III SA/Wa 579/12
WyrokWSA w Warszawie2012-11-13
Skład orzekający: Alojzy Skrodzki, Marek Kraus, Grzegorz Nowecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wydatki poniesione na rzecz ukraińskiej firmy Z. oraz J. C. mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w podatku dochodowym od osób prawnych za 2006 r., jeśli organy podatkowe kwestionują rzeczywiste wykonanie usług, za które wystawiono rachunki?Ratio decidendi
Wydatki poniesione na rzecz ukraińskiej firmy Z. w kwocie 4.400.000 zł nie mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, ponieważ zebrany materiał dowodowy nie potwierdza rzeczywistego wykonania usług, za które wystawiono rachunki, a także istnieją wątpliwości co do powiązań osobowych i chronologii transakcji. Podobnie, wydatek na rzecz J. C. w kwocie 489.957 zł nie może zostać zaliczony do kosztów uzyskania przychodów, gdyż nie został właściwie udokumentowany, a usługi, za które wystawiono rachunek, prawdopodobnie nie zostały wykonane.Stan faktyczny
Spółka E. Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję organu I instancji określającą wyższe zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za 2006 r. Organy podatkowe zakwestionowały możliwość zaliczenia przez Spółkę do kosztów uzyskania przychodów wydatków na rzecz ukraińskiej firmy Z. (4.400.000 zł) oraz J. C. (489.957 zł), uznając, że usługi nie zostały faktycznie wykonane. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, twierdząc, że dowody potwierdzają poniesienie wydatków.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Skrodzki, Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus, Sędzia WSA Grzegorz Nowecki (sprawozdawca), Protokolant Agata Próchniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2012 r. sprawy ze skargi E. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2006 r. oddala skargę
Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. decyzją z [...] marca 2011 r. określił Skarżącej – E. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej "Strona", "Skarżący") zobowiązanie podatkowe w podatku od dochodowym od osób prawnych za 2006 r., w wysokosći 1.165.274 zł, w miejsce zadeklarowanej kwoty 12.095 zł oraz określił wysokość odsetek za zwłokę od zaliczek na podatek dochodowy za styczeń-luty, kwiecień-maj, sierpień-grudzień 2006 r. W uzasadninu decyzji wskazano, że Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. przeprowadził w stosunku do Skarżącej postępowanie kontrolne w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych za 2006 r. W toku tego postępowania organ stwierdził zaniżenie przez Spółkę w 2006 r. przychodów podatkowych o kwotę 7.766.550,90 zł i kosztów uzyskania przychodów o kwotę 1.697.186,14 zł:
1) Zaniżenie przychodów podatkowych o łączną kwotę 7.766.550,90 zł wynikało z:
- ujęcia w przychodach przyszłych okresów kwoty 4.000.000 zł netto (4.880.000 zł brutto) wynikającej z faktury VAT Nr [...] z dnia 19 stycznia 2006 r. wystawionej przez D. S.A. dotyczącej wykonania przez Spółkę szeregu czynności związanych z nabyciem przez D. S.A. użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w W. przy ul. [...]. Umowa kupna - sprzedaży prawa wieczystego użytkowania ww. nieruchomości pomiędzy P. a D. S.A została podpisana w dniu 21 grudnia 2005 r. a ujawnienie nowego użytkownika w księdze wieczystej nastąpiło w dniu 13 stycznia 2006 r. Zapłata za ww. fakturę odbywała się w ratach w okresie od 17 lutego 2006 r. do 28 kwietnia 2006 r. Zdaniem organu I instancji na podstawie art. 12 ust. 3a pkt 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000r. Nr 54. poz. 654 z późn. zm.; dalej u.p.d.o.p.) należność wynikająca ze wskazanej faktury powinna stanowić przychód Spółki w miesiącu styczniu 2006 r.,
- ujęcia kwoty 2.000.000 zł netto (2.440.000 zł brutto) wynikającej z faktury VAT Nr [...] z dnia 19 stycznia 2006 r. wystawionej przez R. Sp. z o.o., zgodnie z umową zlecenia z dnia 15 listopada 2005 r. która przewidywała, iż Spółka podejmie i będzie prowadzić negocjacje z Bankiem G. S.A. w sprawie zakupu przez Spółkę R. określonej działki położonej w W. w W.. W dniu 27 lipca 2006 r. pomiędzy Bankiem G. S.A. a R. Sp. z o.o. została podpisana umowa przeniesienia prawa użytkowania wieczystego ww. nieruchomości. Zapłata za ww. fakturę nastąpiła w dniu 7 sierpnia 2006 r. i w tym miesiącu powinna stanowić przychód Spółki,
- ujęcia kwoty 1.400.000 zł wynikającej z faktury VAT nr [...] z dnia 30 listopada 2006 r. wystawionej przez T.. z o.o., na podstawie umowy o prace remontowe z dnia 10 września 2006 r. Zapłata za ww. fakturę nastąpiła w dniu 21 grudnia 2006 r. Zdaniem organu ww. kwota winna zostać wykazana w przychodach za grudzień 2006 r.,
- nieujęcia w przychodach podatkowych w 2006 r. kwoty 324.247.29 zł wynikającą z umowy sprzedaży zawartej w dniu 29 grudnia 2006 r., którą przeniosła własność lokalu mieszkalnego położonego przy ul. [...] w W. na A. R.. Organ wskazał na faktury VAT wystawione przez Spółkę w okresie od 10 maja 2005 r. do 11 października 2006 r. powinny stanowić przychód za miesiąc grudzień 2006 r.,
- ujęcia kwoty 26.652,09 zł wynikającej z faktur VAT wystawionych w okresie od 31 stycznia do 31 grudnia 2006 r. na rzecz B. S.A. za usługi pośrednictwa w zawieraniu umów kredytowych. Wskazane przychody winy być wykazane w przychodach Spółki za 2006 r.,
- nieujęcia w przychodach podatkowych 2006r. kwoty 15.651.52 zł stanowiącej otrzymane w 2006 r. odsetki od pożyczki w kwocie 500.000 zł udzielonej przez Skarżącą P. Sp. z o.o. stanowiącej przychód podatkowy.
