III SA/Wa 61/18
WyrokWSA w Warszawie2018-10-23
Skład orzekający: Maciej Kurasz, Matylda Arnold-Rogiewicz, Beata Sobocha
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny jest związany stanowiskiem wierzyciela w zakresie zarzutów dotyczących nieistnienia obowiązku, przedawnienia lub niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, a jeśli tak, to w jakim zakresie?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny jest związany stanowiskiem wierzyciela w zakresie zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Oznacza to, że organ egzekucyjny nie może dokonać merytorycznej oceny zasadności tych zarzutów. Sąd administracyjny rozpoznający skargę na postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie zarzutów jest jednak uprawniony do kontroli prawidłowości stanowiska wierzyciela w tych kwestiach.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A.M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym opłat abonamentowych RTV. Skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące m.in. przedawnienia, nieistnienia obowiązku oraz niedopuszczalności egzekucji. Organ egzekucyjny i organ nadzoru, związani stanowiskiem wierzyciela (Poczty Polskiej S.A.), częściowo uznali zarzuty za zasadne (przedawnienie za grudzień 2009 r.), a częściowo za nieuzasadnione. Skarżąca kwestionowała prawidłowość tych rozstrzygnięć, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Kurasz (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Matylda Arnold-Rogiewicz, sędzia WSA Beata Sobocha, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 października 2018 r sprawy ze skargi A. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę
1. Na podstawie przedłożonych akt sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ustalił następujący stan faktyczny: Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. prowadził postępowanie egzekucyjne wobec A.M. - dalej zwaną "Skarżącą", "Stroną", "Zobowiązana", na podstawie tytułów wykonawczych od nr [...] do nr [...] z dnia 2 września 2013 r. wystawionych przez Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej SA. a obejmujących należności z tytułu opłaty abonamentowej rtv za okres od grudnia 2009 r. do sierpnia 2013 r. Celem realizacji należności dochodzonych ww. tytułem wykonawczym, organ egzekucyjny działając na podstawie art. 89 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2016r. poz. 599 z póżn. zm. – dalej "u.p.e.a.") zawiadomieniem z dnia 26 października 2015 r. nr [...] dokonał zajęcia innej wierzytelności pieniężnej u dłużnika zajętej wierzytelności tj. w Izbie Skarbowej w W., z tytułu zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zawiadomienie zostało doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 28 października 2015 r. a Zobowiązanej wraz z odpisem 12 w/w tytułów wykonawczych wystawionych przez Pocztę Polską S.A, w dniu 12 listopada 2015 r. w trybie art. 43 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, dalej: "K.p.a."). W odpowiedzi na ww. zawiadomienie, pismem z dnia 2 października 2015 r. dłużnik zajętej wierzytelności poinformował organ egzekucyjny, że posiada zobowiązanie wobec Skarżącej z tytułu zasądzonych kosztów sądowych sygn. akt III SA/Wa 1693/13 z dnia 23 stycznia 2014 r. w kwocie 5 617 zł oraz wyjaśnił, że kwota zajętej wierzytelności zostanie przekazana na rachunek bankowy wskazany w zawiadomieniu. Realizacja zajęcia nastąpiła w dniu 6 listopada 2015 r.
2. Pismem z dnia 19 listopada 2015 r. Skarżąca złożyła zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, wnosząc o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Podniosła zarzut prowadzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego braku wymagalności i przedawnienia obowiązku oraz niedopuszczalności egzekucji administracyjnej. Zdaniem Skarżącej, przedmiotowe zobowiązanie za okres od grudnia 2009 r. do listopada 2012 r. uległo przedawnieniu i nie powinno być dochodzone. Strona wskazała, iż nie doszło do skutecznego zawiadomienia jej o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego abonenta, brak dowodu doręczenia ww. zawiadomienia w trybie bezpośrednim czy pośrednim. Wedle Zobowiązanej nie powinno w ogóle dojść do wszczęcia postępowania egzekucyjnego z tego tytułu.
3. Naczelnik Urzędu Skarbowego w O., pismem z dnia 24 listopada 2015 r. wystąpił do wierzyciela - Poczty Polskiej S.A. o zajęcie stanowiska w sprawie wniesionego zarzutu. W odpowiedzi wierzyciel, postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2016 r., utrzymanym w mocy przez organ odwoławczy postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 r., uznał wniesione zarzuty za nieuzasadnione. Następnie postanowieniem z dnia [...] lipca 2017 r., po rozpatrzeniu zażalenia Strony wierzyciel uchylił w całości własne postanowienie z dnia [...] czerwca 2016 r. uznając za zasadny zarzut przedawnienia zobowiązania za grudzień 2009 r. ujętego w części tytułów wykonawczych z dnia 2 września 2013 r., pozostałe zarzuty uznał za niezasadne. Swoje stanowisko szczegółowo uzasadnił. Naczelnik Urzędu Skarbowego w O., po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela, postanowieniem z dnia [...] lipca 2016 r., uznać za nieuzasadnione zarzuty nieistnienia obowiązku oraz zarzut przedawnienia obowiązku za okres od stycznia 2010 r. do listopada 2012 r. (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.). Organ nadzoru uznać za zasadny zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej (art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.), natomiast zarzut przedawnienia zobowiązania za grudzień 2009 r. i w tym zakresie umorzył postępowanie egzekucyjne.
4. Kwestionując prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia, pismem z dnia 12 września 2017 r., Skarżąca wniosła zażalenie, wnosząc o zmianę postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. przez stwierdzenie braku zobowiązania z tytułu opłat za odbiornik radiowo-telewizyjny w okresie od stycznia 2010 r. do sierpnia 2013 r., alternatywnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 34 § 4 u.p.e.a. w zw. z art. 33 § 1 pkt 1 i 6 ww. ustawy, przez uznanie, zgłoszonych przez Skarżącą zarzutów nieistnienia obowiązku oraz przedawnienia obowiązku za okres od stycznia 2010 r. do listopada 2012 r. za niezasadne, § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2017 r., nr 187, poz. 1342), przez brak powiadomienia użytkownika o nadaniu numeru identyfikacyjnego abonenta, art. 7. art. 77 § 1 w zw. z art. 80 K.p.a. przez błędną jego interpretację i niezastosowanie, co skutkowało przeprowadzeniem postępowania dowodowego w sposób niepełny, nierzetelny, niewyczerpujący, niepodjęciem wszystkich niezbędnych czynności celem należytego zbadania okoliczności sprawy i pominięcia istotnych okoliczności faktycznych w sprawie, a przez to zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, przede wszystkim odbioru korespondencji o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego przez inną osobę niż Skarżąca, dokonanie błędnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, które to naruszenia miało wpływ w na wynik sprawy.
5. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W., postanowieniem z dnia [...] października 2016 r., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wskazał, że myśl art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 ww. ustawy, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym. że w zakresie zarzutów, o których jest mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Związanie organu egzekucyjnego, w kwestii zasadności zarzutów zgłoszonych w postępowaniu oznacza, że organ egzekucyjny nie bada ponownie zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułami wykonawczymi.
6. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 r. wierzyciel - Poczta Polska S.A. - wyraził swoje stanowisko uznając za niezasadny zarzut w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 2 września 2013 r. Po rozpoznaniu zażalenia na to postanowienie, organ odwoławczy, postanowieniem z dnia 25 lipca 2017 r., uchylić w całości ww. postanowienie z dnia [...] czerwca 2016 r., uznając za niezasadny zarzut nieistnienia obowiązku, zarzut przedawnienia zobowiązania za okres od stycznia 2010 r. do listopada 2012 r. ujętego w części tytułów wykonawczych z dnia 2 września 2013 r. oraz zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej. Za zasadny uznano zarzut przedawnienia zobowiązania za grudzień 2009 r. Odnosząc się do zarzutu nieistnienia obowiązku, wyjaśniono, że jest nieuzasadniony, gdyż zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego 03511035, stanowiące dowód zarejestrowania odbiorników rtv i zastępujące dowód zarejestrowania odbiorników rtv w formie imiennej książeczki radiofonicznej, zostało wysłane do Strony w dniu 18 sierpnia 2008 r. i nie odnotowano zwrotu wysłanej korespondencji. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. stwierdził, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. prawidłowo uznał zarzuty zgłoszone w trybie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. za bezzasadne. Organ egzekucyjny nie był uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia istnienia podstaw do uwzględnienia zarzutów i do obalenia w ten sposób stanowiska wierzyciela. Organ nadzoru wyjaśnił, iż zarzut nieistnienia obowiązku jest nieuzasadniony, gdyż zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. nr 187, poz. 1342), zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego 03511035. stanowiące dowód zarejestrowania odbiorników rtv i zastępujące dowód zarejestrowania odbiorników rtv w formie imiennej książeczki radiofonicznej, zostało wysłane do Zobowiązanej w dniu 18 sierpnia 2008 r. i nie odnotowano zwrotu wysłanej korespondencji. Wyjaśniono ponadto, iż należności z tytułu opłat abonamentowych i obowiązek rejestrowania odbiorników RTV wynikają wprost z ustawy o opłatach abonamentowych, a więc mają charakter administracyjny do których stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz w przypadku opóźnienia w uiszczeniu opłaty abonamentowej naliczane są odsetki w wysokości jak dla zaległości podatkowych w rozumieniu ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 Ordynacja podatkowa. Zgodnie z art. 70 § 1 ww. ustawy zaległości przedawniają się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności. Z treści z art. 70 § 4 O.p. wynika, że bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania skutecznego środka egzekucyjnego. W przedmiotowej sprawie, zawiadomieniem z dnia 26 października 2015 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. zastosował środek egzekucyjny w postaci zajęcia innej wierzytelności, zatem przedawnieniu uległa zaległość za miesiąc grudzień 2009 r. W związku z powyższym zarzut z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. w zakresie przedawnienia zobowiązania za okres od stycznia 2010 r. do listopada 2012r, uznać należało za nieuzasadniony, natomiast zasadny był zarzut przedawnienia zobowiązania za miesiąc grudzień 2009 r. Dyrektor nie podzielił również zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej. Za niedopuszczalne uznano kwestionowanie skutków prawnych wywieranych przez decyzję będącą podstawą prowadzenia egzekucji w drodze zarzutu niedopuszczalności egzekucji (art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.). Nieistnienie oraz przedawnienie obowiązku nie może więc być utożsamiane z niedopuszczalnością egzekucji administracyjnej. Niedopuszczalność egzekucji administracyjnej wiąże się z okolicznościami wykluczającymi możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego wyłącznie ze względów formalnych - podmiotowych lub przedmiotowych, a nie merytorycznych. W ocenie Dyrektora, Zobowiązana nie wskazała jakichkolwiek okoliczności uzasadniających stwierdzenie niedopuszczalności toczącej się egzekucji, podnosząc wyłącznie nieistnienie i przedawnienie obowiązku, co stanowiło podstawę zarzutu zgłoszonego na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., uznanego przez Wierzyciela za nieuzasadniony. Na gruncie niniejszej sprawy postępowanie egzekucyjne prowadzone jest w oparciu o tytuły wykonawcze z dnia 2 września 2013 r., wystawionych przez Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej SA. a obejmujące należności z tytułu opłaty abonamentowej za okres od grudnia 2009 r. do sierpnia 2013 r. Obowiązek ten podlegał więc egzekucji administracyjnej na podstawie art. 2 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Egzekucję administracyjną uznano za dopuszczalną. Odnosząc się do pozostałych podniesionych przez Zobowiązaną zarzutów tj. naruszenia art. 7, art. 77 § 1. w zw. z art. 80 K.p.a. Organ nadzoru wyjaśnił, iż organ egzekucyjny nie dopuścił się naruszenia powyższych norm. Organ egzekucyjny nie dopuścił się również naruszenia paragrafu 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, gdyż go nie stosował. W jego zakresie wypowiedział się zaś Wierzyciel w wiążącym stanowisku.
7. Pismem z dnia 5 grudnia 2017 r. Skarżąca wniosła skargę na powyższe postanowienie zarzucając mu naruszenie: art. 2 ust. 2 ustawy o opłatach abonamentowych z dnia 21 kwietnia 2005 r. (Dz. U. z 2014 r., poz. 1204 z późn. zm.) przez błędne domniemanie, iż Skarżąca w okresie objętym tytularni wykonawczymi posiadała i używała odbiornika radiowo-telewizyjnego, podczas, gdy nie posiadała takiego odbiornika i we wskazanym okresie nie zamieszkiwała w lokalu nr 26 położonym przy ulicy Celnej 9, § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, przez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż Skarżąca otrzymała powiadomienie o nadaniu numeru identyfikacyjnego a tym samym błędne uznanie, iż zobowiązana była do ponoszenia jakichkolwiek opłat abonamentowych, art. 15 u.p.e.a. przez bezzasadne przyjęcie że Skarżącej doręczono upomnienie a tym samym naruszenia przepisów prawa procesowego mające wpływ na wynik sprawy w postaci art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a., art. 33 § 1 pkt 1 i 6 u.p.e.a. przez bezzasadne przyjęcie istnienia obowiązku płatności opłat abonamentowych przez skarżąca, a tym samym naruszenia przepisów prawa procesowego mające wpływ na wynik sprawy w postaci art. 34 § 4 u.p.e.a., art. 7 w zw. z art. 77 K.p.a. przez błędną jego interpretację i niezastosowanie, co skutkowało przeprowadzeniem postępowania dowodowego w sposób niepełny, nierzetelny, nie wyczerpujący, niepodjęciem wszystkich niezbędnych czynności celem należytego zbadania okoliczności sprawy i pominięcia istotnych okoliczności faktycznych w sprawie, a przez to zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, przede wszystkim co do kwestii odbioru korespondencji przez inną osobę niż Skarżąca, art. 9 K.p.a. przez bezzasadne przyjęcie że zostały zachowane względem takich osób jak skarżąca zasada informowania w sposób właściwy stron o przysługujących im prawach w tym potrzebie składania określonych dokumentów łącznie z oświadczeniem składanym na sporządzonym według wzoru formularzu, art. 39 K.p.a. poprzez jego błędną interpretację i niezastosowanie, co skutkowało niedoręczeniem korespondencji zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikującego Skarżącej za pokwitowaniem w postępowaniu administracyjnym, co uniemożliwiło stronie obrony swoich praw i wyjaśnienia zaistniałej sytuacji, art. 77 K.p.a. przez jego błędną interpretację i niezastosowanie, co skutkowało brakiem inicjatywy organu w kwestii uzupełnienia postępowania dowodowego w przypadku wątpliwości o nowe dowody, w sytuacji gdy Skarżąca wnioskowała o dopuszczenie określonych świadków na okoliczność na dowód podnoszonych kwestii, art. 80 K.p.a. przez dokonanie błędnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego co do odebrania korespondencji o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Mając powyższe na uwadze Skarżąca wniosła o uchylenie postanowień organu nadzoru i umorzenie postępowania, alternatywnie uchylenie ww. postanowień i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
8. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje;
9. Złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do obowiązującego, od dnia 15 sierpnia 2015 r., nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej "p.p.s.a.",. Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Sąd wyjaśnia, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji nie naruszył prawa. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Powyższa kontrola dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu administracyjnego, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi może nastąpić również poprzez stwierdzenie nieważności decyzji lub postanowienia – w wypadku ustalenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. lub w innych przepisach, np. w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Rozstrzygnięcie sądu nie wymaga w tym wypadku wcześniejszego ustalenia, że ujawniona wada miała wpływ na wynik sprawy. Z art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Należy przy tym podkreślić, że sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie (wyrok NSA z 6 lutego 2008r. sygn. akt II FSK 1665/06, opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl - dalej w skrócie CBOSA), zatem oceniając stan faktyczny ustalony przez organ, Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organ administracji publicznej (organy podatkowe) albowiem stan faktyczny został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej. Innymi słowy - ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny stał się stanem faktycznym przyjętym przez Sąd. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza przepisów prawa. Kontroli Sądu poddane zostało postanowienie w przedmiocie uznania za niezasadne zarzutu nieistnienia obowiązku zapłaty abonamentu rtv w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego, zarzutu przedawnienia obowiązku oraz niedopuszczalności egzekucji administracyjnej. Zdaniem Skarżącej nie powstał w stosunku do niej ustawowy obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej w latach od stycznia 2010 do listopada 2012 r., ponieważ nie została ona powiadomiona o nadaniu jej indywidualnego numeru rejestracyjnego. Organ egzekucyjny twierdzi, że jest związany stanowiskiem wierzyciela w odniesieniu do zarzutów wniesionych przez Skarżącą, dlatego nie był uprawniony do podważenia ustaleń wierzyciela w tym zakresie. Stanowisko to zaaprobował organ nadzoru.
10. Podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym są zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Przesłanki stanowiące podstawę wniesienia zarzutów enumeratywnie wymienia art. 33 u.p.e.a., zaś procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów regulują przepisy art. 34 u.p.e.a. Zgodnie z art. 33 § 1 pkt 1-10 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być tylko i wyłącznie:
1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;
2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;
3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;
4) błąd co do osoby zobowiązanego;
5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;
6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;
7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;
8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;
9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;
10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym – wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.
Zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym – także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów. Z przywołanej regulacji wynika, że istotnym elementem omawianej procedury jest uzyskanie przez organ egzekucyjny wypowiedzi wierzyciela, który musi być powiadomiony o złożeniu zarzutów przez zobowiązanego. Wierzyciel zajmuje stanowisko w formie postanowienia, na które służy zażalenie. Organem właściwym do rozpoznania zażalenia na postanowienie wierzyciela wyrażające stanowisko w zakresie zarzutów jest właściwy dla tego wierzyciela organ wyższego stopnia, o którym jest mowa w art. 17 k.p.a. [w niniejszej sprawie Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A.].
Stosownie do treści art. 34 § 1 u.p.e.a., w zakresie zarzutów, o których jest mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Art. 34 § 1 u.p.e.a. wyrażający związanie organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela uniemożliwia organowi egzekucyjnemu kontrolę prawidłowości tego stanowiska. Organ ten jest pozbawiony instrumentów prawnych do weryfikacji rozstrzygnięcia wierzyciela. Organ nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego, w celu ustalenia istnienia podstaw do uwzględnienia zarzutu i zakwestionowania w ten sposób stanowiska wierzyciela. Zgodnie art. 34 § 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów [postanowienie o oddaleniu zarzutów, odmowie uznania zarzutów za uzasadnione lub o odmowie uwzględnienia zarzutów], a jeżeli zarzuty są uzasadnione – o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego.
11. Rację w sporze dotyczącym związania organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela w sprawie zarzutów należy przyznać organowi egzekucyjnemu i organowi nadzoru. Przede wszystkim wskazać należy, że zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a., w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a., stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Organ egzekucyjny nie może zatem dokonać merytorycznej oceny zasadności zarzutów wniesionych na powyższych podstawach. Wyłączenie spod kognicji sądów administracyjnych postanowień wierzyciela w sprawie zarzutów nie oznacza, że zobowiązany został pozbawiony prawa do sądu w tego rodzaju sprawach. Wskazać należy, że zobowiązany może wnieść skargę na postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie zarzutów i w ramach takiej skargi może kwestionować prawidłowość stanowiska wierzyciela, które dla organu egzekucyjnego stanowi rozstrzygnięcie kwestii wstępnej. Z kolei Sąd rozpoznając skargę na postanowienie w sprawie zarzutów jest uprawniony do dokonania kontroli prawidłowości stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów wniesionych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a. w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a. Skarżąca wniosła zarzut nieistnienia egzekwowanego obowiązku na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Dokonując kontroli zgodności z prawem stanowiska wierzyciela w sprawie wniesionych zarzutów wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2005 r. Nr 85, poz. 728 z późn. zm., dalej "ustawa abonamentowa"), na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika ciąży ex lege obowiązek uiszczenia abonamentu, powstający z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika. Odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne, dla celów pobierania abonamentu, podlegają (z pewnymi wyjątkami nie mającymi znaczenia dla rozstrzygnięcia) zarejestrowaniu w placówkach operatora publicznego, którym jest Poczta Polska, co wynika z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej i art. 46 ust. 2 ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. Prawo pocztowe (Dz. U. Nr 130, poz. 1188, ze zm.). Szczegóły procesu rejestracji odbiornika normuje rozporządzenie rejestracyjne, zgodnie z którym odbiornik winien zostać zarejestrowany – na wniosek użytkownika złożony w placówce Poczty Polskiej – w terminie 14 dni od jego nabycia (wejścia w posiadanie przez użytkownika – § 2 tego rozporządzenia). Dowodem zarejestrowania odbiornika jest "wniosek o rejestrację odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych" lub "zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych" (§ 3 tego rozporządzenia). Wspomniany numer identyfikuje użytkownika w systemie i stanowi część numeru rachunku bankowego, na który mają być dokonywane wpłaty z tytułu abonamentu. Użytkownik ma obowiązek niezwłocznego powiadamiania (przez złożenie w placówce Poczty Polskiej "Formularza zgłoszenia zmiany danych") o zmianie danych zawartych we wniosku, o zgubieniu lub zniszczeniu obydwu dowodów zarejestrowania odbiorników oraz o zaprzestaniu używania odbiorników. Stosownie do § 5 rozporządzenia rejestracyjnego dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej, niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie tego rozporządzenia, tj. od dnia 13 grudnia 2007 r. (ust. 1). Operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia rejestracyjnego z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia (ust. 2). Obowiązek powiadomienia nie jest przy tym równoznaczny z koniecznością posiadania dowodu doręczenia pisma stronie. Prawodawca nie wprowadził obowiązku, aby dla skuteczności nadania użytkownikowi odbiornika rtv numeru identyfikacyjnego, konieczne było posiadanie przez operatora dowodu doręczenia zawiadomienia o jego nadaniu. Takiej zależności cytowane przepisy nie wprowadzają. Przesłanie zawiadomienia ma wobec tego charakter wyłącznie informacyjny, wtórny do samego nadania numeru identyfikacyjnego, która to czynność dokonywana jest z urzędu, a organ nie jest zobowiązany do uzyskania potwierdzenia odbioru powiadomienia strony o jego nadaniu. Dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora dowodem nadania, czy też zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia (zob. wyrok NSA z dnia 1 czerwca 2016 r., sygn. akt II GSK 913/15, dostępny na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Art. 7 ustawy abonamentowej zawiera postanowienia, których celem jest umożliwienie kontroli wywiązywania się z obowiązku rejestracji odbiorników i uiszczania abonamentu. Kontrolę tę sprawuje Poczta Polska, a nadzór nad jej działaniami sprawuje minister właściwy do spraw łączności (ust. 1 i 2). Nieuiszczone opłaty abonamentowe oraz opłaty karne mają być egzekwowane w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym (art. 7 ust. 3 ustawy abonamentowej). Ustawodawca przesądził też, że w razie opóźnień w uiszczaniu abonamentu naliczane będą odsetki w wysokości jak dla zaległości podatkowych w rozumieniu Ordynacji podatkowej (art. 7 ust. 4 ustawy abonamentowej). Z faktu zarejestrowania odbiorników rtv wypływa obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej. Obowiązku tego nie niweczy niedoręczenie lub brak dowodu doręczenia Skarżącej przez operatora publicznego indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Po zarejestrowaniu odbiornika rtv uiszczenie opłaty abonamentowej jest obowiązkiem, który wynika z mocy samego prawa (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 16 marca 2010r., K 24/08, OTK-A z 2010r. Nr 3, poz. 22 - część VI, pkt 3.3.4. uzasadnienia). Obowiązek ten ustaje w wyniku wyrejestrowania odbiorników rtv, ale nie w wyniku nieotrzymania przez abonenta indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Powyższe stanowisko znajduje oparcie w regulacjach zobowiązujących abonenta do powiadomienia urzędu pocztowego m.in. o zaprzestaniu używania odbiornika, a to w: § 4 obowiązującego do dnia 16 czerwca 2005 r. rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 70, poz. 338); § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2005r. poz. 1190); § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. poz. 1342); oraz § 11-12 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1676). Na ciążący na użytkowniku odbiorników obowiązek niezwłocznego powiadomienia (przez złożenie w placówce "Formularza zgłoszenia danych") m.in. o zaprzestaniu używania odbiorników zwrócił uwagę także Trybunał Konstytucyjny, w powołanym wyroku z dnia 16 marca 2010 r. Sąd mając powyższe na uwadze stwierdza, że stanowisko wierzyciela w sprawie zarzutów wniesionych przez Skarżącą nie narusza prawa. W niniejszej sprawie, wierzyciel wyjaśnił, że zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...], stanowiące dowód zarejestrowania odbiorników rtv i zastępujące dowód zarejestrowania odbiorników rtv w formie imiennej książeczki radiofonicznej, zostało wysłane do Skarżącej w dniu 18 sierpnia 2008 r. Nie odnotowano natomiast zwrotu wysłanej korespondencji a tym samym zasadnie przyjęto, iż zawiadomienie zostało Zobowiązanej skutecznie przesłane. Odnosząc się od zarzutu niezamieszkiwania od 2004 roku przez Skarżącą, pod adresem ul. [...] w O. oraz zaprzestania używania odbiorników rtv i ich braku posiadania, wierzyciel podkreślił, że zgodnie z treścią § 11 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1676), użytkownik odbiorników niezwłocznie powiadamia operatora wyznaczonego o zmianie danych zawartych w zgłoszeniu, o zgubieniu lub zniszczeniu dowodu zarejestrowania odbiorników, przez złożenie w placówce pocztowej formularza wypełnionego w części dotyczącej zmiany danych wraz z podaniem indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownika lub z wykorzystaniem strony internetowej operatora wyznaczonego do wypełnienia zgłoszenia. Nie można zatem za zasadny uznać wniosek Skarżącej dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka D.M. na okoliczność potwierdzenia niezamieszkiwania przez Stronę pod adresem ul. [...] w O. i nieposiadania odbiorników rtv, bowiem jak wskazano przepisy określają jakie należy dopełnić formalności w przypadku zmiany miejsca zamieszkania i braku posiadania odbiorników rtv.
12. W kwestii zarzutu przedawnienia zobowiązania z tytułu opłaty abonamentowej objętego przedmiotowym tytułem wykonawczym podnoszonego na etapie postępowania przed organami, wyjaśnienia wymaga, iż zgodnie z art. 70 § 1 O.p., zaległości z tytułu opłaty abonamentowej przedawniają się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności. Wbrew twierdzeniom Skarżącej w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania 3 letni termin przedawnienia, o którym mowa w art. 118 Kodeksu cywilnego, gdyż opłata abonamentowa nie ma charakteru cywilnoprawnego. Opłaty abonamentowe są należnościami publicznoprawnymi, analogicznymi do obciążeń podatkowych. Za przyjęciem takiego charakteru opłat abonamentowych przemawia regulacja art. 7 ustawy o opłatach abonamentowych, w myśl którego do opłat abonamentowych stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zakresie egzekucji obowiązków o charakterze pieniężnym oraz. ze w przypadku opóźnienia w uiszczaniu opłaty abonamentowej naliczane są odsetki w wysokości jak dla zaległości podatkowych w rozumieniu ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja Podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, dalej: "O.p."). W związku z tym zgodnie z art. 70 § 1 ww. . zaległości w tego tytułu przedawniają się z upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności. Opierając się na przepisie art. 70 § 1 O.p. oraz § 4 stanowiącym, że bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, biorąc pod uwagę fakt. że zawiadomienie o zajęciu wierzytelności zostało Zobowiązanej doręczone w dniu 12 listopada 2015 r. Wierzyciel stwierdził, że roszczenie obejmujące zobowiązanie płatne za grudzień 2009 r. objęte tytułami wykonawczymi o numeracji [...] z dnia 2 września 2013 r. uległo przedawnieniu dlatego w tej części organy uznały zarzut przedawnienia za zasadny. W odniesieniu do zarzutu przedawnienia zobowiązania za okres od stycznia 2010 r. do listopada 2012 r. wierzyciel stwierdził, iż przedmiotowe zobowiązanie nie uległo przedawnieniu, uznając w tej części zarzut za niezasadny.
13. Przechodząc do drugiej kolejnej kwestii spornej, to jest zasadności zarzutu wniesionego na podstawie art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a., wskazać należy, że w przepisie tym mowa jest o niedopuszczalności egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego. Skarżąca w rozpoznawanej sprawie wskazała na niedopuszczalność egzekucji administracyjnej uzasadniając ten zarzut brakiem podstaw do dochodzenia wskazanych należności. Organ egzekucyjny i organ nadzoru uznały, że przez niedopuszczalność egzekucji rozumie się sytuację, gdy prowadzenie egzekucji jest niedopuszczalne ze względów formalnych, a nie merytorycznych, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a. Niedopuszczalność egzekucji administracyjnej musi wynikać z przepisów prawa, wyłączających w ogóle możliwość przymusowej realizacji danego obowiązku w drodze egzekucji administracyjnej, stosowania przymusu administracyjnego - czy to wobec danego obowiązku czy też osoby. Nie ma najmniejszych wątpliwości, że egzekucji administracyjnej podlegają należności wykazane w tytułach wykonawczych dotyczące opłaty abonamentowej rtv. Rację w sporze co do powyższej kwestii należy przyznać organom podatkowym.
14. Odnosząc się z kolei naruszenia art. 15 oraz art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a. przez przyjęcie że Skarżącej doręczono upomnienie. Zgodnie z treścią art. 15 § 1 u.p.e.a., egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu takiego upomnienia może stanowić podstawę zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej (art. 33 § pkt 7) u.p.e.a.). Zarzut ten jednak Skarżącą podniosła dopiero na etapie skargi do Sądu, zatem nie mógł być on przedmiotem oceny, gdyż w zarzutach nie wskazywała naruszenia w tym zakresie.
15. W związku z powyższym za niezasadne uznać należało zarzuty podniesione w skardze. Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałyby konieczność wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego. W szczególności nie dopatrzył się naruszenia art. 7 i art. 77, art. 80 K.p.a. oraz art. 15 K.p.a.
16. W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło