III SA/Wa 631/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Dudra, sędzia NSA Krystyna Chustecka, sędzia NSA Bogdan Lubiński (spr.), Protokolant Małgorzata Szamocka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2005 r. sprawy ze skargi M. B. na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Z akt sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] prowadził postępowanie egzekucyjne wobec majątku pana M.B. na podstawie własnych tytułów wykonawczych o numerach: SM [...], SM [...] i SM [...], obejmujących zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za listopad i grudzień 1996r., styczeń, marzec, kwiecień, sierpień i listopad 1997r. oraz grudzień 1999r. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokami z dnia 29 sierpnia 2002r. sygn. akt IIISA 751/02 oraz sygn. akt IIISA 759/02 oddalił skargi pana B. na postanowienia Izby Skarbowej wydane w przedmiocie zarzutów zgłoszonych do postępowania egzekucyjnego. Wnioskiem z dnia 1.10.2004r. pełnomocnik pana B. wystąpił o umorzenie postępowań egzekucyjnych prowadzonych na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących zaległości określone w decyzjach Urzędu Skarbowego w Z. o numerach [...], argumentując, iż decyzje te nie zostały doręczone ustanowionemu pełnomocnikowi, co daje podstawę umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art.59 § 1 pkt 7 ustawy z 17.06.1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002r. Nr 110 poz. 968 ze zm.). Naczelnik Urzędu Skarbowego z Z. nie uznając argumentacji pełnomocnika, co do wystąpienia okoliczności uzasadniających umorzenie postępowania egzekucyjnego, o których mowa w art.59 § 1 pkt 7 ustawy egzekucyjnej, postanowieniem z dnia [...] . nr [...] odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego. Zaskarżonym do Sądu postanowieniem z dnia [...]nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy w/w postanowienie. W jego uzasadnieniu opisując dotychczasowy stan faktyczny napisał, że art. 2 § 1 ustawy egzekucyjnej wymienia enumeratywnie wszystkie obowiązki podlegające egzekucji administracyjnej. Na mocy punktu 7 tego przepisu egzekucji administracyjnej podlegają podatki. W art. 3 § 1 ustawy egzekucyjnej została natomiast zawarta generalna zasada, że egzekucję administracyjną stosuje się do obowiązków określonych w § 2 wtedy, gdy wynikają one z decyzji lub postanowień właściwych organów. Od zasady tej został ustanowiony w art. 3a § 1 ustawy egzekucyjnej wyjątek, zgodnie z którym w zakresie zobowiązań: powstałych w przypadkach określonych w art.8 i 21 § 1 pkt 1 ustawy – Ordynacja podatkowa, długów celnych powstałych w przypadkach określonych w art. 209 § 1 oraz art.217 § 1 Kodeksu celnego, podatków wykazanych w zgłoszeniu celnym, a także składek na ubezpieczenie społeczne stosuje się również egzekucję administracyjną, jeżeli wynikają one odpowiednio: 1) z deklaracji lub zeznania złożonego przez podatnika lub płatnika, 2) ze zgłoszenia celnego złożonego przez zobowiązanego, 3) z deklaracji rozliczeniowej złożonej przez płatnika składek na ubezpieczenie społeczne. W § 2 tego artykułu sprecyzowano dodatkowe warunki, jakie muszą być spełnione by w powyższych przypadkach można było zastosować egzekucję administracyjną i tak: - deklaracje, zeznania, zgłoszenia celne albo deklaracje rozliczeniowe muszą zawierać pouczenie, że stanowią one podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego, - wierzyciel przed wszczęciem postępowania zobowiązany jest przesłać zobowiązanemu upomnienie, o którym mowa w art.15 § 1 ustawy. W przedmiotowej sprawie podstawę prawną dochodzenia należności z tytułu podatku od towarów i usług za 11, 12 – 1996r., 1,3,4,8,10,11 – 1997r. oraz 12-1999r., objętych tymi tytułami wykonawczymi o numerach SM 6/1957-1958/2001, SM 6/1960-1965/2001 i SM 6/1877/2001 stanowią złożone przez zobowiązanego dnia 8.12.1999r. i 20.03.2000r. deklaracje VAT 7 za poszczególne miesiące zawierające korektę. Deklaracje te zawierały pouczenie, o którym mowa w art. 3a § 2 ustawy egzekucyjnej. Ponadto wierzyciel przed wszczęciem postępowania przesłał zobowiązanemu upomnienia nr US 46V/3068/01 i US 46V/3156-3148/01 wzywające do zapłaty zaległego podatku pod rygorem wszczęcia postępowania egzekucyjnego, które zostały odebrane przez zobowiązanego odpowiednio w dniach 27.08.2001r. i 20.09.2001r. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej brak jest podstaw do uznania, iż w sprawie występują okoliczności wskazane w art.59 § 1 pkt 7 ustawy egzekucyjnej tj. niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub brak doręczenia upomnienia, zaistnienie których obliguje organ egzekucyjny do umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Dodał, że konieczność wydania przez Urząd Skarbowy decyzji wynikała przede wszystkim z faktu, iż zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym środka egzekucyjnego jakim jest egzekucja z nieruchomości może nastąpić jedynie w celu wyegzekwowania należności pieniężnych określonych lub ustalonych w ostatecznym orzeczeniu. W złożonej skardze na wymienione postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie. Zarzucił naruszenie art. 59 § 1 pkt 7 w związku z art. 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a także art. 6 kpa oraz art. 7 Konstytucji RP. Podniósł, iż jako podstawę prawną egzekucji administracyjnej obowiązku podatkowego wykazanego w deklaracji wskazano art. 3a ustawy, który to artykuł nie obowiązywał w dacie wszczęcia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego. W związku z powyższym, zdaniem autora skargi, prowadzenie egzekucji w październiku 2001r. bez wydanych i doręczonych decyzji organów podatkowych było niedopuszczalne i powinno być umorzone. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. W punkcie wyjścia należy podnieść, że postępowanie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego dotyczących decyzji Urzędu Skarbowego w Z. o numerach: [...] do [...] zostało wszczęte wnioskiem strony, w którym skarżący jako jego podstawę, powołując treść art. 59 § 3 w zw. z art.59 § 1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (U. 2002 nr 110 poz. 968 ze zm.) wskazał, że w/w decyzje nie zastały doręczone ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi. Z kolei fakt ten narusza przepis art.145 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa. W sytuacji bowiem, gdy strona wyznaczyła pełnomocnika, decyzje doręcza się temu pełnomocnikowi. A zatem należało uznać, iż w postępowaniu egzekucyjnym, które jest przedmiotem niniejszego rozstrzygnięcia, skarżący postawił zarzuty naruszenia prawa w postępowaniu podatkowym dotyczącym wydawania decyzji wymiarowych. Zgodnie z treścią art. 59 ustawy egzekucyjnej, postępowanie umarza się z przyczyn wymienionych w tym przepisie oraz w innych przypadkach przewidzianych w tej ustawie. Wbrew stanowisku skarżącego nie zastała spełniona przesłanka, o której mowa w art. 59 § 1 pkt 3 jak również żadne z innych przesłanek wymienionych w tym przepisie. Stosownie do treści w/w przepisu, postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa. W rozpatrywanej sprawie tytuły egzekucyjne zostały wydane na podstawie korekt deklaracji. Z kolei decyzje Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...] listopada 2001r. określające zaległości podatkowe w podatku VAT o nr [...] do [...]), a które to zostały wydane w ocenie strony z naruszeniem prawa mogącym stanowić podstawę do uznania postanowienia – bowiem tak należy interpretować jej stanowisko – zostały utrzymane w mocy decyzjami Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2002r. Z kolei wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2004r. sygn. akt IIISA 823/02 oddalił skargę na w/w decyzje z 19 lutego 2002r. (k.40). Oznacza powyższe, że egzekwowany obowiązek został określony zgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego. Przypomnieć wypada, że organ egzekucyjny nie posiada kompetencji organu podatkowego, co wynika bezpośrednio z treści art. 29 § 1 cyt. ustawy egzekucyjnej, który stanowi, że organ egzekucyjny nie jest upoważniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Dla organu egzekucyjnego wiążący jest tylko tytuł wykonawczy wystawiony i popierany przez właściwy podmiot. Ustosunkowując się do pozostałych zarzutów skargi przyznać należy rację stronie skarżącej, iż w uzasadnieniu postanowienia Izba Skarbowa mylnie powołała art. 3a ustawy egzekucyjnej, który został dodany przez art. 1 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych ustaw (Dz. U. Nr 125, poz. 1368). Jednakże powołanie przepisu, który jeszcze nie obowiązywał gdy zastała wszczęta egzekucja nie może mieć żadnego znaczenia dla potrzeb tej sprawy. Przypomnieć wypada, że Pan M. B. stosownie do treści art. 10 ust. 1 ustawy o VAT złożył deklarację VAT-7, które następnie zostały przez podatnika skorygowane. Zgodnie z pouczeniem zawartym na każdej z korekt deklaracji wynikało, że "w wypadku niezapłacenia w obowiązującym terminie kwoty z poz. 63 lub wpłacenia jej w niepełnej wysokości, niniejsza deklaracja stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego zgodnie z art. 26 a ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu...". Podkreślenia wymaga fakt, iż kwoty objęte tytułami wykonawczymi były niższe od wynikających z korekt deklaracji. Jeżeli chodzi o powołanie w skardze naruszenia art. 7 Konstytucji RP i 6 Kpa należało uznać, w tym stanie rzeczy za nietrafne. Z tych powodów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.