2) Zaniżenie kosztów uzyskania przychodów 2006 r. o łączną kwotę 1.697.186,14 zł wynikało z:
- nieujęcia w kosztach uzyskania przychodów 2006 r. kwoty 1.000.000 zł oraz nieuznania przez organ za koszt kwoty 4.400.000 zł, której Spółka nie ujęła w kosztach 2006 r. wynikających z realizacji umowy z D. S.A. Skarżąca korzystała z usług firmy D. P. F. oraz usług firmy Z. mającej siedzibę na Ukrainie. Natomiast przy realizacji umowy z R. Sp. z o.o. korzystała jedynie z usług firmy Z. Spółka kwotę 1.000.000 zł ujęta na koncie 768 - koszty przyszłych okresów - natomiast zgodnie z art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. kwota ta powinna być wykazana w kosztach uzyskania przychodów Spółki w styczniu 2006 r. Odnośnie współpracy z firmą Z. która miała wskazać potencjalnych nabywców zainteresowanych kupnem nieruchomości w W., organ I instancji wskazał, iż rachunki nr 20/01 i 31/01 na łączną kwotę 4.400.000 zł nie dokumentują faktycznie wykonanych usług. Organ nie uwzględnił ww. kwoty w kosztach uzyskania przychodów na podstawie art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p.,
- ujęcia faktur na łączną kwotę 514.206.05 zł wystawionych przez T. Sp. z o.o. w kosztach przyszłych okresów, podczas gdy powinny one stanowić, zgodnie z art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., koszt uzyskania przychodu za miesiąc grudzień 2006 r.,
- nieujęcia w kosztach uzyskania przychodów 2006 r. kwoty 209.259,27 zł stanowiącej koszt uzyskania przychodu ze sprzedaży lokalu mieszkalnego przy ul. [...]. Przy wyliczeniu ww. kosztu organ nie uwzględnił wskazanego przez Spółkę wydatku w kwocie 489.957.00 zł udokumentowanego rachunkiem z 14 lipca 2004 r. wystawionym przez J. C.. Usługi wymienione w powyższym rachunku zdaniem organu nie zostały wykonane, w związku z czym kwota ta nie stanowi na podstawie art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. kosztu uzyskania przychodu i nie może stanowić podstawy wyliczenia kosztu z tytułu sprzedaży ww. lokalu,
- zawyżenie kosztu sprzedanych lokali użytkowych firmie "T." S.C. W. M., M. M. o kwotę 32.152,95 zł, wynikającej z różnicy pomiędzy pierwotną kwotą ujętą przez Spółkę w kosztach 222.105,57 zł a kwotą ustaloną przez organ I instancji 189.952.62 zł. Różnica w wysokości 32.152.95 zł nie stanowiła na podstawie art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. kosztów podatkowych,
- zawyżenie kosztów uzyskania przychodów przez ujęcie w kosztach podatkowych kwoty 14.618.03 zł (stanowiącej opłatę za wieczyste użytkowanie i podatek od nieruchomości zapłacone w imieniu S. Sp. z o.o.). Kwota ta nie stanowiła kosztu uzyskania przychodu na podstawie art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., gdyż ww. opłata i podatek dotyczą nieruchomości nie będącej własnością Spółki i na której Spółka nie prowadziła żadnej działalności gospodarczej,
- zaniżenie kosztów uzyskania przychodów poprzez nieujęcie w kosztach podatkowych kwoty 20.491.80 zł, stanowiącej opłatę za wieczyste użytkowanie gruntu. Organ wskazał, iż zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.d.o.p, opłaty takie mogą stanowić koszt uzyskania przychodu.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, że księgi rachunkowe w części dotyczącej przychodów z tytułu świadczonych usług, udzielanych pożyczek oraz ustalenia kosztów uzyskania tych przychodów za miesiące styczeń, sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2006 r. były nierzetelne. Dokonane w nich zapisy nie odzwierciedlają stanu faktycznego. W wyniku stwierdzonych ustaleń organ I instancji określił Spółce zobowiązanie podatkowe za 2006 r. w wysokości 1.165.274 zł oraz odsetki za zwłokę od zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych stosownie w łącznej wysokości 93.274 zł.
Od decyzji organu I instancji Skarżąca złożyła odwołanie, nie zgadzając się z zakwestionowaniem jako podatkowych kosztów uzyskania przychodów wydatków z tytułu świadczonych usług na rzecz Spółki przez ukraińską firmę Z. w wysokości 4.400.000 zł oraz przez J. C. w wysokości 489.957,00 zł., zarzucając naruszenie:
- art. 121 § 1 oraz art. 123 § 1 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm., dalej O.p.), przez prowadzenie postępowania kontrolnego w sposób niestaranny oraz merytorycznie i formalnie niepoprawny, co w konsekwencji skutkowało nieprawidłowym uznaniem, że nabyte przez Spółkę usługi nie zostały wykonane. Wyjaśniła, iż wadliwość prowadzonego postępowania przejawiała się w szczególności na nieopartym na przesłankach natury prawno-faktycznej założeniu rzekomej fikcyjności zawartych przez Spółkę transakcji, pomimo posiadania i dostarczenia dowodów świadczących o ich wykonaniu. Zdaniem Strony postępowanie prowadzone było w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych, co znalazło wyraz także w sporządzaniu przez pracowników organu notatek służbowych zawierających zmienioną treść udzielanych wyjaśnień, czym naruszono art. 123 § 1 O.p.,
- art. 93 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 1964r. Nr 43, poz. 296 z późn. zm.; dalej: k.p.c.) w związku z art. 137 § 4 O.p. przez oparcie zaskarżonej decyzji na nieformalnej, wyrażonej w trybie przypuszczającym wypowiedzi pełnomocnika Spółki pozostającej w kolizji z oświadczeniem Spółki, co w konsekwencji rzutowało na zakwestionowaniu przez ww. organ możliwości ujęcia przez Spółkę do kosztów uzyskania przychodów zobowiązań wynikających z wystawionych przez firmę Z. rachunków,
- art. 172 § 1 i § 2, art. 174, art. 177 oraz art. 180 w związku z art. 120 O.p. przez::
1) sporządzenie adnotacji służbowej dokumentującej okoliczności mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, w sytuacji gdy właściwą formą udokumentowania tej czynności był protokół,
2) zaniechanie odczytania i przedłożenia protokołu do podpisu osobie (pełnomocnikowi) przekazującej informacje. 3) zastąpienie treści dowodu z przesłuchania treścią adnotacji (notatki) służbowej i w konsekwencji oparcie rozstrzygnięcia o dowód sprzeczny z prawem,
- art. 178 § 1. art. 129, art. 121. art. 123 § 1 w związku z art. 120 O.p. przez nieudostępnienie Spółce w toku postępowania wglądu do akt sprawy wszystkich dokumentów,
- art. 122. art. 1 87 § 1 w zw. z art. 120 O.p., przez zaniechanie podjęcia wszelkich niezbędnych działań zmierzających do wyczerpującego ustalenia okoliczności faktycznych sprawy i zebrania całego materiału dowodowego,
- art. 187 § 1. art. 180 § 1 w związku z art. 120 O.p. przez prowadzenie postępowania kontrolnego w sposób jednostronny, ukierunkowany na z góry założony cel,
- art. 124, art 210 § 4 w związku z art. 120 O.p., przez brak wyjaśnienia na podstawie jakich przesłanek organ I instancji uznał, że część transakcji jest niezgodna ze stanem rzeczywistym,
- art. 121 § 1, art. 122. art. 123. art. 180. art. 187 § 1, art. 191 w związku z art. 120 O.p. przez błąd w ustaleniach faktycznych, nieopartych na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, a w szczególności naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów przejawiające się w uznaniu dowodów wyłącznie przemawiających na niekorzyść Strony oraz na podstawie ustaleń dokonanych jedynie w oparciu o część materiału dowodowego, co doprowadziło do uznania części świadczonych usług za niewykonane,
- art. 199a § 3 oraz art. 189 [1] k.p.c., przez zaniechanie wystąpienia do sądu powszechnego o ustalenie istnienia bądź nieistnienia stosunku prawnego,
- art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 210 § 1 O.p. przez sprzeczność ustaleń organu I instancji z zebranym materiałem dowodowym,
- przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 65 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93, z późn. zm; dalej k.c.) w związku z art. 199a § 1 O.p., jak również naruszenie art. 498 i 499 k.c. przez pominięcie faktu, że pomiędzy Spółką a firmą Z. istniały wzajemne pieniężne wierzytelności w rozumieniu art. 498 k.c. podlegające potrąceniu w drodze oświadczenia.
- przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. przez przyjęcie, że wydatki z tytułu świadczonych usług na rzecz Spółki przez ukraińską Z. oraz przez J. C. nie mogły być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów.
Zdaniem Spółki zakwestionowanie i nieuznanie kwot z tytułu świadczonych usług jako kosztów uzyskania przychodów spowodowało zawyżenie Spółce zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2006 r. określonego w decyzji o kwotę 837.147 zł oraz zawyżenie odsetek za zwłokę od zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za poszczególne miesiące 2006 r. W ocenie Strony pomimo wcześniejszego nieujęcia w kosztach podatkowych spornych wydatków, stanowią one koszty uzyskania przychodów i powinny być uznane przez organ kontrolny, a w konsekwencji powinny pomniejszać podstawę opodatkowania.
Dyrektor Izby Skarbowej w W. decyzją z [...] grudnia 2011 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji podzielił argumentację przedstawianą w decyzji organu I instancji odnośnie nieuznania za koszty uzyskania przychodów 2006 r. kwoty 4.400.000 zł. Organ II instancji, na podstawie umów zawartych z firmą Z. wskazał, iż Spółka dokonywała wypłat w zakresie przedmiotowej operacji gospodarczej. Z akt sprawy wynikało, że spółka Z. zawarła ze Skarżącą umowę pożyczki z dnia 19 kwietnia 2006 r. na kwotę 1 miliona dolarów, tj. kwotę 3.156.700 zł. Zdaniem organu jedynie sama operacja gospodarcza udzielenia pożyczki miała faktycznie miejsce. Natomiast usług, o których mowa w umowach 30 lipca 2005 r. z firmą Z. polegających na wskazaniu potencjalnego nabywcy wskazanych nieruchomości, faktycznie nie wykonano. Wskazanie w toku kontroli prowadzanej przez organ I instancji ww. usług miało jedynie na celu zmniejszenie określanego zobowiązania podatkowego w sytuacji, gdy okazało się, iż do przychodów podatkowych należy ująć dodatkowo kwotę 7.766.550,90 zł. Zatem przelewy dokonane prze Spółkę na rzecz Z. dotyczą zupełnie innej operacji gospodarczej (tj. pożyczki). Na podstawie umów z dnia 30 lipca 2005 r. nie wypłacono żadnych pieniędzy. W ocenie organu wątpliwe byłoby dokonywanie przelewów przez Skarżącą na rzecz Z. jedynie na podstawie ww. umów ponieważ brak jest na nich podstawowych informacji takich jak: pełna nazwa z adresem, nazwa banku i numer rachunku bankowego na jaki mają zostać przelane pieniądze, nr S.. itp. Ponadto w 2010 r. podczas postępowania kontrolnego Spółka nie posiadała jeszcze żadnych faktur dokumentujących przedmiotowe transakcje na łączną kwotę 4.400.000. zł. Wątpliwości budził również moment wystawienia rachunków przez firmę Z. oraz sprzeczność chronologiczna polegająca na tym, że pismem z dnia 10 lipca 2005 r. firma Z. wskazała Spółce firmę zainteresowaną kupnem działki (D. S.A.), w dniu 27 lipca 2005 r. Spółka zawarła umowę z D., a dopiero w dniu 30 lipca 2005 r. została podpisana umowa pomiędzy Spółką a firmą Z., w której ta druga zobowiązuje się do wskazania firmy zainteresowanej kupnem. Z jednej Strony przedłożono bowiem umowę Skarżącej z firmą Z. na wykonanie przedmiotowych usług, z której wynika, że firma ta wykona je w przyszłości, a z drugiej strony Spółka przedłożyła dokument, że usługa ta została wykonana 20 dni przed zawarciem ww. umowy o czym w umowie nie ma żadnej wzmianki. Ponadto druga Strona transakcji chociaż złożyła podpis na przedłożonych pismach, tj. dwóch umowach, dwóch pismach i porozumieniu nie zaewidencjonowała tej transakcji w księgach 2006 r. i nie wykazała ww. kwoty w przychodach ani w sprawozdaniu finansowym za 2006 r. ani w zeznaniu rocznym w zakresie podatku dochodowego.
W ocenie organu, Skarżąca próbowała zataić przed organem I instancji fakt powiązania osobowego Spółki z firmą Z. - M. K. (syn prezesa spółki A. B. K.) był członkiem Rady Nadzorczej firmy Z., co wynikało z informacji zamieszczonej na oficjalnej ukraińskiej stronie internetowej wyników finansowych spółki. Organ odwoławczy podkreślił, iż pierwszy przelew na rzecz Z. został dokonany dopiero po zawarciu umowy pożyczki pomimo, iż już prawie 6 miesięcy wcześniej spółka ta mogłaby się domagać zapłaty, gdyby wskazana transakcja faktycznie miała miejsce.
Ponadto dane ze złożonej przez Stronę deklaracji Z. różnią się od danych zawartych w jej sprawozdaniu finansowym. Jednakże, zarówno ze złożonej przez Stronę deklaracji firmy Z. jak również ze sprawozdania finansowego wynika, iż nie wykazała przychodu ze sprzedaży z wystawionych rachunków na łączną kwotę 4.400.000 zł.
