III SA/Wa 643/18

PostanowienieWSA w Warszawie2018-06-18

Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Lucyna Kaligowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, utrzymujący się z emerytury i posiadający znaczące zadłużenie oraz bieżące wydatki, spełnia przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Wnioskodawca, utrzymujący się z emerytury w kwocie [...] zł miesięcznie, z której pokrywa bieżące wydatki, w tym spłatę zadłużenia i koszty leczenia, a także obciążony obowiązkiem opłacenia wpisów od dwóch skarg w łącznej wysokości 1.000 zł, spełnia przesłanki do częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Zapłata tych kosztów mogłaby spowodować uszczerbek w jego koniecznym utrzymaniu, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Stan faktyczny
Skarżący M. S. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na zły stan zdrowia, zadłużenie, brak możliwości podjęcia zatrudnienia przez żonę oraz niską emeryturę jako jedyne źródło dochodu. Przedłożył dokumenty potwierdzające jego sytuację materialną i wydatki. Referendarz sądowy, po analizie przedstawionych dowodów, uznał wniosek za zasadny.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono zwolnić skarżącego od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Lucyna Kaligowska po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności byłego członka zarządu wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za lipiec 2009 r. postanawia zwolnić skarżącego od kosztów sądowych Skarżący M. S. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych, powołując się na takie okoliczności jak: zły stan zdrowia, zadłużenie powstałe w czasie pozostawania bez pracy, niemożność podjęcia zatrudnienia przez żonę z uwagi na konieczność sprawowania całodobowej opieki nad chorymi rodzicami. Skarżący nie posiada majątku, zaś jego żona jest współwłaścicielką segmentu, w którym małżonkowie mieszkają. Wskazał, iż utrzymuje się z emerytury wynoszącej [...] zł miesięcznie. Wśród wydatków Skarżący wymienił spłatę karty kredytowej (2.000 zł) i bieżące koszty utrzymania (1.778,09 zł). Przedłożył odcinki przekazu pocztowego, dowody wpłaty. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżący wyjaśnił, że nie składa zeznań podatkowych, gdyż nie ma żadnych dochodów poza emeryturą. Powtórzył, że żona nie pracuje, nie osiąga dochodów, nie składa zeznań podatkowych. Skarżący nie posiada rachunku bankowego. Koszty leczenia wyliczył na 250-300 zł. Skarżący przedstawił PIT-40A, dokumenty obrazujące wydatki, wyciągi bankowe, dokumenty dotyczące postępowania egzekucyjnego. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej jako: "P.p.s.a.", strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Instytucja prawa pomocy jest odstępstwem od tej reguły. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 21 maja 2015 r. (II FZ 428/15) wprowadzono ją do porządku prawnego w celu zapewnienia możliwości realizacji konstytucyjnego prawa do Sądu tym osobom, które ze względu na trudną sytuację materialną, zmuszone byłyby do rezygnacji z obrony swych praw przed Sądem z powodu kosztów sądowych przekraczających ich możliwości finansowe. Udzielenie prawa pomocy w konkretnej sprawie uzależnione jest od spełnienia ustawowo określonych przesłanek takich jak: brak zdolności do poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub brak zdolności do poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym) – zob. art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. W niniejszej sprawie Skarżący ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych, tj. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Oceniając ten wniosek z punktu widzenia powyższej przesłanki referendarz sądowy uznał, że zasługuje on na uwzględnienie. Z nadesłanych materiałów wynika bowiem, że Skarżący wraz z żoną utrzymują się z emerytury wynoszącej [...] zł. Z kwoty tej małżonkowie finansują bieżące wydatki, w tym spłacają zadłużenie, które powstało w czasie, gdy Skarżący pozostawał bez pracy. Sama tylko spłata karty kredytowej pochłania 2.000 zł miesięcznie. Do tego dochodzi opłata za gaz (przykładowo za okres 16.02.-16.03.2018 r. 586,94 zł), energię elektryczną (178,57 zł/2 m-ce), wodę (74,99 zł). Niemałą pozycję w domowym budżecie zajmują również wydatki na ochronę zdrowia. Koszty leczenia Skarżący oszacował na 250-300 zł miesięcznie. Uwzględniając powyższe oraz fakt, iż na Skarżącym ciąży obowiązek opłacenia wpisów od dwóch skarg (III SA/Wa 643 i 644/18) w łącznej wysokości 1.000 zł uznać należało, że zapłata tej kwoty może spowodować uszczerbek w koniecznym utrzymaniu. Z tego względu referendarz sądowy zadecydował o zwolnieniu Skarżącego od kosztów sądowych. Na taki zakres przyznanego zwolnienia rzutował przede wszystkim jego wiek ([...]lat) i stan zdrowia, który nie pozwala mu na "dodatkowe zarabianie". W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło