III SA/Wa 640/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Lucyna Kaligowska po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu wraz z drugim członkiem zarządu oraz spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2013 r. i 2014 r. oraz w podatku dochodowym od osób prawnych za poszczególne okresy rozliczeniowe 2012 r. i 2013 r. postanawia 1) zwolnić skarżącego od wpisu od skargi w kwocie 500 zł; 2) odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie Skarżący S. K. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych, powołując się na takie okoliczności jak: problemy zdrowotne jego i żony, niska emerytura żony ([...] zł), wysokie koszty ponoszone na leczenie, rehabilitację i spłatę pięciu kredytów (łączna wysokość rat 3.500 zł). Poza mieszkaniem Skarżący nie posiada innego majątku. Wskazał, iż z działalności gospodarczej osiąga 3.000-3.500 zł miesięcznie. Podał zestawienie wydatków wśród których wymienił raty kredytów, leki i wizyty lekarskie (500-600 zł), żywność (300-500 zł), ubrania (100-200 zł), opłaty za mieszkanie, telefon, energię elektryczną, gaz (1.000-1.200 zł). Skarżący przedłożył dokumenty obrazujące wydatki i stan zadłużenia, wyciąg bankowy. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżący wyjaśnił, że rozliczenie finansowe z kancelarią jest symboliczne, uiszczane w ratach różnej wysokości. Przedstawił m. in. zeznania podatkowe, deklaracje VAT, wyciągi bankowe, zaświadczenie o stanie zdrowia, potwierdzenia spłat kredytów. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej jako: "P.p.s.a.", strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Instytucja prawa pomocy jest odstępstwem od tej reguły. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 21 maja 2015 r. (II FZ 428/15) wprowadzono ją do porządku prawnego w celu zapewnienia możliwości realizacji konstytucyjnego prawa do Sądu tym osobom, które ze względu na trudną sytuację materialną, zmuszone byłyby do rezygnacji z obrony swych praw przed Sądem z powodu kosztów sądowych przekraczających ich możliwości finansowe. Udzielenie prawa pomocy w konkretnej sprawie uzależnione jest od spełnienia ustawowo określonych przesłanek takich jak: brak zdolności do poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub brak zdolności do poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym) – zob. art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. W niniejszej sprawie Skarżący ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych, tj. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zdaniem referendarza sądowego wniosek ten częściowo zasługuje na uwzględnienie. Na taką ocenę rzutował przede wszystkim fakt ciążących na Skarżącym i jego żonie licznych zobowiązań, co znajduje zresztą odzwierciedlenie w przedłożonych dokumentach obrazujących stan zadłużenia. Suma wszystkich rat spłacanych kredytów wynosi mianowicie ponad 3.800 zł. Jak sam Skarżący wyjaśnił kilka lat temu wpadł w spiralę długów, a ich zaciąganie miało służyć ratowaniu rodzinnej firmy. Do wspomnianych rat dochodzą jeszcze bieżące wydatki typu opłata za mieszkanie, telefon, energię elektryczną, gaz, których łączna wysokość wynosi 1.000-1.200 zł. Znaczącą pozycję w domowym budżecie zajmują również wydatki na ochronę zdrowia (500-600 zł), gdyż z powodu rozpoznanych schorzeń (szczegółowo wymienionych w zaświadczeniach lekarskich) zarówno Skarżący, jak i jego żona wymagają systematycznego leczenia. Co prawda Skarżący posiada stałe źródło utrzymania, jakim jest działalność gospodarcza, a od niedawna (co wynika z decyzji z [...] stycznia 2018 r.) także emerytura, niemniej referendarz sądowy miał na względzie to, że dochód z tej działalności nie jest wysoki. Sam Skarżący określił go na 3.000-3.500 zł, zaś z deklaracji VAT-7 wynika, że w okresie od października 2017 r. do marca 2018 r. obrót kształtował się na poziomie od 9.279 zł do 12.515 zł. Co istotne z przedłożonych dokumentów wynika także, że Skarżący stara się wywiązywać ze swoich zobowiązań publicznoprawnych takich choćby jak składki ZUS czy podatek dochodowy i podatek od towarów i usług. Żona Skarżącego pobiera emeryturę w wysokości [...] zł (dane na podstawie decyzji o waloryzacji). Z tych względów referendarz sądowy dał wiarę oświadczeniu Skarżącego, iż osiągane dochody "często nie wystarczają na pokrywanie bieżących zobowiązań i podstawowych potrzeb życiowych", zaś on nie może "liczyć na niczyją pomoc". W efekcie referendarz sądowy zadecydował o zwolnieniu Skarżącego od wpisu od skargi w kwocie 500 zł. Jednocześnie referendarz sądowy za przedwczesne uznał zwalnianie go z innych jeszcze opłat sądowych, które ewentualnie mogą pojawić się na dalszych etapach postępowania. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.