Podsumowując organ odwoławczy stwierdził, iż przedłożone przez Spółkę rachunki nr 21/01 i 31/01 na łączną kwotę 4.400.000 zł nie potwierdzają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Zebrany materiał dowodowy nie potwierdził także poniesienia tego wydatku przez Skarżąca. W związku z tym ww. kwota nie stanowi kosztów uzyskania przychodów Spółki za 2006 r. na podstawie art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p.,
Odnosząc się do drugiej kwestionowanej przez Spółkę okoliczności, dotyczącej nieuwzględnienia przy wyliczeniu kosztu uzyskania przychodu ze sprzedaży lokalu mieszkalnego na rzecz A. R. zam. przy ul. [...], wydatków poniesionych przez Spółkę na rzecz J. C. w kwocie 489.957 zł, organ ten stwierdził, iż usługi związane z tą sprzedażą nie zostały wykonane. Strona do wyliczenia kosztów m kw ww. lokalu mieszkalnego ujęła kwotę 489.957 zł udokumentowaną rachunkiem z dnia 14 lipca 2004 r. wystawionym przez J. C.. Rachunek ten dotyczył rozliczenia świadczonych usługi, dzięki którym było możliwe nabycie określonych działek gruntu oraz wybudowanie budynku, w tym rzeczonego lokalu. W szczególności obejmowały one prace w zmianie planu zagospodarowania przestrzennego w celu budowy mieszkań, odrolnienia działek i uregulowanie wszelkich niezbędnych formalności dla zrealizowania umowy zakupu ww. gruntów. Spółka nie posiadała umowy zawartej w 2003 r. będącej podstawą wystawienia ww. rachunku. Jednocześnie poinformowała, że nie posiada innych dokumentów oraz rozrachunków z ww. osobą potwierdzających fakt zapłaty za ww. usługi.
W ocenie organu podatkowego do momentu wystawienia przedmiotowego rachunku żadnych zmian w planie zagospodarowania przestrzennym dotyczącego przedmiotowej nieruchomości nie dokonano. Nie składano też innych wniosków o odrolnienie, poza umorzonym wnioskiem z dnia 17 maja 2002 r. W rezultacie organ stwierdził, iż wszystkie niezbędne czynności, będące przedmiotem umowy zostały wykonane jeszcze przed jej zawarciem w 2003 r., w związku z czym sporna kwota nie mogła stanowić kosztów uzyskania przychodów Spółki za 2006 r. na podstawie art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania przez organ I instancji, organ odwoławczy nie stwierdził takich okoliczności, gdyż jego zdaniem w tej sprawie działał on zgodnie z zasadą zaufania do organów podatkowych, wydana decyzja jest poprawna merytorycznie, a w toku postępowania dołożono należytej staranności i umożliwiono Stronie wskazanie swojego stanowiska, które wzięto pod uwagę rozstrzygając sprawę. Ponadto Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w W., organ I instancji działając zgodne z obowiązującymi przepisami rozpatrzył wszystkie znajdujące się w aktach sprawy dowody.
Na decyzję organu odwoławczego Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zarzuciła naruszenie:
1) art. 122 oraz art. 187 § 1 w zw. z art. 120 O.p. przez zaniechanie podjęcia wszelkich niezbędnych działań zmierzających do wyczerpującego ustalenia okoliczności faktycznych sprawy i zebrania całego materiału dowodowego, tj. zaniechania zastosowania procedury wymiany informacji podatkowych z innymi państwami, tj. z Ukrainą i Francją, co pozwoliłoby w znacznej mierze wyjaśnić budzące wątpliwości kwestie związane z zaliczeniem do kosztów uzyskania przychodów wydatków poniesionych na zapłatę za usługi świadczone przez ukraińską spółkę Z. oraz rezydenta podatkowego Republiki Francji J. C.;
2) brak zastosowania do całego postępowania art. 122 oraz art. 191 O.p. i rozpatrzenie sprawy z pominięciem istotnych dokumentów i okoliczności faktycznych:
- oświadczenia Fundacji Rozwoju z dnia 1 grudnia 2010 r., z którego wynika, iż w transakcji pomiędzy spółką "D. S.A. a Fundacją R. oraz P. nie uczestniczyły żadne podmioty pośredniczące, gdy faktycznie, także zgodnie z ustaleniami organów podatkowych, uczestniczyła Skarżącą;
- oświadczenia Banku G. S.A. z dnia 3 grudnia 2010 r., z którego wynika, iż w nawiązaniu kontaktu Banku z firmą "R. Sp. z .o.o. nie uczestniczyły żadne firmy pośredniczące, gdy faktycznie, także zgodnie z ustaleniami organów podatkowych, uczestniczyła Skarżąca:
i brak odniesienia treści tych dokumentów do:
- wyjaśnień spółki D. S. A. z daty 22 listopada 2010 r., gdzie spółka ta wskazuje, że jedynym podmiotem, z którym współpracowała w trakcie realizacji umowy z dnia 27 lipca 2005 r. była Skarżąca, gdy faktycznie spółka "D." S.A. pismem z dnia 25 listopada 2005 r. wyraziła zgodę na podzlecenie części prac z tej umowy P. F. prowadzącemu działalność D. P.F.,
- wyjaśnień spółki "R." Sp. z .o. o. z dnia 16 listopada 2010 r., z których wynika, iż jedyną firmą uczestnicząca w procesie zakupu wskazanych w wyjaśnieniach działek (tj. uczestnicząca w wykonaniu umowy zlecenia z dnia 15 listopada 2005 r.) była Skarżąca, gdy z umów zawartych przez nią w dniu 30 lipca 2005 r. wynika, że przy wykonaniu tych umów korzystała z usług P. F. oraz spółki Z. i przyznanie mocy dowodowej tym ze wskazanych oświadczeń, które pozwalały na wymierzenie Stronie dodatkowej kwoty zobowiązania podatkowego,
3) brak zastosowania do całego postępowania art. 187 oraz art. 191 O.p. w zw. z art. 120 oraz art. 122 O.p. i ustalenie, iż § 5 ust. 2 umowy zlecenia z dnia 15 listopada 2005 r. przez Skarzącą ze spółką "R." Sp. z .o. o. wyłączał posłużenie się przez nią podwykonawcami bez uprzedniej zgody spółki "R." Sp. z o. o.,
4) art. 199a § 3 O.p. oraz art. 189 [1] k.p.c., przez zaniechanie wystąpienia przez organ podatkowy do sądu powszechnego o ustalenie wykonania umów, pomimo podnoszonych przez organ I instancji wątpliwości co do ustalonej przez strony umów z dnia 30 lipca 2005 r. treści tychże umów i ich realizacji,
5) błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. przez przyjęcie, że przedłożony przez J. C. rachunek jest niewystarczającym dowodem poniesienia wydatków na jego wynagrodzenie podlegającym zaliczeniu w ciężar kosztów uzyskania przychodów,
6) nieprawidłowe zastosowanie art. 4 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości do dokumentacji przedstawionej przez podatnika w toku postępowania, w szczególności do rachunku przedłożonego przez J. C.,
7) art. 187 § 1 oraz art. 180 § 1 O.p. w zw. z art. 120 O.p. przez gromadzenie tylko tych dowodów, które skutkowały wymierzeniem dodatkowej kwoty zobowiązania podatkowego, traktując pozostałe dowody jako nierównorzędne i niedowodzące faktu poniesienia przez Spółkę zakwestionowanych wydatków zaliczonych w ciężar kosztów uzyskania przychodu,
8) brak zastosowania art. 120 i 121 ust. 1 O.p., w myśl których organy podatkowe winny działać na podstawie przepisów prawa i w sposób budzący zaufanie.
Konkludując, Skarżąca zakwestionowała ustalenia organów podatkowych dotyczące zaliczenia w ciężar kosztów uzyskania przychodów wydatków w kwocie 1.900.000 zł oraz 2.500.000 zł, stanowiących wynagrodzenie za usługi świadczone przez ukraińską firmę Z. na jej rzecz, w ramach umów z dnia 30 lipca 2005 r. oraz wydatków w kwocie 489.957 zł z tytułu wynagrodzenia J. C. za przygotowanie inwestycji do realizacji.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna
Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej "P.p.s.a." sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c P.p.s.a.).
Przedmiot skargi stanowi wysokość zobowiązania podatkowego Skarżącej w podatku dochodowym od osób prawnych za 2006r. Sporną kwestię stanowi nieuznanie przez organy podatkowe obu instancji w rozliczeniu za ww. okres w ramach kosztów uzyskania przychodów wydatków poniesionych na rzecz ukraińskiej firmy Z. w łącznej kwocie 4.400.000,00 zł oraz wydatków poniesionych na rzecz Pana J. C. w kwocie 489.957,00 zł.
Zdaniem organów podatkowych wymienione usługi, na które Strona miała wydatkować ww. kwoty nie zostały w rzeczywistości wykonane. Spółka natomiast stoi na stanowisku, że przedłożyła w toku postępowania wystarczające dowody świadczące o wykonaniu tych usług, wobec czego organ powinien uznać je za koszty uzyskania przychodów.
Odnośnie pierwszej kwestii spornej, kluczowe znaczenie ma treść art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. Zgodnie z tym przepisem, w brzmieniu obowiązującym w 2006r., kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1. Bezpośredni związek określonego wydatku z osiąganiem przychodu oznacza, iż. koszt podatkowy musi być faktycznie poniesiony w takim właśnie celu. Ponadto dowody dokumentujące poniesione koszty muszą być odzwierciedlać realne zdarzenia gospodarczej, a podstawą zapisów w ewidencji kosztów mogą być wyłącznie dowody księgowe, w tym faktury VAT, stwierdzające fakt dokonania operacji gospodarczych zgodnie z ich rzeczywistym przebiegiem. Należy również wskazać, iż dla oceny faktury jako dokumentu stwierdzającego przeprowadzenie operacji gospodarczej mają znaczenie nie tylko kwestie formalne, lecz również okoliczności faktyczne sprawy. Stąd uprawnienie do zaliczenia w koszty uzyskania przychodów poniesionych wydatków nie istnieje, gdy wystawiona faktura (jako dowód ich poniesienia) w rzeczywistości nie dokumentuje faktu wystąpienia określonego zdarzenia gospodarczego - w szczególności, gdy zdarzenie gospodarcze w ogóle nie zaistniało, zaistniało w innej niż wykazano dacie lub rozmiarach, niż wynika to z treści faktury. Faktura jako dokument księgowy tylko wtedy stanowi dowód w postępowaniu podatkowym, gdy zebrany materiał dowodowy wskazuje, że dana faktura została wystawiona przez jej wystawcę z tytułu wykonanej czynności na rzecz odbiorcy towaru lub usługi (koszty faktycznie poniesione).
Skarżąca wskazuje, iż kwota 4.400.000.00 zł stanowi wynagrodzenie podwykonawcy tj. ukraińskiej firmy O. za usługi świadczone na rzecz Spółki na podstawie umów zawartych w dniu 30.07.2005r. Nabycie ww. usług od firmy O. miał związek z wykonywaniem przez Spółkę usług pośrednictwa na rzecz D. S.A. i R. Sp. z o.o. Strona przy ich realizacji, jak twierdzi, korzystała z usług podmiotu ukraińskiego jako podwykonawcy. Dlatego oceniając sporną kwestię wykonania tych usług w pierwszej kolejności należy odnieść się do relacji gospodarczych łączących Spółkę z D. S.A. i R. Sp. z o.o., a w szczególności do zakresu świadczonych na rzecz tych Spółek czynności.
Z umowy z dnia 27.07.2005r. zawartej pomiędzy Skarżącą a D. S.A. wynika, iż Spółka zobowiązała się do wykonywania usług doradztwa organizacyjnego, administracyjnego i faktycznego w zakresie spraw związanych z pozyskaniem użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w W. przy ul. [...]. Za wykonanie ww. usług Spółce zgodnie z umową przysługiwało wynagrodzenie w wysokości 4.000.000,00 zł. Jednocześnie z ww. umowy wynika, iż Spółka wykonuje ww. usługi osobiście, a powierzenie wykonania tych usług osobie trzeciej wymaga zgody D. S.A.
Z umowy z dnia 15.11.2005r. zawartej pomiędzy Spółką a R. Sp. z o.o. wynika natomiast, iż Spółka przyjmuje do wykonania czynności związane z podjęciem oraz prowadzeniem negocjacji w sprawie zakupu przez R. sp. z o.o. nieruchomości położonej w W. w W. stanowiącej działkę ewidencyjną o nr 2/9. Za wykonanie ww. usługi Spółce przysługuje wynagrodzenie w wysokości uzależnionej od wykonania ww. usług (ostatecznie otrzymano z ww. tytułu kwotę 2.000.000,00 zł). Zgodnie z tą umową Spółka nie była uprawniona do powierzenia wykonania tych usług osobom trzecim.
