III SA/Wa 618/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Ewa Izabela Fiedorowicz, Sędziowie sędzia WSA Dorota Dziedzic- Chojnacka (sprawozdawca), asesor WSA Piotr Dębkowski, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 października 2018 r. sprawy ze skargi D. D., M. G., U. D. następców prawnych zmarłego J. D. na postanowienie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania oddala skargę Przedmiotem skargi złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez J.D. (dalej jako "Skarżący" lub "Strona") jest postanowienie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej ("Minister") z dnia [...] grudnia 2017 r. utrzymujące w mocy postanowienie Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych ("PZ PFRON") z dnia [...] kwietnia 2017 r. w przedmiocie zawieszenia postępowania. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy: Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2017 r. PZ PFRON zawiesił postępowanie wobec J.D., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą P. w B., w sprawie określenia wysokości zobowiązania z tytułu wpłat na PFRON za luty 2012 r. w związku z niezgodnym z ustawą wykorzystaniem I nieterminowym przekazaniem środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych do czasu rozstrzygnięcia skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. W uzasadnieniu postanowienia PZ PFRON wskazał, iż decyzją z dnia [...] października 2015 r. (w skarżonym postanowieniu omyłkowo oznaczoną jako decyzja z dnia [...] października 2016 r.) PZ PFRON określił wysokość zobowiązań J.D. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą P. w B. z tytułu wpłat na PFRON za luty 2012 r. w związku z: - nieterminowym przekazaniem środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych w wysokości 108 953,00 zł, - niezgodnym z ustawą wykorzystaniem środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych w wysokości 233 761,00 zł. Po rozpatrzeniu odwołania strony z dnia 19 października 2015 r. Minister decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. uchylił ww. decyzję PZ PFRON w całości i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Pismem z dnia 30 marca 2017 r. strona złożyła skargę na decyzję Ministra z dnia [...] lutego 2017 r. Do dnia wydania przez PZ PFRON zaskarżonego postanowienia skarga nie została rozpatrzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. PZ PFRON powołał przepis art. 201 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, ze zm.), dalej jako "O.p.", i wskazał, że w związku z brzmieniem tego przepisu postępowanie musi ulec zawieszeniu. Strona złożyła zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Skarżący zarzucił skarżonemu postanowieniu naruszenie art. 201 § 1 pkt O.p. W ocenie Strony skarga na decyzję Ministra z dnia [...] lutego 2017 r. nie dotyczy rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego. Minister postanowieniem z dnia [...] grudnia 2017 r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu Minister wskazał, iż decyzją z dnia [...] października 2015 r. PZ PFRON określił wysokość zobowiązań J.D., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą P. w B., z tytułu wpłat na PFRON za luty 2012 r. w związku z: - nieterminowym przekazaniem środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych w wysokości 108 953,00 zł, - niezgodnym z ustawą wykorzystaniem środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych w wysokości 233 761,00 zł. Po rozpatrzeniu odwołania strony z dnia 19 października 2015 r. Minister decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. uchylił ww. decyzję PZ PFRON w całości i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Pismem z dnia 30 marca 2017 r. strona złożyła skargę na decyzję Ministra z dnia [...] lutego 2017 r. Do dnia wydania przez PZ PFRON zaskarżonego postanowienia skarga nie została rozpatrzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Organ odwoławczy wskazał, że między postępowaniem sądowoadministracyjnym ze skargi na decyzję kasacyjną a postępowaniem podatkowym prowadzonym po wydaniu tej decyzji istnieje zależność polegająca na tym, że wynik postępowania