III SA/Wa 615/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości za 2008 r. postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy - W odpowiedzi na zarządzenie Przewodniczącej Wydziału III wzywające do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 zł M. W. (dalej - "Skarżący" lub "Wnioskodawca") wniósł pismo zatytułowane odwołaniem, do którego załączył wypełniony formularz PPF. Pismo to, zgodnie z jego treścią, zostało potraktowane jako wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu Skarżący, z uwagi na jednorodność spraw o sygn. akt III SA/Wa 611-615/10, wskazał na możliwość prowadzenia w tym zakresie jednego postępowania. We wniosku Skarżący oświadczył, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i synem. Posiadają dom o pow. 35 m² oraz nieruchomość rolną o pow. 1200 m². Dysponują również oszczędnościami w wysokości 10.000 zł. Syn Wnioskodawcy posiada I grupę inwalidzką i otrzymuje rentę. Łączny dochód małżonków z tytułu emerytury oraz umowy o pracę wynosi 3.969,62 zł miesięcznie. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Na podstawie art. 243 §1 oraz art. 245 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej P.p.s.a), właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 258 §1 powołanej ustawy, czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy mogą wykonywać referendarze sądowi. W niniejszej sprawie Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym tj. w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Przepis art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić należy, iż dla uzyskania prawa pomocy nie wystarczy subiektywne przekonanie wnioskodawcy o zasadności jego otrzymania. Prawo pomocy może być przyznane, jeżeli zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Rozpoznając wniosek należało zatem uwzględnić sytuację majątkową Skarżącego oraz jego zdolności płatnicze na tle wysokości wymagalnych kosztów sądowych. W związku powyższym, wskazać trzeba, iż na dzień rozpoznania wniosku do kosztów sądowych zaliczyć można jedynie wpis sądowy w wysokości 100 zł. Jednocześnie jednak należy mieć na uwadze, iż na Skarżącym ciąży obowiązek uiszczenia wpisów sądowych w wysokości po 100 zł również w sprawach o sygn. akt III SA/Wa 611/10, III SA/Wa 612, III SA/Wa 613, III SA/Wa 614. Łącznie, Wnioskodawca powinien uiścić 500 zł tytułem wpisów sądowych. W konsekwencji okoliczność tę należy wziąć pod uwagę przy ocenie możliwości płatniczych Skarżącego. Po przeanalizowaniu wniosku Skarżącego oraz przedstawionych przez niego danych o sytuacji finansowej, Referendarz sądowy stwierdza, że w jego przypadku przesłanki warunkujące udzielenie prawa pomocy nie występują. W ocenie Referendarza sądowego, kwota wpisów sądowych ciążących na Wnioskodawcy nie jest obciążeniem ponad jego możliwości finansowe. Wydatki w tej wysokości nie spowodują uszczerbku w utrzymaniu koniecznym jego rodziny. Oceniając sytuację materialną Skarżącego należy mieć na względzie, iż Skarżący i jego żona uzyskują stałe dochody w wysokości ok. 4.000 zł brutto miesięcznie. Ponadto z oświadczenia Skarżącego wynika, że jego rodzina dysponuje oszczędnościami w wysokości 10.000 zł. Skoro Wnioskodawca posiada wolne środki w wysokości 10.000 zł, nie sposób uznać, iż uiszczenie przez niego wpisów sądowych w łącznej wysokości 500 zł, spowoduje uszczerbek w utrzymaniu koniecznym Wnioskodawcy i jego rodziny. Skarżący musi mieć na uwadze, iż prawo pomocy to inaczej "prawo ubogich". Instytucja ta ma charakter wyjątkowy, co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną, do których zalicza się bezrobotnych lub osoby pozbawione środków do życia bądź gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko potrzeby egzystencjalnie niezbędne (por. postanowienie NSA z 19 października 2005 r. I GZ 107/05, niepubl.). Z kolei przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z 22 marca 2005 r. FZ 794/04, niepubl.). Ponadto, jak wskazał NSA w postanowieniu z 10 maja 2005 r. II OZ 318/05 niepubl., prawo pomocy przyznawane jest osobom, które pomimo starań i przy największym możliwym wysiłku nie mogą ponieść kosztów postępowania, ponieważ ich dochód jest wybitnie niski lub też nie osiągają żadnego dochodu. W ocenie Referendarza sądowego, Skarżącego nie można zaliczyć do takiej kategorii wnioskodawców. Jednocześnie wyjaśnić należy, iż o przyznaniu prawa pomocy decyduje jedynie sytuacja materialna Wnioskodawcy. W konsekwencji, w tym postępowaniu nie mogą podlegać ocenie inne podnoszone przez Skarżącego okoliczności. Mając na względzie powyższe, na podstawie przepisów art. 246 §1 pkt 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.