Spółka wystawiła faktury VAT na kwoty wynikające z ww. umów i w 2006r. otrzymała za nie pełną zapłatę od ww. Spółek. Jednakże jak ustalił organ I instancji ww. przychodów w łącznej kwocie 6.000.000.00 zł nie ujęto w zeznaniu CIT-8 za 2006r. jako przychodów podatkowych, lecz zostały one ujęte w księgach podatkowych jako przychody przyszłych okresów. Jednocześnie z akt sprawy wynika, iż Spółka przy realizacji ww. usług korzystała tylko z jednego podwykonawcy, i tylko w zakresie umowy z D. S.A. tj. firmy D. P. F.. Wynika to z faktu, iż każdorazowe zlecenie dla innego podmiotu niż Skarżąca w przypadku obu umów wymagało zgody ww. Spółek. W aktach sprawy znajduje się dowód w postaci pisma z dnia 23.11.2005r. skierowanego przez Skarżącą do D. S.A., w którym Strona wnioskuje o wyrażenie zgody na podzlecenie części prac wynikających z zawartej z tą spółką umowy - firmie D. P. F.. Zgodę taką wyrażono. Natomiast brak jest jakiegokolwiek materialnego dowodu, iż miało to miejsce także w przypadku podmiotu ukraińskiego - firmy O.. Wynagrodzenie dla firmy D. P. F. Spółka ujęła w księgach jako koszty uzyskania przychodów przyszłych okresów. Natomiast dostarczone przez Skarżącą rachunki wystawione przez firmę O. nie zostały zaewidencjonowane w jej księgach podatkowych, gdyż w momencie rozpoczęcia kontroli podatkowej, jak ustalił organ podatkowy, Skarżąca w ogóle ich nie posiadała. W tych okolicznościach za nieuzasadniony należało uznać podniesiony w skardze zarzut naruszenia przez organy podatkowe przepisów postępowania przez nieuwzględnienie oświadczeń Fundacji R., Banku G. oraz obu kontrahentów Skarżącej - dowodzących jej zdaniem - możliwości uczestnictwa w realizacji umowy pośrednictwa innych podmiotów niż Skarżąca. Oświadczenia te nie miały bowiem żadnego znaczenia dla ustalenia stanu faktycznego sprawy.
Odnosząc się do stosunków gospodarczych Skarżącej z firmą O. należy wskazać, że Strona na potwierdzenie faktu, iż ww. firma była podwykonawcą w zakresie realizacji usługi pośrednictwa, przedłożyła zawarte z firmą O. dwie umowy z dnia 30.07.2005r., z których wynika, iż firma O. zobowiązała się do wskazania potencjalnych kupców dwóch działek budowlanych, każda o powierzchni do 5 ha położonych na obszarze W., za które to usługi po podpisaniu umowy z nabywcami działek firmie O. zostanie zapłacone wynagrodzenie, odpowiednio w wysokości 2.500.000,00 zł oraz 1.900.000,00. Do akt sprawy Skarżąca przedłożyła skierowane do niej dwa pisma firmy O. W pierwszym nich, z dnia 10.07.2005r., firma O. wskazuje potencjalnego kupca pierwszej działki, tj. D. S.A.. a w drugim z pism, z dnia 16.09.2005r., firma ta wskazała jako potencjalnego kupca drugiej działki tj. R. Sp. z o.o.
Porównując zakresy usług wynikających z umów zawartych przez Skarżącą ze spółkami D. S.A i R. Sp. z o.o. trzeba zauważyć, iż nie pokrywają się one z zakresem przedmiotowym umów zawartych przez Skarżącą z firmą O. Ponadto zebrane w aktach sprawy pisma i zeznania świadków (w szczególności Dyrektora Generalnego D. S.A. Pana G. K.) nie potwierdzają udziału podmiotu ukraińskiego w ramach negocjacji poprzedzających podpisanie wyżej wskazanych umów. Trudno ponadto nie zgodzić się z argumentację organów podatkowych, iż wskazanie potencjalnego kupca działek w atrakcyjnych miejscach W., w okresie bumu na rynku nieruchomości jaki miał miejsce w 2006 r., nie wymagało zaangażowania nieobecnej na tym rynku ukraińskiej firmy O., wobec zainteresowania zakupem przedmiotowych nieruchomości większość dużych firm deweloperskich.
Podkreślenia wymaga słusznie podniesiony przez te organy fakt, iż firma O. mogła żądać zapłaty za wykonane przez siebie usługi już po podpisaniu przez Skarżącą umów z nabywcami nieruchomości, gdyż umowę z D. S.A. Spółka zawarła w dniu 27.07.2005r., zaś umowę z R. Sp. z o.o. w dniu 15.11.2005r. Mimo, iż spółka ukraińska mogła żądać zapłaty całości powyższej kwoty, zawarła ze Skarżącą umowę pożyczki z dnia 19.04.2006r., której przedmiotem było udzielenie firmie O. pożyczki na kwotę 1 miliona dolarów, tj. wg kursu średniego NBP z dnia pożyczki 3.156.700,00 zł. Z materiałów zebranych w niniejszej sprawie wynika, iż operacja gospodarcza udzielenia pożyczki miała faktycznie miejsce. Natomiast wykonania usług, o których mowa w ww. umowach z firmą O. polegających na wskazaniu potencjalnego nabywcy nieruchomości nie udokumentowano w sposób pozwalający na stwierdzenie, iż faktycznie miały one miejsce w ramach działalności gospodarczej Skarżącej.
Powyższy wniosek uzasadniają liczne nieścisłości i sprzeczności w dokumentacji i wyjaśnieniach Spółki w zakresie opisanych wyżej zdarzeń, na które zwrócił uwagę organ podatkowy. Wskazał, iż w 2010r. podczas postępowania kontrolnego Spółka nie posiadała jeszcze żadnych faktur dokumentujących przedmiotowe transakcje na łączną kwotę 4.400.000.00 zł, a podstawę do wypłaty środków na rzecz firmy O. stanowiły jedynie zawarte wcześniej umowy. Słusznie zatem, zdaniem Sądu, organ wskazał w powyższej kwestii, iż wątpliwe byłoby dokonywanie przelewów jedynie na podstawie ww. umów ponieważ brak jest na nich podstawowych informacji takich jak:: pełna nazwa z adresem, nazwa banku i numer rachunku bankowego na jaki mają zostać przelane środki. Ponadto uzasadnione wątpliwości budzi kwestia samych płatności, gdyż niektóre z nich okazały się przelewami środków na rachunek bankowy na Ukrainie na zakupy inwestycyjne, których ostatecznie nie zrealizowano w 2006r. Spółka nie wyjaśniła z jakiego powodu pierwotnie zaewidencjonowano ww. przelewy na koncie rozrachunków z firmą O., mimo iż w dniu księgowania Skarżąca nie posiadała poleceń przelewów pozwalających na identyfikację adresata. Ponadto Spółka nie dokonała zgłoszenia rachunku posiadanego za granicą do Urzędu Skarbowego W.. Trudno zatem uznać za przekonujące wyjaśnienia Skarżącej, że pozostałe przelewy na łączną kwotę 770.000.00 dolarów (2.348.038.00 zł) zostały przekazane ukraińskiej firmie O. w ramach udzielonej przez Spółkę pożyczki, a następnie zobowiązania zostały potrącone względem siebie jako wierzytelności każdej ze stron, w ramach porozumienia z dnia 15.12.2006r. Trzeba bowiem zwrócić uwagę na fakt, iż pomimo zawarcia jak twierdzi Strona przedmiotowego porozumienia o potrąceniu wzajemnych wierzytelności, w roku 2007r. nadal dokonywała ona przelewów z tytułu transz udzielonej pożyczki, realizując wynikające z umowy pożyczki zobowiązania.
