I FSK 1823/15

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-09-01

Skład orzekający: Arkadiusz Cudak, Marek Kołaczek, Bożena Dziełak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją podatkową, jeśli postępowanie to zostało już zainicjowane skargą do sądu administracyjnego, a następnie zawieszone?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że organ administracji nie może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją podatkową tylko z tego powodu, że sprawa została już zaskarżona do sądu administracyjnego. W takiej sytuacji organ powinien wszcząć postępowanie wznowieniowe, a następnie zawiesić je do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowego, traktując rozstrzygnięcie sądu jako zagadnienie wstępne.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Dyrektora Izby Skarbowej, powołując się na nowe dowody. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił wznowienia postępowania, argumentując, że wniesienie skargi do sądu administracyjnego stanowi przeszkodę w prowadzeniu nadzwyczajnego postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, uznając, że postępowanie wznowieniowe powinno zostać wszczęte i zawieszone. Dyrektor Izby Skarbowej złożył skargę kasacyjną, która została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w G. Zasądzono od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w G. na rzecz K. W. kwotę 180 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Cudak, Sędzia NSA Marek Kołaczek, Sędzia WSA del. Bożena Dziełak (sprawozdawca), Protokolant Katarzyna Nowik, po rozpoznaniu w dniu 1 września 2017 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w G. (obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w G.) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 10 czerwca 2015 r. sygn. akt I SA/Gd 495/15 w sprawie ze skargi K. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 28 stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w G. na rzecz K. W. kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonym wyrokiem z 10 czerwca 2015 r. sygn. akt I SA/Gd 495/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ("WSA") uchylił skierowaną do Skarżącej – K. W., decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. ("Dyrektor IS) z 28 stycznia 2015 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania wznowieniowego. WSA przedstawił następujący stan faktyczny sprawy. Decyzją z 22 kwietnia 2014 r. Dyrektor IS utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z 26 listopada 2013 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do września 2008 r. Wyrokiem z 23 września 2014 r. sygn. akt I SA/Gd 771/14 WSA oddalił skargę złożoną przez Skarżącą na powyższą decyzję Dyrektora IS. Od wyroku tego Skarżąca wniosła skargę kasacyjną. Natomiast pismem z 29 września 2014 r. Skarżąca wniosła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną Dyrektora IS z 22 kwietnia 2014 r. Powołała się na nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który ją wydał. Decyzją z 7 listopada 2014 r., powołując się na art. 243 § 3 Ordynacji podatkowej ("o.p."), Dyrektor IS odmówił wznowienia postępowania, a wskazaną wyżej decyzją z 28 stycznia 2015 r. decyzję tę utrzymał w mocy. Zdaniem Dyrektora IS, popartym orzecznictwem i poglądami doktryny, wniesienie do sądu administracyjnego prawnie skutecznej skargi stanowi przeszkodę w prowadzeniu nadzwyczajnego postępowania administracyjnego. W celu zapobieżenia dwutorowości postępowania sądowoadministracyjnego i postępowania administracyjnego w stosunku do tej samej ostatecznej decyzji podatkowej, przyjąć należy, iż po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego wykluczona jest możliwość prowadzenia postępowania administracyjnego w trybie nadzwyczajnym. Powołując się na art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie Dz.U. z 2017 r., poz. 1369) – dalej "p.p.s.a.", Dyrektor IS wywiódł, że dopóki w sprawie nie zapadnie prawomocny wyrok, dopóty nie będzie podstaw do wszczęcia postępowania w zakresie wznowienia postępowania z przyczyn wskazanych przez Skarżącą. W skardze złożonej na powyższą decyzję Skarżąca wniosła o uchylenie tej decyzji. Zarzuciła naruszenie art. 240 § 1 pkt 5 o.p. w zw. z art. 16 Kodeksu postępowania administracyjnego ("k.p.a."), art. 243 o.p. oraz art. 56 i art. 170 p.p.s.a. przez ich błędną wykładnię, a także art. 171 p.p.s.a. przez jego pominięcie. Skarżąca podniosła, iż żaden przepis prawa nie ustanawia zakazu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego, a następnie złożenia wniosku o wznowienie postępowania, zwłaszcza że wznowienie miałoby dotyczyć pojawienia się nowych dowodów w sprawie. W odpowiedzi na skargę Dyrektor IS wniósł o oddalenie skargi. Zaskarżonym wyrokiem Sąd pierwszej instancji uchylił decyzję Dyrektora IS z 28 stycznia 2015 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. WSA podkreślił brak odpowiedniej regulacji w zakresie wszczęcia i prowadzenia nadzwyczajnego postępowania administracyjnego już po zawiśnięciu sprawy w sądzie, który to brak doprowadził do rozbieżności w orzecznictwie sądowym oraz w doktrynie. Przedstawił istniejące cztery odmienne stanowiska w tej kwestii. W ocenie Sądu pierwszej instancji, należy się opowiedzieć za poglądem wyrażonym m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 stycznia 2008 r. sygn. akt I FSK 153/07, zgodnie z którym wniosek strony o wszczęcie postępowania w trybie nadzwyczajnym nie może się spotkać z odmową, mimo wcześniejszego złożenia skargi do sądu administracyjnego, a wszczęte postępowanie administracyjne powinno zostać zawieszone w oparciu o art. 201 § 1 pkt 2 o.p. do czasu zakończenia sprawy sądowej. W ten sposób podatnik nie zostanie bowiem pozbawiony możliwości wyeliminowania w trybie nadzwyczajnym wad decyzji, których nie mógł usunąć sąd. WSA za prawidłowe i dopuszczalne uznał zatem wszczęcie, zgodnie z wnioskiem Skarżącej, postępowania administracyjnego w trybie nadzwyczajnym co do tej samej decyzji, co do której zapadł już nieprawomocny wyrok. Stwierdził, iż w takim przypadku konieczne jest zastosowanie przez organ instytucji zawieszenia tego postępowania, na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 o.p. Merytoryczne rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji co do decyzji dotychczasowej w postępowaniu wznowieniowym będzie bowiem możliwe dopiero po wydaniu przez sąd prawomocnego orzeczenia, które w tym przypadku ma charakter zagadnienia wstępnego, o jakim mowa w ww. przepisie. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, niezastosowanie przez Dyrektora IS art. 243 § 1 i art. 201 § 1 pkt 2 o.p. oraz wydanie decyzji odmawiającej wszczęcia postępowania w trybie wznowienia, doprowadziło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dyrektor IS złożył skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaskarżając go w całości oraz wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy WSA do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie od Skarżącej kosztów postępowania, wraz z kosztami zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 134 § 1 oraz art. 151 p.p.s.a. przez uwzględnienie skargi i uchylenie przez Sąd decyzji organu drugiej instancji, podczas gdy "rozstrzygnięcie organu nie były dotknięte wadą wskazanych przez Sąd", przy braku naruszeń przez organ przepisów postępowania mogących mieć wpływ na wynik sprawy; 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 201 § 1 pkt 2, art. 240 § 1 pkt 5 i art. 243 § 3 o.p. przez uwzględnienie skargi i przyjęcie za możliwe wznowienia postępowania administracyjno-podatkowego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją, która jest przedmiotem rozpoznania przez wojewódzki sąd administracyjny oraz że organ winien zawiesić postępowanie wznowieniowe do czasu wydania przez Sąd prawomocnego orzeczenia, które jest w tej sytuacji zagadnieniem wstępnym. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Skarżąca wniosła o oddalenie tej skargi w całości oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych, o ile nie zostanie sporządzony spis kosztów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania sądowego, której przesłanki wymienione zostały w § 2 tego artykułu. Przesłanki te w rozpoznanej sprawie nie wystąpiły. Nie stwierdzono również podstaw do odrzucenia skargi oraz umorzenia postępowania przed Sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. Zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., granice skargi kasacyjnej zakreślane są przez podstawy i wnioski sformułowane w skardze kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku, a przede wszystkim prawa, domyślania się i uzupełniania argumentacji autora skargi kasacyjnej. Dodać też należy, że użycie zwrotu "w szczególności" przed sformułowanymi w podstawie kasacyjnej zarzutami wskazywać może, iż autor skargi kasacyjnej przykładowo jedynie wymienia naruszone przepisy prawa, niejako domagając się przez to kontroli zaskarżonego wyroku także z punktu widzenia innych naruszeń. Związanie Sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej wyklucza taką możliwość, a zatem Sąd ten może odnieść się wyłącznie do naruszeń prawa wskazanych przez stronę skarżącą. Skarga kasacyjna nie jest zasadna. Stan faktyczny rozpoznanej sprawy jest bezsporny. Nie ulega bowiem wątpliwości, że po wydaniu przez WSA wyroku z 23 września 2014 r. sygn. akt I SA/Gd 771/14, oddalającego skargę na decyzję Dyrektora IS z 22 kwietnia 2014 r. Skarżąca, która od wyroku tego wniosła skargę kasacyjną, złożyła również wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej powyższą decyzją ostateczną. Spór stron dotyczy natomiast możliwości wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną organu podatkowego, zaskarżoną do sądu administracyjnego, co do której nie zapadł prawomocny wyrok. Zdaniem Dyrektora IS, wniesienie do sądu administracyjnego prawnie skutecznej skargi stanowi przeszkodę w prowadzeniu nadzwyczajnego postępowania administracyjnego, co zasadnym czyni wydanie decyzji odmawiającej wznowienia postępowania, przewidzianej w art. 243 § 3 o.p. Sąd pierwszej instancji stanął natomiast na stanowisku, iż dopuszczalne jest wszczęcie postępowania administracyjnego w trybie nadzwyczajnym co do decyzji, w odniesieniu do której zapadł nieprawomocny wyrok, przy czym konieczne jest zawieszenia tego postępowania w oparciu o art. 201 § 1 pkt 2 o.p. do czasu wydania prawomocnego orzeczenia przez sąd. Zagadnienie powyższe, na co słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji, było przedmiotem rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych, przy czym rozbieżności te dotyczyły między innymi możliwości zastosowania instytucji wznowienia postępowania unormowanej zarówno przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, jak też przepisami Ordynacji podatkowej. W rezultacie zaś, na wniosek Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego podjęta została dotycząca spornej kwestii uchwała z 5 czerwca 2017 r. sygn. akt II GPS 1/17 (dostępna na http://orzeczenia.nsa,gov.pl). W uchwale tej Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "W trakcie postępowania sądowoadministracyjnego można wszcząć postępowanie administracyjne w celu zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania w sprawie kontrolowanego przez sąd rozstrzygnięcia, jednakże organ administracji publicznej obowiązany jest zawiesić to postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zmianami) do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego.". Zdaniem Składu orzekającego w niniejszej sprawie, aczkolwiek uchwała powyższa związana jest z postępowaniem administracyjnym unormowanym przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, to ma ona istotne znaczenie również w odniesieniu do postępowania podatkowego, regulowanego przepisami Ordynacji podatkowej. Sam bowiem problem prawny rozstrzygnięty tą uchwałą występuje na gruncie obu tych ustaw, które zwierają analogiczne rozwiązania dotyczące wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną oraz zawieszenie postępowania z uwagi na wystąpienie zagadnienia wstępnego. Znalazło to zresztą odzwierciedlenie w uzasadnieniu uchwały, gdzie wprost stwierdzono, że "Dodatkowo orzeczenia wykazane w uzasadnieniu wniosku Prezesa NSA jako podstawa istnienia rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych odnoszą się nie tylko do stosowania przepisów k.p.a., ale również do tożsamego w istocie zagadnienia prawnego powstałego na gruncie stosowania przepisów Ordynacji podatkowej. Mamy więc w tym przypadku do czynienia z sytuacją, gdy analogiczne zagadnienie występuje wprawdzie w świetle przepisów różnych aktów prawnych, ale wykładnia dokonana na podstawie jednego z tych aktów ma znaczenie dla wykładni dokonanej na gruncie drugiego aktu prawnego (...)". Naczelny Sąd Administracyjny odwoływał się również do przepisów Ordynacji podatkowej regulujących tryby nadzwyczajne wzruszania ostatecznych decyzji organów podatkowych (art. 249 § 1 pkt 2 i 247 § 1 pkt 4) oraz zawieszenie postępowania podatkowego (art. 201 § 1 pkt 2). Dlatego też oceniając zasadność skargi kasacyjnej Dyrektora IS, Naczelny Sąd Administracyjny miał na względzie stanowisko zajęte w powyższej uchwale, które podzielił, uznając je za przystające do problemu spornego w rozpoznanej sprawie, co uprawnionym czyni odwołanie się do argumentacji przedstawionej w uchwale na uzasadnienie tego stanowiska. Powołując się na ustalenia nauki prawa, w uzasadnieniu uchwały wywiedziono, że skoro żaden przepis prawa nie zabrania stronie żądania wszczęcia postępowania w celu zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania z jednoczesnym wniesieniem skargi do sądu na ten sam akt, to do czasu zawieszenia jednego z tych postępowań może się toczyć zarówno postępowanie administracyjne, jak i postępowanie sądowe dotyczące tej samej decyzji. Skutki wniesienia do organu administracyjnego żądania wszczęcia postępowania nadzwyczajnego w czasie trwania postępowania przed sądem administracyjnym są analogiczne, jak określone w art. 56 p.p.s.a. skutki wniesienia skargi do sądu po wszczęciu nadzwyczajnego postępowania administracyjnego. Wskazano ponadto, iż dopuszczalność wszczęcia nadzwyczajnego postępowania administracyjnego w czasie trwania postępowania sądowoadministracyjnego nie stoi w sprzeczności z konstytucyjną zasadą "prawa do sądu", ponieważ wszczęcie takiego postępowania nie zamyka drogi do wydania wyroku przez sąd. Naczelny Sąd Administracyjny powołał się na okoliczność, że w wielu przypadkach uruchomienie trybów nadzwyczajnych ograniczone jest terminami, a zatem aby je zachować strona powinna złożyć wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego, nie czekając na zakończenie postępowania sądowego. Zwrócił również uwagę, iż w przypadku konkurencyjności postępowania sądowoadministracyjnego i administracyjnego prowadzonego w trybie wznowienia, część z przesłanek uzasadniających jego uruchomienia może zostać ujawniona lub wystąpić po wydaniu zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji i wobec tego niekiedy nie będą one mogły być uwzględnione w toku przeprowadzanej przez sąd kontroli legalności działania organu administracji publicznej. Skoro zaś nadrzędnym dążeniem organów państwa powinno być usunięcie z obrotu prawnego tych rozstrzygnięć, które zostały podjęte w wyniku wadliwie przeprowadzonego postępowania, wykładnia przepisów proceduralnych musi być dokonywana tak, aby jak najefektywniej (szybko i skutecznie) eliminować takie wadliwe rozstrzygnięcia, chroniąc w ten sposób obywatela przed niepotrzebnym oczekiwaniem na ostateczne rozstrzygnięcie jego sprawy. Skład orzekający w niniejszej sprawie za zasadną uznał przedstawioną w uzasadnieniu uchwały konstatację, że "wydanie prawomocnego orzeczenia przez sąd nie zawsze zamyka drogę do weryfikacji decyzji lub postanowienia w trybie nadzwyczajnym, jednak oba postępowania pozostają ze sobą w ścisłym związku. Z tych też względów należy uznać, że choć wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie stanowi podstawy do odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania zakończonych zaskarżoną decyzją lub postanowieniem, to jednak organ - na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. (lub art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej) - jest w takim przypadku zobowiązany do zawieszenia postępowania, aż do prawomocnego zakończenia postępowania przed sądem administracyjnym. Załatwienie sprawy i wydanie rozstrzygnięcia przez organ będzie bowiem możliwe dopiero po wydaniu przez sąd prawomocnego orzeczenia. Rozpatrzenie sprawy przez sąd powinno być traktowane, tak jak rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego w rozumieniu powołanych przepisów (...)". Stanowisko Sądu pierwszej instancji zajęte w rozpoznanej sprawie jest zbieżne ze stanowiskiem zajętym przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 5 czerwca 2017 r. sygn. akt II GSK 1/17. Jak wskazano wyżej, Skład orzekający w niniejszej sprawie stanowisko to podziela, czego konsekwencją jest uznanie za niezasadne sformułowanych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 151 p.p.s.a., a także art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 201 § 1 pkt 2, art. 240 § 1 pkt 5 i art. 243 § 3 o.p. Uzasadniając te zarzuty Dyrektor IS powołał się bowiem na orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego należące do linii orzeczniczej, która w powyższej uchwale uznana została za niewłaściwą. Zaznaczyć przy tym należy, że w obu sformułowanych w skardze zarzutach istotnego naruszenia przepisów postępowania Dyrektor IS wskazał również art. 134 § 1 p.p.s.a. W dacie wydania zaskarżonego wyroku przepis ten stanowił, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Autor skargi kasacyjnej nie wskazał, w jaki sposób Sąd pierwszej instancji przepis powyższy naruszył, a przecież zawiera on różne treści normatywne dotyczące zakresu rozpoznania sprawy przez wojewódzki sąd administracyjny. Z uwagi na wskazane wyżej związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzutami skargi kasacyjnej, zarzut naruszenia tego przepisu nie poddaje się kontroli kasacyjnej. Chybione jest wskazanie jako przepisu naruszonego przez Sąd pierwszej instancji art. 240 § 1 pkt 5 o.p., w którym jako przesłankę wznowienia postępowania wskazano wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji nieznanych organowi, który wydał decyzję. Przepis ten nie miał w rozpoznanej sprawie zastosowania, jako że zaskarżone zostało rozstrzygnięcie o odmowie wznowienia postępowania. Dyrektor IS twierdzi, że z uwagi na wskazanie przez Skarżącą powyższego przepisu jako przesłanki wznowienia, nieuzasadniony jest argument Sądu pierwszej instancji odwołujący się "do konieczności zabezpieczenia stronie dostrzegającej przesłankę wznowieniową zachowania terminu do złożenia wniosku na podstawie art. 240 § 1 pkt 8 Ordynacji podatkowej". Tymczasem WSA w ogóle nie powołał się na art. 240 § 1 pkt 8 o.p., a do ograniczenia uruchomienia trybów nadzwyczajnych terminami nawiązał odnosząc się do jednego z czterech wskazanych przezeń poglądów dotyczących spornego zagadnienia dopuszczalności wznowienia postępowania i wskazał przy tym art. 241 § 2 pkt 1 i 2 o.p. Reasumując stwierdzić należy, iż w świetle uchwały z 5 czerwca 2017 r. sygn. akt II GSK 1/17 prawidłowe jest twierdzenie Sądu pierwszej instancji, że Dyrektor IS nie powinien był odmówić wszczęcia postępowania wznowieniowego, o co wnioskowała Skarżąca. Innymi słowy, zawisłość sprawy dotyczącej decyzji ostatecznej z 22 kwietnia 2014 r. przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie mogła stanowić powodu odmowy wznowienia postępowania zakończonego tą decyzją. Należało zbadać spełnienie formalnych przesłanek wznowienia i jeżeli one wystąpiły – wznowić postępowanie, a następnie je zawiesić na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 o.p. Zdaniem Dyrektora IS, brak jest podstaw, aby w tej sprawie zasadnie można było twierdzić, że prawomocne orzeczenie sądu administracyjnego w sprawie ze skargi na decyzję ostateczną, a więc tę samą, wzruszenie której miałoby nastąpić we wszczętym (i następnie zawieszonym) postępowaniu nadzwyczajnym, jest zagadnieniem wstępnym, o którym mowa art. 201 § 1 pkt 2 o.p. Sąd rozstrzygałby bowiem nie zagadnienie wstępne ujawnione w postępowaniu wznowieniowym, lecz o zgodności z prawem tej samej decyzji, która miałaby zostać poddana kontroli organu we wznowionym postępowaniu. Odnosząc się do tego argumentu Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, iż nie ulega wątpliwości, że zagadnienie wstępne wiąże się z koniecznością rozstrzygnięcia określonej kwestii prawnej, przez którą rozumie się – generalnie rzecz ujmując – wypowiedź organu lub sądu, innego niż prowadzący postępowanie, dotyczącą uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego albo inne jeszcze okoliczności mające znaczenie prawne (takie też rozumienie zagadnienia wstępnego przedstawił Dyrektor IS w skardze kasacyjnej). Z definicji tej wynika zaś przede wszystkim, że do istoty zagadnienia wstępnego należy jego wpływ na rozstrzygnięcie, jakie ma być podjęte w innej sprawie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, ocena zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny także pod kątem wystąpienia przesłanek stwierdzenia nieważności tej decyzji lub wznowienia zakończonego nią postępowania, stanowi okoliczność o znaczeniu prawnym istotnym dla wyniku postępowania prowadzonego w trybie nadzwyczajnym, mieszcząc się tym samym w definicji zagadnienia wstępnego, o jakim mowa w art. 201 § 1 pkt 2 o.p. Znaczenie prawomocności wyroku, w którym ocena ta została wyrażona, jest oczywiste. Składowi orzekającemu w niniejszej sprawie z urzędu wiadomym jest, że wyrokiem z 13 stycznia 2017 r. sygn. akt I FSK 971/15 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Skarżącej od wyroku WSA z 23 września 2014 r. sygn. akt I SA/Gd 771/14, oddalającego jej skargę na decyzję ostateczną Dyrektora IS z 22 kwietnia 2014 r. Wydanie prawomocnego wyroku w sprawie dotyczącej tej decyzji nie może jednak zmienić oceny zasadności rozpoznanej skargi kasacyjnej Dyrektora IS. Oczywistym jest natomiast, że wraz z wydaniem wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 stycznia 2017 r. ustała wskazana w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku przyczyna zawieszenia postępowania wznowieniowego, którego wszczęcia domagała się Skarżąca we wniosku z 29 września 2014 r. Tym samym zalecenie Sądu pierwszej instancji w tym zakresie przestało być aktualne. Tym niemniej, Dyrektor IS powinien rozpatrzyć wniosek Skarżącej o wznowienie postępowania, jako że odmowa wznowienia postępowania z powodów wskazanych w zaskarżonej decyzji z 28 stycznia 2015 r. była nieuprawniona. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Dyrektora IS, jako że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw, a rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji było prawidłowe. Na wniosek Skarżącej, na podstawie art. 204 pkt 2, art. 205 § 2 w związku z art. 207 § 1 i art. 209 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny zasądził na jej rzecz koszty postępowania kasacyjnego w kwocie stanowiącej zwrot kosztów zastępstwa procesowego radcy prawnego, wyliczonych zgodnie z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b) jako 75% stawki minimalnej określonej stosownie do § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 490, z późn. zm.). Zastosowanie przepisów tego rozporządzenia uzasadniał § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804), zgodnie z którym do spraw wszczętych i niezakończonych przed 1 stycznia 2016 r. stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło