III SA/Wa 58/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grażyna Nasierowska (spr.), Asesor WSA Sylwester Golec, Sędzia WSA Jakub Pinkowski, Protokolant Robert Powojski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi E. N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie o podatek dochodowy od osób fizycznych oddala skargę Decyzją z [...] września 2003 r. Urząd Skarbowy W. na podstawie art. 207, art. 21 §1 i §3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) , art. 9 ust. 1, art. 45 ust. 6, art. 27a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 z późn. zm.) określił E. N. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 rok w wys. 16.866,40 zł. Decyzję tę podatniczka odebrała osobiście w dniu 19 września 2003 r. W decyzji zawarto pouczenie o prawie do odwołania w terminie 14 dni od daty otrzymania decyzji. Pismem z [...] października 2003 r., na którym widnieje odcisk pieczęci Urzędu Skarbowego z datą 9 października 2003 r., podatniczka zwróciła się do Urzędu Skarbowego W. z pismem o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od powyższej decyzji, jednocześnie wyjaśniła, że jako odwołanie podaje argumentację zawartą w odwołaniu złożonym przez pełnomocnika ustanowionego w sprawie decyzji dotyczącej 2001 roku. Podatniczka wyjaśniła, że jest świadoma upływu terminu do wniesienia odwołania z dniem [...] października 2003 r., jednakże dopiero pełnomocnik ustanowiony do sprawy dotyczącej 2001 r. wyjaśnił Jej, że pomimo merytorycznie ścisłego związku między obiema decyzjami mają one odrębny byt prawny i że wobec braku stosownego upoważnienia do występowania w imieniu podatniczki w sprawie decyzji dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 r. , obecnie może jedynie wystąpić z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. E. N. zwróciła się z prośbą o zrozumienie błędu : " nie dałam pełnomocnikowi do zaskarżenia drugiej decyzji nie przez niedbalstwo, ale w przeświadczeniu, że merytoryczne wyjaśnienie roku 2001 będzie tym samym rezultatem skutkować na wyjaśnienie roku 2002 i że dlatego wystarczy złożyć odwołanie od decyzji za rok 2001". Odwołanie od decyzji dotyczącej 2001 roku zostało sporządzone przez pełnomocnika podatniczki w dniu [...] września 2003 r. Postanowieniem z [...] grudnia 2003 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. na podstawie art. 162 §1 w związku z art. 163 §2 Ordynacji podatkowej odmówił przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji Urzędu Skarbowego W. z [...] września 2003 r. , określającej zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 rok. Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że stosownie do postanowień art. 162 §1 O.p. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Zgodnie z §2 powołanego przepisu podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Decyzję podatniczka odebrała 19 września 2003 r., zaś wniosek o przywrócenie terminu wraz z odwołaniem został złożony [...] października 2003 r. Samo przeświadczenie, że w odniesieniu do dwóch decyzji wydanych przez Urząd za lata 2001 i 2002, wystarczy złożyć tylko odwołanie od decyzji za rok 2001, nie uzasadnia, że niedotrzymanie terminu do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej 2002 roku, nastąpiło bez winy podatniczki. Jest to uzasadnione tym bardziej, że każda z wydanych decyzji zawiera pouczenie co do przysługującego odwołania w terminie 14 dni od daty ich otrzymania. W rezultacie Dyrektor Izby Skarbowej uznał, że przewidziany ustawowo termin do wniesienia środka odwoławczego nie został dochowany i odwołanie należy pozostawić bez rozpoznania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie E. Nowicka-Kukieła stwierdziła, że postanowienie Dyrektora jest niesłuszne, tamuje bowiem drogę instancyjnej kontroli i ewentualnej sądowej kontroli decyzji. Przekraczając termin zaledwie o 6 dni tkwiła w błędzie co do prawa proceduralnego, uważała bowiem, że zaskarżając pierwszą chronologicznie decyzję (dotyczącą 2001 r.) uzyska weryfikację obu decyzji, gdyż dotyczą one tej samej kwestii i są identyczne. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Zgodnie z art. 1 §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Dokonując kontroli legalności wydanych w sprawie aktów, Sąd ocenia ich zgodność zarówno z prawem materialnym jak i procesowym. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Oceniając zaskarżone postanowienie, Sąd stwierdził, że nie narusza ono prawa. Jak prawidłowo wyjaśnił Dyrektor Izby Skarbowej w W. w zaskarżonym postanowieniu, art. 162 §1 Ordynacji podatkowej stanowi, iż w razie uchybienia terminu należy go przywrócić na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Wniosek taki musi być złożony w terminie 7 dni od ustania przyczyny, która uniemożliwiła stronie wniesienie odwołania. Równocześnie z wnioskiem należy wnieść odwołanie (art. 162 §2 O.p.). O braku winy w niedopełnieniu czynności w terminie można mówić wyłącznie wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego należy przy tym przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. m.in. wyrok NSA z 20 maja 1998 r., I SA/Ka 1718/96; LEX 33415). Uprawdopodobnienie braku winy, to uwiarygodnienie stosowną argumentacją swojej staranności w działaniu oraz faktu, że przeszkoda była od strony niezależna i istniała przez cały czas. Uprawdopodobnienie jest bowiem środkiem zastępczym dowodu, nie dającym pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie, jest środkiem wolnym od formalności związanych ze środkami dowodowymi. Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo w zaskarżonym postanowieniu przyjął, że nie stanowi uprawdopodobnienia braku winy przeświadczenie podatniczki, że wystarczy wniesienie odwołania od decyzji dotyczącej 2001 r. Z akt podatkowych wynika, że wydano dwie odrębne decyzje: jedną dotyczącą 2001 roku, a drugą 2002 roku. Podatniczka świadomie ustanowiła pełnomocnika do sprawy dotyczącej tylko 2001 roku. Decyzje zawierały prawidłowe pouczenie co do środków odwoławczych. Nie można zatem przyjąć, uwzględniając okoliczności przedstawione przez stronę skarżącą, że uchybiła terminowi bez swojej winy. Brak winy można przyjąć tylko wtedy, gdy wnioskodawca nie mógł przezwyciężyć przeszkody w zachowaniu terminu, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku ( por. Ordynacja podatkowa. Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis. 2004, s. 486 i nast.). Sąd jednocześnie wyjaśnia stronie skarżącej , że nie mógł rozpatrując niniejszą skargę odnieść się do treści merytorycznej decyzji Urzędu Skarbowego W., ponieważ decyzja ta nie mogła być przedmiotem niniejszego postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. Z akt podatkowych wynika, że skarżąca odebrała decyzję w dniu 19 września 2003 r., termin więc do wniesienia odwołania upływał z dniem 3 października 2003 r. W wystąpieniu o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania z [...] października 2003 r. strona skarżąca nie uprawdopodobniła, że uchybienie nastąpiło bez jej winy. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. ), Sąd orzekł, jak w sentencji.