Wątpliwości budzi również sprzeczność chronologiczna opisanych wydarzeń polegająca na tym, że pismem z dnia 10.07.2005r. firma O. wskazuje Skarżącej firmę zainteresowaną zakupem nieruchomości (D. S.A.), w dniu 27.07.2005r. Skarżąca zawiera umowę z D., a dopiero w dniu 30.07.2005r. zostaje podpisana umowa pomiędzy nią i firmą O., w której firma ta zobowiązuje się do wskazania potencjalnego nabywcy nieruchomości. Nie są przekonujące wyjaśnienia Strony, iż podstawą wykonania usługi przez firmę O. były ustne ustalenia, a stosowną umowę zawarto później i tylko po to, aby zabezpieczyć jej roszczenie o zapłatę wynagrodzenia, mając na uwadze, czy tak skonstruowana umowa zabezpieczałaby, jak wskazuje to Strona, ewentualne roszczenia podmiotu ukraińskiego.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów Skarżącej, w szczególności dotyczących podstaw prawnych do posługiwania się przez organy w postępowaniu podatkowym materiałami pochodzącymi z danych dostępnych w internecie, Sąd zważył, iż zgodnie z art. 180 § 1 O.p. jako dowód można dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, jeżeli nie jest to sprzeczne z prawem. Organ podatkowy w niniejszej sprawie posłużył się opublikowanym na oficjalnej ukraińskiej stronie internetowej sprawozdaniem finansowym firmy O.. W tym celu powołał do tłumaczenia materiałów pozyskanych z wykorzystaniem tego środka przekazu tłumacza przysięgłego. Należy podkreślić, że była to strona internetowa, na której ukraińskie spółki akcyjne (jaką jest O.) mają obowiązek zamieszczać informacje na ich temat, w tym obowiązkowe sprawozdania finansowe. W ocenie Sądu nie było w takim przypadku konieczności występowania w tej sprawie do stosownych władz ukraińskich, gdyż materiały którymi posłużyły się polskie organy podatkowe stanowią informację publiczną i są objęte domniemaniem wiarygodności.
Wykorzystane w ramach prowadzonego postępowania podatkowego dane pochodzące ze sprawozdania finansowego firmy O. w istotny sposób potwierdziły ustalenia organów podatkowych. Znaczenie dla sprawy ma także okoliczność, iż z uzyskanych w ten sposób danych wynikają osobiste związki Skarżącej z jej ukraińskim kontrahentem, który to fakt - jak ustalił organ podatkowy - Skarżąca próbowała ukryć, przedkładając do akt sprawy przetłumaczony na język polski rejestr właścicieli imiennych papierów wartościowych spółki O. Zamkniętej Firmy Akcyjnej na dzień 13.02.2006r. na dowód, że syn prezesa Skarżącej Spółki nie pełnił w kontrolowanym okresie (2006r.) żadnej funkcji w firmie O. i nie jest w żaden sposób z tą firmą związany. Natomiast z informacji zamieszczonej na ww. ukraińskiej stronie internetowej wynika, że od dnia 13.02.2006r. osoba ta pełniła funkcję członka Rady Nadzorczej firmy O..
Nie mniej znaczące w przedmiotowej sprawie są informacje dotyczące ewidencjonowania transakcji gospodarczych w firmie O.. Z dokonanego przez organy podatkowe analizy bilansu i sprawozdania o wynikach finansowych za 2006r. tej spółki, jak również przedłożonej przez Skarżącą deklaracji podatku dochodowego firmy O. za rok 2006, wynikają istotne różnice. Dotyczą one niewykazania przez spółkę O. przychodu ze sprzedaży z wystawionych przez siebie rachunków na łączną kwotę 4.400.000,00 zł. Z zeznania wynika bowiem, że przychód tej spółki ze wszystkich rodzajów działalności wyniósł w 2006r. znacznie mniej niż kwota wynikająca z tych rachunków.
Konkludując, w ocenie Sądu przedstawiony wyżej stan faktyczny wskazuje, iż przedłożone przez Skarżącą rachunki, wystawione przez firmę O., na łączną kwotę 4.400.000.00 zł, nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, a zebrany w sprawie materiał dowodowy nie potwierdza poniesienia przedmiotowego wydatku przez Spółkę. W związku z tym ww. kwota nie może stanowić kosztów uzyskania przychodów Spółki za 2006r., na podstawie art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., gdyż jak wykazało przeprowadzone postępowanie podatkowe i zgromadzony w jego wyniku materiał dowodowy, usługi za które wystawiono rachunki na ww. kwotę nie zostały faktycznie wykonane, gdyż nie znajdują potwierdzenia w zebranych w sprawie dowodach.
Jednocześnie w kontekście podniesionego przez Skarżącą zarzutu naruszenia przepisów postępowania i dokonanych w tym zakresie ustaleń należy stwierdzić, iż ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego została przeprowadzona zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, zasadami logiki i doświadczenia życiowego, a wyprowadzone na tej podstawie wnioski Sąd uznał za znajdujące wystarczające oparcie w dowodach.
Odnosząc się do drugiej kwestionowanej przez Spółkę okoliczności w złożonej do Sądu skardze, dotyczącej nieuwzględnienia przez organy podatkowe przy wyliczeniu kosztu uzyskania przychodu ze sprzedaży lokalu mieszkalnego na rzecz Pani A. R. zam. przy ul. [...], wydatków poniesionych na rzecz Pana J.C. w kwocie 489.957,00 zł, Sąd również w tym przypadku podzielił stanowisko organów.
Kwestia sporna ma związek z ustaleniem kosztu uzyskania przychodu ze sprzedaży ww. lokalu. Z dokumentów sprawy wynika, że Strona do wyliczenia poniesionych kosztów w ramach wartości nieruchomości wykazała m. in. nieujętą w pierwotnym wyliczeniu kwotę 489.957.00 zł udokumentowaną rachunkiem z dnia 14.07.2004r. wystawionym przez Pana J. C.. Z ww. rachunku wynika, że został on wystawiony na rzecz Spółki za usługi w doprowadzeniu do kupna działek gruntu na których wzniesiono budynek, gdzie znajduje się ww. lokal. Usługi obejmowały prace w zmianie planu zagospodarowania przestrzennego na cele budowy mieszkań, odrolnienie terenu oraz uregulowanie wszelkich niezbędnych formalności dla zrealizowania umowy kupna określonych działek gruntu. Pomimo wezwania Skarżącej do przedłożenia dokumentów potwierdzających wykonanie ww. usług Strona poinformowała jedynie, że umowa z ww. osobą została zawarta w 2003r. jednakże nie dysponuje jej egzemplarzem na piśmie, jak również nie posiada innych dokumentów dokonanych rozliczeń. Strona stwierdziła ponadto, iż upłynął 5 - letni okres przechowywania dokumentacji w celu zakresie potwierdzenia wykonania ww. usług, w związku z czym nie ma obowiązku dysponowania takimi dokumentami z uwagi na fakt, iż przedmiotowe zdarzenie gospodarcze miało miejsce w 2004r.
Zdaniem organu na Stronie taki obowiązek spoczywał, gdyż poniesiony wydatek rzutuje na koszty uzyskania przychodów w 2006r.. jak również w latach następnych. Obowiązek taki wynika ponadto z art. 74 ust. 2 pkt 4 ustawy o rachunkowości (Dz.U. Z 2002r. Nr 76. poz. 694 ze zm.). Myli się w tym zakresie Skarżąca, wobec czego należało uznać, iż nie został udokumentowany we właściwy sposób poniesiony wydatek, gdyż poza rachunkiem Strona nie przedłożyła żadnych innych dokumentów potwierdzających taki fakt. Ponadto jak ustalił organ I instancji, wszystkie niezbędne czynności przewidziane do realizacji przez wykonawcę ww. usług zostały wykonane jeszcze przed zawarciem umowy z Panem J. C., które to okoliczności wskazują, że przedmiotowe usługi nie zostały faktycznie wykonane. W ocenie Sądu także i w tym przypadku nie nastąpiła konieczność wystąpienia do stosownych władz innego państwa (Republiki Francuskiej) o dodatkowe dane niezbędne dla wyjaśnienia wszystkich okoliczności niniejszej sprawy, zwłaszcza wobec uzyskania przez organ podatkowy informacji, iż nie żyje osoba będąca wystawcą kwestionowanych rachunków za wykonane usługi.
Zgodnie z art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p.. który, w brzmieniu obowiązującym w 2006r. stanowił, że kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1, do kosztów podatkowych można zaliczyć wydatek definitywnie poniesiony przez podatnika w celu uzyskania przychodów, ewentualnie w celu zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów; mający związek z działalnością gospodarczą podatnika. Wydatek ten powinien zostać ponadto właściwie udokumentowany. Z akt niniejszej sprawy wynika, iż rzeczone usługi nie zostały faktycznie wykonane, co powoduje, że dokonany wydatek nie ma związku z przychodem uzyskanym ze sprzedaży ww. lokalu mieszkalnego. Wobec powyższego nie można uznać go za koszt uzyskania przychodu. Myli się także i w tym przypadku Skarżąca zarzucając organom podatkowym błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego.
W tej sprawie Skarżąca zarzuciła organom podatkowym także naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, a w szczególności obrazę art. 120, art.121, art. 122. art. 180. art. 187 i art. 191 O.p. W ocenie Sądu zarzuty te są nieuzasadnione, a wobec ustalonego stanu faktycznego sprawy organ podatkowy nie mógł podjąć innego rozstrzygnięcia. Stan ten zobrazowano szczegółowo w wyniku wnikliwie przeprowadzonego postępowania dowodowego, a w uzasadnieniu skarżonej decyzji organ II instancji odniósł się do wszystkich zarzutów Skarżącej. Nieuprawniony jest także w ocenie Sądu zarzut postępowania organów w niniejszej sprawie w sposób nie budzący zaufania do organów podatkowych. Skarżona decyzja jest bowiem poprawna merytorycznie, a w toku postępowania dołożono należytej staranności i umożliwiono Stronie wskazanie swojego stanowiska, które wzięto pod uwagę w przyjętym rozstrzygnięciu. Odmienność ocen formułowanych przez organ i Skarżącą odnośnie zgromadzonego materiału dowodowego nie narusza ww. zasady. Należy również wskazać, iż Skarżąca miała zapewniony zgodnie z art. 123 § 1 O.p. czynny udział, w każdym stadium postępowania, a także po doręczeniu protokołu kontroli i postanowienia o wyznaczeniu terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego korzystała z przysługujących jej uprawnień.
Sąd nie stwierdził także naruszenia przepisu art. 199a § 1 O.p., zgodnie z którym organ podatkowy dokonując ustalenia treści czynności prawnej, uwzględnia zgodny zamiar stron i cel czynności, a nie tylko dosłowne brzmienie ich oświadczeń woli. Reguła ta stanowi kierunkową wykładnię interpretacji treści czynności prawnej w sposób pozwalający na ustalenie faktycznego zamiaru stron. Stosownie jednak do art. 199a § 3 O.p., jeżeli z dowodów zgromadzonych w toku postępowania, w szczególności zeznań strony, wynikają wątpliwości co do istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, z którym związane są skutki podatkowe, organ podatkowy występuje do sądu powszechnego o ustalenie istnienia lub nieistnienia tego stosunku prawnego lub prawa. Powyższe oznacza, że taki obowiązek powstaje tylko w sytuacji powzięcia przez organ istotnych wątpliwości, co do treści i znaczenia czynności prawnej dla wyjaśnienia danej sprawy. W tym przypadku taka okoliczność w ocenie Sądu nie zaistniała, w związku z czym zarzut naruszenia art. 199a § 1 O.p, przez brak działania organu podatkowego w kwestii ustalenia właściwej treści czynności prawnej dokonanej pomiędzy Skarżącą oraz ukraińską spółką Z., należało uznać za nieuzasadniony.
Z uwagi na powyższe ustalenia, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło