretacji uznającej za prawidłowe lub nieprawidłowe stanowisko Wnioskodawcy, wykraczałoby poza uprawnienia przysługujące organowi w ramach postępowania w sprawie wydania interpretacji przepisów prawa podatkowego. Podkreślił, iż wydanie interpretacji jest załatwieniem zapytania prawnego określonego przez wnioskodawcę, w oparciu o przepisy polskiego prawa podatkowego. W ocenie organu w niniejszej sprawie z taką sytuacją nie mamy do czynienia, bowiem złożony wniosek o wydanie interpretacji dotyczy potwierdzenia bądź zaprzeczenia, czy firma windykacyjna [...] S.A. mogła wystawić PIT - 8C. Dodatkowo wskazał, iż w interpretacji z dnia 9 listopada 2017 r organ udzielając odpowiedzi na pytanie Nr 3 zawarte we wniosku tj. "Czy w opisanym stanie faktycznym powstało nieodpłatne świadczenie w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o PIT, a więc czy [...] S.A. był zobowiązany do sporządzenia informacji PIT-8C?'' wskazał Wnioskodawcy, który podmiot był zobowiązany do wystawienia PIT-8C z tytułu przedawnionej wierzytelności. Udzielając pośrednio również odpowiedzi na pytanie Nr 1. Organ uznał, iż Wnioskodawca nie sformułowała w sposób prawidłowy pytania oraz nie przedstawiła własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej zaistniałego stanu faktycznego w odniesieniu do sformułowanego pytania. Organ stwierdził, że Wnioskodawca w uzupełnieniu wniosku nie dostosowała się do treści wezwania organu z dnia 15 września 2017 r., tym samym uznał, że nie uzupełniła ona wniosku w zakresie sformułowania pytania i przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej stanu faktycznego. Mając powyższe na względzie Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej nie znalazł podstaw do uznania zarzutów zawartych w złożonym przez Stronę zażaleniu i uchylenia postanowienia z dnia [...] listopada 2017 r. W skardze na powyższe postanowienie Skarżąca zarzuciła Dyrektorowi Krajowej Informacji Skarbowej, iż: - "utrzymał zaskarżone decyzje w mocy" i odmówił przyjęcia wniosków do rozpatrzenia, pomimo braku jakichkolwiek podstaw faktycznych i prawnych do takiej odmowy; - nie rozpatrzył sprawy co do meritum w zakresie rozpatrzenia i rozstrzygnięcia wniosków; - nie dokonał interpretacji prawa podatkowego w zakresie pytania nr 1 wniosków o interpretację. Strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i udzielenie odpowiedzi pozytywnej lub negatywnej na pytanie nr 1 wniosku o interpretację podatkową, gdyż według Skarżącej ma ono istotne znaczenia dla całej tej sprawy, dlatego zostało określone jako pierwsze ze wszystkich pytań dot. interpretacji przepisów podatkowych. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż wydane postanowienie narusza przepisy postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, przy czym Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie istnieje podstawa do umorzenia postępowania w sprawie. Kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności naruszających prawo i przez to mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369; dalej: Ppsa) lub też wystąpiło naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 Ppsa). Zgodnie z art. 145 § 3 Ppsa w przypadku, gdy sąd uwzględniając skargę uchyla zaskarżony akt prawny, bądź stwierdza jego nieważność, stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza jednocześnie to postępowanie. Stosownie zaś do treści art. 134 Ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. W myśl art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 Ppsa sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, może być rozpoznane w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Treść powyższego przepisu upoważniała zatem Sąd do rozpoznania niniejszej sprawy w postępowaniu uproszczonym. Spór w niniejszej sprawie dotyczy zasadności wydania postanowienia o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w przedmiocie udzielenia odpowiedzi na pytanie czy [...] S.A. prawidłowo (czy mógł) wystawił PIT-8C? Z akt sprawy wynika, że Skarżąca złożyła wniosek w zakresie udzielenia odpowiedzi na trzy, następujące pytania: 1) Czy [...] S.A. prawidłowo (czy mógł) wystawił PIT-8C? 2) Czy Wnioskodawca jest zobowiązany do rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych i zapłacenia podatku od przedawnionej należności? 3) Czy w opisanym stanie faktycznym powstało nieodpłatne świadczenie w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o PIT, a więc czy [...] S.A. był zobowiązany do sporządzenia informacji PIT-8C? W zakresie pytania Nr 1 organ wydał postanowienie o pozostawieniu bez rozparzenia wniosku o udzielenie interpretacji, natomiast w odniesieniu do pytania Nr 2 i 3 została wydana w dniu 9 listopada 2017 r. interpretacja indywidualna o nr 0114-KDIP3-2.4011.189.2017.2.AK. W niniejszym postępowaniu prawidłowo organ stwierdził, że pytanie oznaczone we wniosku Nr 1 " Czy [...] S.A. prawidłowo (czy mógł) wystawił PIT - 8C" zawarte jest w pytaniu Nr 3 "Czy w opisanym stanie faktycznym powstało nieodpłatne świadczenie w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o PIT, a więc czy [...] S.A. był zobowiązany do sporządzenia informacji PIT 8C". Jednocześnie jak wyżej wskazano w interpretacji indywidualnej o nr 0114-KDIP3-2.4011.189.2017.2.AK. z dnia 9 listopada 2017 r. udzielono odpowiedzi na pytanie Nr 3. Tym samym udzielono odpowiedzi na pytanie Nr 1. W interpretacji tej wskazano, że: "Odnosząc powyższe do stanu faktycznego przedstawionego we wniosku oraz sformułowanych w nim pytań należy zauważyć, że niespłacenie przez Wnioskodawcę zaciągniętego kredytu, skutkuje powstaniem przychodu w rozumieniu art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przychód ten powstał w momencie przedawnienia zobowiązania. Zobowiązanym do wystawienia PIT-8C była P. czyli wierzyciel, który był właścicielem wierzytelności w dacie przedawnienia zobowiązania kredytowego, to on był zobowiązany do wystawienia informacji o przychodach z innych źródeł oraz o niektórych dochodach z kapitałów pieniężnych (PIT-8C) stosownie do art. 42a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych". Przytoczona wyżej treść wskazuje, że wbrew twierdzeniom Skarżącego, odpowiedź na pytanie Nr 1 została udzielona. Z uwagi na powyższe procedowanie w sprawie pytania nr 1 stało się bezprzedmiotowe, dlatego też, zdaniem Sądu, postępowanie to na podstawie art. 208 § 1 w zw. z art. 14h Ordynacji podatkowej powinno być umorzone. Zauważyć należy, że na podstawie art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej umorzenie postępowania następuje wówczas, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Umorzenie ma tu charakter bezwzględnie obowiązujący (umorzenie obligatoryjne). Obligatoryjną przesłanką do umorzenia postępowania podatkowego jest bezprzedmiotowość postępowania. W tym zakresie organ podatkowy nie może działać w ramach tzw. uznania administracyjnego. Decyzja taka posiada bowiem wszelkie znamiona tzw. decyzji związanej. Oznacza to, że jeżeli wystąpi bezprzedmiotowość, organ podatkowy musi umorzyć postępowanie podatkowe (por. Leonard Etel (red.), Ordynacja podatkowa. Komentarz aktualizowany, Opubl. LEX/el. 2018). W niniejszej sprawie organ podatkowy, pomimo wystąpienia bezprzedmiotowości postępowania w sprawie wydania interpretacji podatkowej w przedmiocie pytania, na które Strona uzyskała już odpowiedź, zamiast umorzyć postępowanie w sprawie na podstawie art. 208 § 1 w zw. z art. 14h Ordynacji podatkowej stwierdził bezprzedmiotowość złożonego wniosku błędnie stosując art. 169 § 4 w związku z art. 169 § 1 i art. 14h Ordynacji podatkowej. Zarówno postanowienie organu pierwszej jak i drugiej instancji obarczone jest ww. wadą, w związku z czym należało je uchylić odpowiednio na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) Ppsa i art. 135 Ppsa, a postępowanie w sprawie z uwagi na jego bezprzedmiotowość - umorzyć na podstawie art. 145 § 3 Ppsa. Z tych względów Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. Zwrot kosztów postępowania na rzecz strony Skarżącej zasądzono z urzędu, na podstawie art. 200 i art. 210 § 2 w związku z art. 205 § 1 Ppsa w wysokości 100 zł, na którą to kwotę składa się uiszczony wpis. Nie zasądzono kosztów zastępstwa procesowego z uwagi na fakt bezpośredniego wniesienia skargi przez Skarżącą.