III SA/Wa 635/15

|P O S T A N O W I E N I E | , Dnia 20 lipca 2015r., , , Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym:, Przewodniczący, Sędzia WSA Aneta Trochim-Tuchorska, , , po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2015r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku S.J. i M.M. o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestników postępowania, w sprawie ze skargi R. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dawniej K. sp. z o.o. z siedzibą w W. ), na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W., z dnia [...] stycznia 2015r. nr [...], w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2009 rok, , postanawia:, , odmówić dopuszczenia S. J. i M.M. do udziału w sprawie w charakterze uczestników postępowania, W piśmie z 20 maja 2015r. pełnomocnik S. J. i M. M. (zwanych dalej "wnioskodawcami") wniósł o ich dopuszczenie do udziału w sprawie, jako byłych członków zarządu R. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dawniej K. sp. z o.o. z siedzibą w W. ), zwanej dalej "Skarżącą" lub "Spółką", w charakterze uczestników postępowania. W uzasadnieniu podkreślił, że obaj wnioskodawcy pełnili w przeszłości funkcje w zarządzie Skarżącej i z tej okoliczności wywodzą swój interes prawny do występowania w sprawie. W przypadku oddalenia skargi na zaskarżoną decyzję dotyczącą określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2009 rok, na wnioskodawcach może ciążyć ewentualna odpowiedzialność odszkodowawcza na podstawie art. 293 ustawy z dnia 15 września 2000r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037 ze zm.; dalej: "k.s.h.") lub też solidarna odpowiedzialność majątkowa na podstawie art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012r. poz. 749, ze zm.; dalej: "O.p."). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 33 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Warunkiem takiego uczestnictwa zatem jest uprzedni udział w postępowaniu administracyjnym, czyli w administracyjnym postępowaniu jurysdykcyjnym. W myśl § 2 art. 33 p.p.s.a. udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. W niniejszej sprawie postępowanie sądowoadministracyjne zostało wszczęte wskutek skargi wniesionej przez R. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dawniej K. sp. z o.o. z siedzibą w W. ) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2009r. Kwestią wymagającą rozważenia była możliwość dopuszczenia do toczącego się postępowania S. J. i M. M. , a właściwie stwierdzenie czy w sprawie wnioskodawcy legitymują się interesem prawnym. Wskazać przy tym należy, że w orzecznictwie sądowym i piśmiennictwie utrwalony jest pogląd, iż o tym, czy wnioskodawca ubiegający się o udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma interes prawny w danej sprawie, decyduje norma prawa materialnego, na której oparto zaskarżony akt, a nie interes faktyczny (zob. wyrok NSA z 15 kwietnia 1993r., I SA 1719/92, OSP 1994, z. 10, poz. 199 z aprobującą glosą P. Kucharskiego). Podkreśla się także, że interes prawny musi być własny, co oznacza, że nie można opierać go wyłącznie na sytuacji prawnej innego podmiotu, nawet jeżeli w konkretnej sprawie charakter związków tych podmiotów byłby nie tylko faktyczny, ale i prawny (zob. postanowienie NSA z dnia 2 kwietnia 2008r., II OZ 280/08). Interes prawny to taki, który został wzięty przez prawo w ochronę polegającą na możliwości żądania od organu administracji podjęcia określonych czynności mających na celu zrealizowanie interesu lub usunięcie zaistniałego zagrożenia. Pojęcie to określa relację pomiędzy oczekiwaniami jakiegoś podmiotu w stosunku do organów stosujących prawo a kompetencjami i możliwościami tych organów, jakimi dysponują wobec danego podmiotu. Pojęcia interesu prawnego zaczęto używać w doktrynie na określenie pewnej korzystnej sytuacji jednostki wobec państwa, nie dającej jej wprawdzie roszczenia o czynność określonej treści, ale silniejszej od interesu faktycznego, nie uprawniającego do żadnego żądania. Interesem prawnym można też nazwać prawo jednostki do określonego postępowania zmierzającego do wydania decyzji, umiejscowione między prawem podmiotowym a interesem faktycznym. Interes prawny, aby mógł zostać zaspokojony przez administrację, musi być osobisty, własny, indywidualny, znajdujący swoją podstawę w przepisach prawa materialnego oraz potwierdzenie w okolicznościach faktycznych (zob. J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, wyd. 7 uzupełnione i rozszerzone, Warszawa 2005, s. 224 i n). Należy podkreślić, że interes prawny jest zarazem kategorią ściśle związaną z przedmiotem postępowania, ze względu na fakt, że dotyczy sfery normatywnej, mającej swoje źródło w przepisach regulujących sposób załatwienia sprawy. Można ująć go też, jako potrzebę ochrony sfery prawnej obywatela wyznaczającą zakres jego działań lub subiektywnie odczuwaną potrzebę utrzymania istniejącego, lub spowodowania takiego stanu rzeczy, jaki dany podmiot uważa za korzystny, przy czym korzyść ta musi mieć swoje źródło w prawie (zob. J. Klimkowicz, Interwencja uboczna w według k.p.c., Warszawa 1972, s. 50). Z kolei w literaturze przedmiotu przyjmuje się, że interes faktyczny to interes indywidualny, który nie został w żaden wyraźny sposób wzięty pod ochronę przez obowiązujące prawo (W. Jakimowicz, Publiczne prawa podmiotowe, Zakamycze 2000, s. 126). Precyzując pojęcie interesu faktycznego, wskazano w orzecznictwie, że jako interes faktyczny należy kwalifikować taki stan, w którym obywatel wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jak w przypadku interesu prawnego, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającego stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji (zob. wyrok NSA z dnia 22 lutego 1984r., I SA 1748/83, publ. w E. Smoktunowicz, Kodeks postępowania administracyjnego w orzecznictwie Sądu Najwyższego, Naczelnego Sądu Administracyjnego i Trybunału Konstytucyjnego, Warszawa 1995, s. 109). Uczestnikiem postępowania na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a. może być zatem tylko taki podmiot, któremu przysługiwała legitymacja materialnoprawna w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonego aktu, ale który w tym postępowaniu nie brał udziału, bo tylko wtedy wynik tego postępowania będzie dotyczyć jego interesu prawnego (por. postanowienie NSA z 21 listopada 2005r., I FZ 471/05). Przechodząc na grunt rozpatrywanej sprawy Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja w żaden sposób nie dotyczy praw i obowiązków wnioskodawców i tym samym rozstrzygnięcie Sądu nie będzie miało wpływu na ich interes prawny. Wnioskodawcy, mając na uwadze art. 293 k.s.h. i art. 116 § 1, § 2 i § 4 O.p., wywodzą swój interes prawny z faktu sprawowania funkcji członków zarządu skarżącej Spółki w okresie objętym zaskarżoną decyzją. Należy zauważyć, że zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja pierwszoinstancyjna nie nakłada żadnego obowiązku na wnioskodawców. Sama potencjalna możliwość przeniesienia odpowiedzialności za zobowiązania Spółki na członków jej zarządu nie uzasadnia jeszcze wystąpienia interesu prawnego, po stronie wnioskodawców (por. postanowienie WSA w Warszawie z 18 października 2012r., III SA/Wa 2299/12; dost. CBOSA). W związku z powyższym, w ocenie Sądu, wnioskodawcy mogą posiadać jedynie interes faktyczny, a nie interes prawny, który uprawniałby ich do uczestnictwa w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Sąd, w świetle art. 33 § 2 p.p.s.a. ma możność ustalenia kręgu uczestników postępowania, co oznacza również kompetencję do odmowy dopuszczenia do udziału w sprawie, w sytuacji, gdy z wnioskiem występuje osoba, która nie może wylegitymować się interesem prawnym, który rzutowałby na wynik postępowania sądowoadministracyjnego. W związku z powyższym, Sąd na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.