sądowoadministracyjnego będzie bezpośrednio rzutował na treść decyzji. Minister wyjaśnił, iż złożenie skargi na decyzję kasacyjną, tj. przekazującą sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji może prowadzić do dwutorowości postępowania administracyjnego i postępowania przed sądem administracyjnym, bowiem z jednej strony skutkiem wydania decyzji kasacyjnych jest obowiązek organu pierwszej instancji do przeprowadzenia ponownego postępowania w sprawie, z drugiej zaś wniesienie skargi do sądu administracyjnego powoduje wszczęcie postępowania przed tym sądem. W ocenie Ministra z uwagi na zasadę praworządności i dostępu obywatela do sądu organ pierwszej instancji nie może wydać decyzji w wykonaniu nieprawomocnej decyzji organu odwoławczego. Na potwierdzenie swojego stanowiska przywołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 września 2017 r. sygn. akt: I FSK 1823/15. Organ odwoławczy za nieuzasadnione uznał zarzuty strony, iż skarga na decyzję Ministra nie dotyczy rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego. Minister zaznaczył, iż jak zostało przytoczone w ww. wyroku z dnia 1 września 2017 r. sygn. akt: I FSK 1823/15 "Rozpatrzenie sprawy przez sąd powinno być traktowane, tak jak rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego w rozumieniu powołanych przepisów (,..)". W ocenie Organu drugiej instancji do czasu zakończenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny postępowania w przedmiocie złożonej przez stronę skargi, postępowanie powinno ulec zawieszeniu zgodnie z art. 201 § 1 ustawy O.p. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący sformułował żądanie uchylenia powyższego postanowienia Ministra z dnia [...] grudnia 2017 r. (błędnie w skardze nazwanego "decyzją") oraz wniósł o zasadzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu Skarżący zarzucił naruszenie art. 201 § 1 pkt 2 O.p., gdyż od rozpatrzenia tej skargi nie jest uzależnione rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji, bowiem skarga ta nie dotyczy rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego. W ocenie Skarżącego Minister bezprzedmiotowo powołuje się w uzasadnieniu swojego postanowienia na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 września 2017 r. sygn. akt I FSK 1823/15 i uchwałę z 5 czerwca 2017 r., sygn. akt II GPS 1/17. Powyższe orzeczenia dotyczą postępowania sądowo-administracyjnego, którego celem jest zmiana, uchylenie, stwierdzenie nieważności aktu lub wznowienia postępowania w sprawie kontrolowanego przez sąd rozstrzygnięcia, a zatem mającym znaczenie dla wyniku postępowania prowadzonego w trybie nadzwyczajnym. Skarżący podniósł, iż przedmiotem skargi z 30 marca 2017 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożonej w sprawie o sygn. III SA/Wa 1634/17, nie jest ocena zgodności z prawem pod kątem wystąpienia przesłanek stwierdzenia nieważności postanowienia o uchyleniu zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, czy też wznowienia postępowania, bowiem postępowanie nie zostało zakończone. Według Skarżącego rozstrzygnięcie Sądu w sprawie o sygn. III SA/Wa 1634/17 nie stanowi zatem rozstrzygnięcia przez sąd niezbędnego, w rozumieniu art. art. 201 § 1 pkt 2 O.p. do rozpatrzenia sprawy określenia zobowiązań J.D. z tytułu wpłat na PFRON. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko w sprawie. Pismem z dnia 24 września 2018 r. pełnomocnik D.D., M.G., U.D. zawiadomił o śmierci dnia 15 sierpnia 2018 r. J.D. (odpis skrócony aktu zgonu k-24) oraz wskazał następców prawnych zmarłego Skarżącego, tj. D.D., M.G., U.D., zgodnie z poświadczeniem dziedziczenia z dnia 20 sierpnia 2018 r. (k-25)., przedkładając ich pełnomocnictwo. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że złożona w tej sprawie skarga została przez sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Od dnia 15 sierpnia 2015 r. obowiązuje regulacja art. 119 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którą sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie. Oznacza to, że w przypadku skargi na takie postanowienie organu administracji publicznej w obecnym stanie prawnym skierowanie ich do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony. Wniesiona w niniejszej sprawie skarga okazała się niezasadna. Wskazać należy, iż zgodnie z art. 201 § 1 O.p. "Organ podatkowy zawiesza postępowanie: 1) w razie śmierci strony, jeżeli postępowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe; 2) gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd; 3) w razie śmierci przedstawiciela ustawowego strony; 4) w razie utraty przez stronę lub jej ustawowego przedstawiciela zdolności do czynności prawnych; 5) (uchylony); 6) (uchylony); 7) w razie wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję uchylającą w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ lub stwierdzającą nieważność decyzji; 8) w razie wystąpienia o opinię Rady". Zarówno PZ PFRON, jak i Minister w podstawach prawnych wydanych postanowień, skarżonych w niniejszej sprawie, wskazali art. 201 § 1 pkt 2 O.p., tj. zaistnienie sytuacji, w której "rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd". Zdaniem Sądu, rozpoznającego niniejszą sprawę, właściwa podstawa do wydanych postanowień to 201 § 1 pkt 7 O.p., tj. zawieszenie postępowania "w razie wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję uchylającą w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ lub stwierdzającą nieważność decyzji". Dokładnie bowiem taka sytuacja zaistniała w przedmiotowej sprawie. W myśl art. 217 § 1 pkt 4 O.p. "Postanowienie zawiera: (...) powołanie podstawy prawnej (...)". W ocenie Sądu wspomniana powyżej wada skarżonego postanowienia, polegająca na nieprecyzyjnym wskazaniu jego podstawy prawnej (właściwie powołany artykuł oraz paragraf O.p., natomiast błędnie wskazana niższa jednostka redakcyjna – punkt 2 zamiast 7) nie może stanowić o jego uchyleniu. Oczywistym bowiem jest, iż podjęte w sprawie rozstrzygnięcie (tj. zawieszenie postępowania) było słuszne. PZ PFRON w omawianej sprawie był zobligowany do zawieszenia postępowania. Czym innym bowiem jest brak podstawy prawnej do wydanego postanowienia, a czym innym jest błędne jej wskazanie, jeżeli nie ma wątpliwości, że podstawa prawna istniała (a taka właśnie sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie). H. Dzwonkowski w "Komentarzu do art. 210 ustawy - Ordynacja podatkowa", ABC 2003, LEX, podnosi, iż "(...) nie wszystkie nieprawidłowości, polegające na niewskazaniu materialnoprawnej podstawy rozstrzygnięcia lub wskazaniu jej błędnie, powinny wywoływać negatywne skutki prawne. Niektóre z nich nie mają bowiem wpływu na wynik sprawy (wyrok NSA z dnia 15 grudnia 1995 r., SA/Łd 2951/94, POP 1997, nr 1, poz. 13; glosa: P. Kryczko, O. Łunarski, POP 1998, nr 1, poz. 89). (...) Rzeczywiście, nadmierne wymagania i formalizm przy realizacji tego wymogu można by uznać za nieuzasadnione". Sąd powyższy pogląd doktryny prawniczej uznaje za zasadny. Podsumowując, uznać należy, iż w sprawie doszło do niewielkiego zresztą naruszenia przepisów postępowania, które jednak nie miało wpływu na wynik sprawy. Wskazać przy tym należy, iż wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2018 r. w sprawie o sygn. III SA/Wa 1634/17, WSA w Warszawie uchylił decyzję Ministra z dnia [...] lutego 2017 r. w przedmiocie uchylenia w całości decyzji PZ PFRON określającej wysokość zobowiązania z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za luty 2012 r. i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Wyrok ten wraz z uzasadnieniem został wysłany do stron 4 lipca 2018 r. i nie została dotąd od niego złożona skarga kasacyjna. A zatem tym bardziej w sytuacji uchylenia decyzji Ministra z dnia [...] lutego 2017 r. całkowicie bezprzedmiotowe byłoby dalsze prowadzenie postępowania przez PZ PFRON, skoro na skutek wspomnianego wyroku WSA z dnia 25 kwietnia 2018 r. w sprawie o sygn. III SA/Wa 1634/17, sprawa winna wrócić do rozpoznania przez Ministra jako organ drugoinstancyjny, a nie do PZ PFRON jako organu pierwszoinstancyjnego. Sąd nie znalazł także innych przyczyn do uwzględnienia skargi, wprost w niej niewskazanych. Biorąc pod uwagę przedstawione ustalenia i wnioski Sąd stwierdził, że brak jest przesłanek do uwzględnienia skargi. W związku z tym należało ją oddalić na podstawie art. 151 P.p.s.a.