III SA/Wa 632/15

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Lucyna Kaligowska po rozpoznaniu w dniu 27 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Skarżący R. W. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazał, iż zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej z uwagi na straty oraz blokadę rachunków bankowych. Wyjaśnił, że zasadniczym składnikiem majątku jest prawo użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej oraz prawo własności posadowionych na niej dwóch budynków mieszkalnych. Skarżący zaznaczył, że prawa te są obciążone hipotekami, a nadto ustanowiony został zakaz zbywania jednej z działek. Dodał, iż nie ma możliwości ciągnięcia pożytków z nieruchomości budynkowej z uwagi na jej zajmowanie przez lokatorów bez tytułu prawnego. Postępowania sądowe o wydanie nieruchomości i bezumowne korzystanie z niej są w toku. Skarżący zamieszkuje wraz z konkubiną i dwójką dzieci w lokalu użyczanym przez matkę, która finansuje także dostawy mediów. Zapewnia ona także spłatę zobowiązań kredytowych w wysokości ok. 11.900 zł. Skarżący podał, iż zarówno on, jak i jego konkubina utrzymują się z wynagrodzenia za pracę w wysokości odpowiednio 1.459,48 zł i 768,24 zł. Wysokość wydatków określił natomiast na kwotę 3.400 zł i zaznaczył, że korzysta głównie z pomocy rodziny. Przedstawił dowody wypłaty, zawiadomienia o zajęciu, zeznania podatkowe, tytuły wykonawcze, wyciągi bankowe. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżący oświadczył, że nie wypłacił jeszcze wynagrodzenia pełnomocnikowi. Powtórzył, że należąca do niego nieruchomość została zajęta, zaś on nie ma możliwości pobierania z niej pożytków. Toczy się obecnie postępowanie o zapłatę za bezumowne korzystanie z nieruchomości. Dodał, iż Sąd I instancji wydał niekorzystne dla niego orzeczenie. Skarżący przedłożył m. in. zeznanie podatkowe, potwierdzenia przelewów z rachunku, wydruk z CEiDG, wyciągi bankowe, zawiadomienia o wszczęciu egzekucji, zawiadomienia o zajęciu, tytuły wykonawcze, wydruk z księgi wieczystej, akt notarialny. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), dalej jako: "P.p.s.a.", strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Instytucja prawa pomocy jest odstępstwem od tej reguły. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 21 maja 2015 r. (II FZ 428/15) wprowadzono ją do porządku prawnego w celu zapewnienia możliwości realizacji konstytucyjnego prawa do Sądu tym osobom, które, ze względu na trudną sytuację materialną, zmuszone byłyby do rezygnacji z obrony swych praw przed Sądem z powodu kosztów sądowych przekraczających ich możliwości finansowe. Udzielenie prawa pomocy w konkretnej sprawie uzależnione jest od spełnienia ustawowo określonych przesłanek takich jak: brak zdolności do poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub brak zdolności do poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). W niniejszej sprawie Skarżący ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych, tj. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Jedynym wymaganym na tym etapie kosztem sądowym jest wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 10.095 zł. Oceniając wniosek Skarżącego z punktu widzenia powyższej przesłanki referendarz sądowy uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Przede wszystkim Skarżący nie udokumentował faktu utrzymywania się jego czteroosobowej rodziny z "pomocy udzielanej przez członków rodziny". Przedłożone potwierdzenia przelewów świadczą bowiem wyłącznie o tym, że środki na spłatę raty kredytu czy opłatę za usługi telekomunikacyjne przelewane są z rachunku należącego do R. W. i P. W., nie potwierdzają natomiast, iż źródłem pochodzenia tych środków są dochody jego właścicieli. Innymi słowy z powyższego nie wynika, że rodzice Skarżącego pomocy takiej rzeczywiście są w stanie udzielić. Nic nie wiadomo bowiem na temat ich sytuacji majątkowej. Jest to o tyle istotne, że na fakt korzystania "głównie z pomocy rodziny" Skarżący powołał się już na początku 2015 r., kiedy to po raz pierwszy ubiegał się o przyznanie prawa pomocy. Tymczasem nie można zapominać, że sama tylko rata kredytu (której terminową spłatę rodzice zapewniają) opiewa na niebagatelną kwotę ponad 12.000 zł. Do tego w październiku br. linię debetową Skarżącego zasiliła kwota 1.000 zł, a jej nadawcą była R. W.. Nie sposób też nie zauważyć, że gołosłownie brzmią wyjaśnienia Skarżącego w kwestii niemożności – jak to określił – "ciągnięcia pożytków cywilnych z nieruchomości budynkowej stanowiącej jego własność". Poza oświadczeniem Skarżącego nie ma dowodu, który potwierdzałby lub uprawdopodabniał ten fakt. Skarżący nie podał także jakie konkretnie wydatki (skoro zamieszkuje w lokalu użyczanym przez matkę, do którego dostawę mediów również finansuje) składają się na koszty utrzymania, których wysokość określił na kwotę "ok. 3.400 zł miesięcznie". Nie wiadomo też czy w kwocie tej mieści się świadczenie alimentacyjne w łącznej wysokości 500 zł, które Skarżący zobowiązał się dostarczać na rzecz swoich małoletnich dzieci na mocy ugody z 4 października 2017 r. Wątpliwości referendarza sądowego budzi nadto fakt stosunkowo niskiego wynagradzania konkubiny Skarżącego. Jakkolwiek z dowodów wypłaty nie wynika rodzaj wykonywanej przezeń pracy, to jednak trudno uwierzyć, by uzyskiwała ona jedynie 768,24 zł netto miesięcznie będąc zatrudnioną w spółce, w której swego czasu była prezesem zarządu, zaś Skarżący był w niej wspólnikiem (I. sp. z o.o.). Powyższą uwagę odnieść także należy do Skarżącego, który będąc zatrudnionym w "R. R. W." pobiera wynagrodzenie wynoszące 1.459,48 zł. Z tych wszystkich względów uznać należało, że Skarżący nie wyjaśnił swojej sytuacji w sposób dostateczny. To z kolei obligowało referendarza sądowego do negatywnego rozpatrzenia jego wniosku. Przedstawione informacje nie dawały bowiem podstaw do stwierdzenia, że opłacenie przezeń wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 10.095 zł spowoduje negatywne skutki w odniesieniu do jego sytuacji bytowej, jak tego wymaga art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.