III SA/Wa 600/04

WyrokWSA w Warszawie2004-09-28

Skład orzekający: Bogdan Lubiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dochód ze sprzedaży akcji nabytych w drodze nieodpłatnego zbycia przez Skarb Państwa w ramach prywatyzacji, a następnie sprzedanych na giełdzie, korzysta ze zwolnienia podatkowego na podstawie art. 52 pkt 1 lit. b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że dochód ze sprzedaży akcji nabytych nieodpłatnie od Skarbu Państwa w procesie prywatyzacji nie korzysta ze zwolnienia podatkowego na podstawie art. 52 pkt 1 lit. b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Kluczowe było ustalenie, że wszystkie warunki zwolnienia muszą być spełnione łącznie, a nabycie akcji w drodze nieodpłatnego zbycia od Skarbu Państwa wyłącza możliwość zastosowania tego zwolnienia, nawet jeśli akcje zostały później sprzedane na giełdzie w ramach publicznego obrotu.
Stan faktyczny
Podatnicy uzyskali dochód ze sprzedaży akcji T. S.A. nabytych nieodpłatnie od Skarbu Państwa w ramach prywatyzacji. Następnie sprzedali te akcje na giełdzie, wykazując uzyskany dochód w zeznaniu podatkowym PIT-36 za 2001 r. i płacąc od niego podatek. Wystąpili z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty, argumentując, że dochód ze sprzedaży akcji nabytych na giełdzie powinien być zwolniony z opodatkowania na podstawie art. 52 pkt 1 lit. b ustawy o PIT. Naczelnik Urzędu Skarbowego i Dyrektor Izby Skarbowej odmówili stwierdzenia nadpłaty, uznając, że zwolnienie nie ma zastosowania do akcji nabytych nieodpłatnie od Skarbu Państwa.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Bogdan Lubiński, , Protokolant, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 września 2004 r. sprawy ze skargi S. G. , K.G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...]marca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001r. oddala skargę Z akt sprawy wynika, że w kwietniu 2001 r. Pan S. G. osiągnął dochód ze sprzedaży akcji T. S.A.. w wysokości [...] zł, od którego zapłacił zaliczkę na podatek dochodowy w kwocie [...] zł. Dochód ten, następnie, wykazał - obok innych - w zeznaniu podatkowym PIT-36/ za 2001 r. i zapłacił z tego tytułu należny podatek dochodowy od osób fizycznych. W dniu [...] sierpnia 2003 r., podatnicy zwrócili się do Urzędu Skarbowego W. z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodów osób fizycznych za 2001 rok w kwocie [...] zł wraz z odsetkami z uzyskanych dochodów ze sprzedaży akcji. Wniosek powyższy uzasadnili tym, iż dochody z tytułu zbycia ww. akcji zwolnione są z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Naczelnik Urzędu Skarbowego W., decyzją z dnia[...] października 2003 r. nr [...] , odmówił stwierdzenia, nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r. Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia[...] marca 2004r. Nr [...]Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy ww. decyzję podtrzymując argumentację w niej zawartą. Między innymi stwierdził, że stosownie do przepisu art. 52 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14. poz. 176 ze zm.) - w brzmieniu obowiązującym w roku podatkowym 2001 - zwalnia się od podatku dochodowego w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2003 r. dochody z odpłatnego zbycia papierów wartościowych, które są dopuszczone do publicznego obrotu papierami wartościowymi, nabytych na podstawie publicznej oferty lub na giełdzie papierów wartościowych, albo w regulowanym pozagiełdowym wtórnym obrocie publicznym, albo na podstawie zezwolenia udzielonego w trybie art. 92 lub 93 przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1999r. Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi (Dz. U. z 2000 i. Nr 22. poz.270, Nr poz. 702 i 703, Nr 94, poz. 1037 i Nr 103, poz. 1099). Pojęcie "oferty publicznej" nie zostało zdefiniowane na gruncie prawa podatkowego. Art. 2 ustawy Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi stanowi, iż publicznym obrotem papierami wartościowymi jest proponowanie nabycia lub nabywanie emitowanych w serii papierów wartościowych przy wykorzystaniu środków masowego przekazu albo w inny sposób, jeżeli propozycja skierowana jest do więcej niż 300 osób albo do nie oznaczonego adresata. Jednocześnie ustawa określa przypadki, które mimo spełnienia warunków powyższej definicji nie stanowią publicznego obrotu. Do takich wyjątków należy udostępnienie w procesie prywatyzacji przez Skarb Państwa akcji pracownikom danej spółki oraz producentom rolnym, na trwale związanym z przedsiębiorstwem. W doktrynie prawa wyrażane są poglądy, iż oferta publiczna to proponowanie nabycia emitowanych w serii papierów wartościowych, przy wykorzystaniu środków masowego przekazu, albo w inny sposób, jeżeli propozycja skierowana jest do więcej niż 300 osób albo do nieoznaczonego adresata. Jak wskazuje prof. dr hab. G. Domański oferta publiczna jest więc określoną postacią obrotu publicznego ( Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi komentarz s. 101-102, Warszawa 1999). Można zatem stwierdzić, iż definicja obrotu publicznego obejmuje swoim zakresem również pojęcie oferty publicznej. W konsekwencji, jeżeli jakiś stan faktyczny został przez ustawodawcę wyłączony spod pojęcia publicznego obrotu, to jednocześnie nie może być on zakwalifikować jako publiczna oferta papierów wartościowych. Do takich właśnie wyjątków należy udostępnienie w procesie prywatyzacji przez Skarb Państwa akcji pracownikom danej spółki oraz producentom rolnym, na trwale związanym z przedsiębiorstwem. Takie stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 09 listopada 1998 r. sygn. akt III S.A. 1003/97. Z umowy nieodpłatnego zbycia akcji wynika, iż przeniesienie własności akcji Spółki T. S.A. nastąpiło nieodpłatnie od Skarbu Państwa reprezentowanego przez Ministra Skarbu na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia I99d r. o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych ( Dz.U. Nr 118, poz. 561 z późn. zm.), ustawy z dnia 23 listopada 1990 r. o łączności (Dz. U. z 1995 r. Nr 117, poz. 564 późn. zm.) oraz ustawy o zmianie ustawy o łączności z dnia 26 listopada 1998 r. (Dz. U. Nr 150, poz. 984). A zatem w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej, ponieważ pracownikom T. S.A. udostępniono akcje w procesie prywatyzacji, ich nabywanie nie stanowiło publicznego obrotu i w konsekwencji nie było nabyciem na podstawie publicznej oferty, to dochód ze sprzedaży przedmiotowych akcji nie korzysta ze zwolnienia, o którym mowa w art. 52 pkt 1 lit b) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W złożonej skardze na wymienioną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. skarżący zarzucając naruszenie art. 52 pkt 1 lit. b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych m.in. wnieśli o jej uchylenie. Podkreślili, że na mocy umowy z dnia [...].10.1999r. o nieodpłatnym zbyciu akcji, zawartej pomiędzy Skarbem Państwa reprezentowanym przez Ministra Skarbu Państwa, a skarżącym nabył on od zbywającego Skarbu Państwa [...] sztuk akcji T. S.A. każda o wartości nominalnej – [...] zł. Przeniesienie wartości akcji, nastąpiło nieodpłatnie na podstawie ustawy z dnia 30.08.1996r. o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych (Dz. U. Nr 118/96 poz. 561). Natomiast faktyczne nabycie akcji od Zbywającego nastąpiło w grudniu 1999r. na mocy przepisów ustawy z dnia 21.08.1997r. – Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi. Następnie umową z dnia[...].11.1999r., o świadczenie usług brokerskich, zawartą pomiędzy skarżącymi a Biurem Maklerskim [...] S.A. w W., powierzyli oni zarządzanie swoimi ww. papierami wartościowymi z docelową ich najkorzystniejszą sprzedażą. Ponieważ akcje pozostawały w publicznym obrocie giełdowym już ponad trzy miesiące, a wartość ich nie rosła lecz malała, polecili, aby Biuro Maklerskie dokonało ich zbycia na giełdzie. W wyniku tego polecenia akcje zostały sprzedane z obrotu publicznego i na giełdzie i na dowód tego Biuro Maklerskie wystawiło odpowiednie dokumenty. Nie będąc odpowiednio poinformowani, a ponadto wprowadzony w błąd przez urzędniczkę skarbową, że dochód uzyskany ze sprzedaży akcji w obrocie publicznym, podlega opodatkowaniu, w zeznaniu podatkowym PIT za 2001 rok wykazany został dochód z tej transakcji w wysokości [...] zł i zapłacony od tej kwoty podatek w wysokości 19%. Wskazując na treść art. 52 pkt 1 lit. b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zdefiniował pojęcia "oferta publiczna", to należy jej nadać znaczenie jakie posiada w języku potocznym. A zatem należy przyjąć, dokonany zakup akcji dotyczył papierów wartościowych dopuszczonych do publicznego obrotu i nabyty został na podstawie "publicznej oferty". Skarżący podkreślili, że dopuszczenie do publicznego obrotu nabytych akcji musiało nastąpić równocześnie z podjęciem przez Ministra Skarbu decyzji administracyjnej o zbywaniu akcji. Bez takiej decyzji dysponowanie własnością akcji Skarbu Państwa w żadnym razie nie mogło nastąpić. Decyzja o zbywaniu akcji automatycznie spowodowała, że akcje te znalazły się w publicznym obrocie, znacznie wcześniej niż skarżący nabyli na podstawie publicznej oferty. O tym, że w czasie nabywania akcji od Skarbu Państwa były one w publicznym obrocie, świadczy treść umowy z dnia [...].10.1999r. W § 2 ust. 3 tej umowy potwierdza się, że nabycie akcji przez nabywającego nastąpiło na podstawie Prawa o publicznym obrocie papierami wartościowymi. Tak więc zdaniem strony skarżącej, dochód ze sprzedaży akcji korzysta ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 52 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż zostały one dopuszczone do obrotu publicznego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wnosząc o jej oddalenie podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. W zaskarżonej decyzji nie zostało bowiem naruszone prawo w stopniu uzasadniającym uchylenie decyzji. Przedmiotem sporu w rozpatrywanej sprawie jest kwestia, czy uzyskany w 2001r. przez Pana S. G. przychód ze sprzedaży akcji T. S.A. nabytych na zasadach preferencyjnych w 1999r. w wysokości [...] zł, od którego wpłacono podatek dochodowy podlegał opodatkowaniu zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) czy też ja twierdzą skarżący przychód ten podlegał zwolnieniu na podstawie art. 52 pkt 1 lit. b cyt. ustawy, co w konsekwencji stanowiłoby podstawę do uwzględnienia żądania z dnia 25 sierpnia 2003r. o stwierdzeniu nadpłaty za 2001r. Stosownie do przepisu art. 52 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) – w brzmieniu obowiązującym w roku podatkowym 2001 – zwalnia się od podatku dochodowego w okresie od dnia 1 stycznia 2001r. do dnia 31 grudnia 2003r. dochody z odpłatnego zbycia papierów wartościowych, które są dopuszczone do publicznego obrotu papierami wartościowymi, nabytych na podstawie publicznej oferty lub na giełdzie papierów wartościowych, albo w regulowanym pozagiełdowym wtórnym obrocie publicznym, albo na podstawie zezwolenia udzielonego w trybie art. 92 lub 93 przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi (Dz. U. z 2000r. Nr 22, poz. 270 Nr 60, poz. 702 i 703, Nr 94, poz. 1037 i Nr 103, poz. 1099). Z przepisu tego wynika w sposób jednoznaczny, że wszystkie warunki wymienione w tym przepisie, aby sprzedaż akcji była zwolniona od podatku dochodowego od osób fizycznych musiały zostać spełnione łącznie. Zwolnienie wynikające z art. 52 pkt 1 lit b ustawy z dnia 26 lipca 1991r o podatku dochodowym od osób fizycznych zgodnie z którym, zwalnia się od podatku od dnia 1 stycznia 2001r do dnia 31 grudnia 2003r dochody uzyskane ze sprzedaży m.in. akcji, które są dopuszczone do publicznego obrotu papierami wartościowymi, nabytych przed ich dopuszczeniem do tego obrotu, z wyjątkiem akcji nabytych nieodpłatnie od Skarbu Państwa, nie ma w tym przypadku zastosowania, a zatem uzyskany dochód ze sprzedaży akcji T. S. A. nabytych w opisany wyżej sposób podlega opodatkowaniu na ogólnych zasadach określonych przepisami w/w ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W skorygowanym zeznaniu PIT-36 skarżący wykazał przychód ze sprzedaży akcji w kwocie [...] tj. wartość nominalna zbytych [...] akcji, każda o nominale [...] zł. Zgodnie z art.17 ust.1 pkt.6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, przychody z odpłatnego zbycia własności udziałów w spółkach, akcji oraz innych papierów wartościowych, w tym także pochodnych instrumentów finansowych od papierów wartościowych. Przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych oraz innych rzeczy, zgodnie z art.19 w/w ustawy o podatku dochodowym, jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia. A zatem w związku z odpłatnym zbyciem w dniu [...].03.2001r. akcji, podatnik uzyskał przychód w kwocie [...] zł., koszty poniesione zostały w kwocie [...]zł.,dochód uzyskany z w/w transakcji wyniósł [...]zł. Kwoty te zostały w prawidłowych wielkościach wykazane w zeznaniu podatkowym za 2001 rok. Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło