III SA/Wa 614/10
PostanowienieWSA w Warszawie2010-04-12
Skład orzekający: Referendarz sądowy Anna Zaorska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która posiada oszczędności w wysokości 10.000 zł i osiąga miesięczne dochody netto w wysokości około 4.000 zł, może zostać częściowo zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli łączna kwota wpisów sądowych wynosi 500 zł?Ratio decidendi
Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że wnioskodawca nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Sytuacja majątkowa wnioskodawcy, obejmująca stałe dochody oraz oszczędności, pozwala na uiszczenie łącznej kwoty 500 zł wpisów sądowych bez negatywnych konsekwencji dla jego sytuacji bytowej.Stan faktyczny
Skarżący złożył pismo zatytułowane odwołaniem, które zostało potraktowane jako wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawca wskazał na jednorodność spraw i możliwość prowadzenia jednego postępowania. Przedstawił swoją sytuację majątkową: wspólne gospodarstwo domowe z żoną i synem, posiadanie domu o pow. 35 m², nieruchomości rolnej o pow. 1200 m², oszczędności w wysokości 10.000 zł, rentę syna oraz łączny dochód małżonków z emerytury i umowy o pracę wynoszący 3.969,62 zł miesięcznie. Wnioskodawca powinien uiścić łącznie 500 zł wpisów sądowych w pięciu połączonych sprawach.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości za 2007 r. postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy -
W odpowiedzi na zarządzenie Przewodniczącej Wydziału III wzywające
do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 zł M. W. (dalej - "Skarżący" lub "Wnioskodawca") wniósł pismo zatytułowane odwołaniem, do którego załączył wypełniony formularz PPF. Pismo to, zgodnie z jego treścią, zostało potraktowane jako wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu Skarżący, z uwagi na jednorodność spraw o sygn. akt III SA/Wa 611-615/10, wskazał na możliwość prowadzenia w tym zakresie jednego postępowania.
We wniosku Skarżący oświadczył, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe
z żoną i synem. Posiadają dom o pow. 35 m² oraz nieruchomość rolną o pow. 1200 m². Dysponują również oszczędnościami w wysokości 10.000 zł. Syn Wnioskodawcy posiada I grupę inwalidzką i otrzymuje rentę. Łączny dochód małżonków z tytułu emerytury oraz umowy o pracę wynosi 3.969,62 zł miesięcznie.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Na podstawie art. 243 §1 oraz art. 245 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej P.p.s.a), właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 258 §1 powołanej ustawy, czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy mogą wykonywać referendarze sądowi.
W niniejszej sprawie Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym tj. w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych.
Przepis art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Podkreślić należy, iż dla uzyskania prawa pomocy nie wystarczy subiektywne przekonanie wnioskodawcy o zasadności jego otrzymania. Prawo pomocy może być przyznane, jeżeli zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Rozpoznając wniosek należało zatem uwzględnić sytuację majątkową Skarżącego oraz jego zdolności płatnicze na tle wysokości wymagalnych kosztów sądowych. W związku powyższym, wskazać trzeba, iż na dzień rozpoznania wniosku do kosztów sądowych zaliczyć można jedynie wpis sądowy w wysokości 100 zł. Jednocześnie jednak należy mieć na uwadze, iż na Skarżącym ciąży obowiązek uiszczenia wpisów sądowych w wysokości po 100 zł również w sprawach o sygn. akt III SA/Wa 611/10, III SA/Wa 612, III SA/Wa 613, III SA/Wa 615. Łącznie, Wnioskodawca powinien uiścić 500 zł tytułem wpisów sądowych. W konsekwencji okoliczność tę należy wziąć pod uwagę przy ocenie możliwości płatniczych Skarżącego.
Po przeanalizowaniu wniosku Skarżącego oraz przedstawionych przez niego danych o sytuacji finansowej, Referendarz sądowy stwierdza, że w jego przypadku przesłanki warunkujące udzielenie prawa pomocy nie występują. W ocenie Referendarza sądowego, kwota wpisów sądowych ciążących na Wnioskodawcy nie jest obciążeniem ponad jego możliwości finansowe. Wydatki w tej wysokości nie spowodują uszczerbku w utrzymaniu koniecznym jego rodziny.
Oceniając sytuację materialną Skarżącego należy mieć na względzie, iż Skarżący i jego żona uzyskują stałe dochody w wysokości ok. 4.000 zł brutto miesięcznie. Ponadto z oświadczenia Skarżącego wynika, że jego rodzina dysponuje oszczędnościami w wysokości 10.000 zł. Skoro Wnioskodawca posiada wolne środki w wysokości 10.000 zł, nie sposób uznać, iż uiszczenie przez niego wpisów sądowych w łącznej wysokości 500 zł, spowoduje uszczerbek w utrzymaniu koniecznym Wnioskodawcy i jego rodziny.
Skarżący musi mieć na uwadze, iż prawo pomocy to inaczej "prawo ubogich". Instytucja ta ma charakter wyjątkowy, co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną, do których zalicza się bezrobotnych lub osoby pozbawione środków do życia bądź gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko potrzeby egzystencjalnie niezbędne (por. postanowienie NSA z 19 października 2005 r. I GZ 107/05, niepubl.). Z kolei przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z 22 marca 2005 r. FZ 794/04, niepubl.). Ponadto, jak wskazał NSA w postanowieniu z 10 maja 2005 r. II OZ 318/05 niepubl., prawo pomocy przyznawane jest osobom, które pomimo starań i przy największym możliwym wysiłku nie mogą ponieść kosztów postępowania, ponieważ ich dochód jest wybitnie niski lub też nie osiągają żadnego dochodu.
W ocenie Referendarza sądowego, Skarżącego nie można zaliczyć do takiej kategorii wnioskodawców.
Jednocześnie wyjaśnić należy, iż o przyznaniu prawa pomocy decyduje jedynie sytuacja materialna Wnioskodawcy. W konsekwencji, w tym postępowaniu nie mogą podlegać ocenie inne podnoszone przez Skarżącego okoliczności.
Mając na względzie powyższe, na podstawie przepisów art. 246 §1 pkt 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło