III SA/Wa 646/18

Starszy Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 28/06/2018 r po rozpoznaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J.P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2017 r. Nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2011 p o s t a n a w i a odmówić Skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie 1) Zgodnie z art. 245 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, o który wnioskuje strona – tj. zwolnienia od kosztów sądowych - następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne. Okoliczności uzasadniające potrzebę przyznania stronie prawa pomocy powinna wykazać – strona. 2) Skarżący J.P. , wnioskiem zawartym na (dwóch) formularzach PPF, zwrócił się przyznanie prawa pomocy. Powołał się na złą sytuację materialną, niskie swoje dochody z tytułu pracy na 1/8 etatu ([...] zł), niskie dochody żony ([...] zł oraz [...] zł); kredyt hipoteczny, który opłaca (30538,71 CHF); kredyt hipoteczny żony (340000 zł); rachunki 900 zł; koszt przedszkola (350 zł). Posiada 122 zł oszczędności, 5 % udziałów w M. sp z o.o. oraz 40 % udziałów w I. sp z o.o. Uzyskuje dochód z tytułu najmu lokalu (1000 zł). W wykonaniu wezwania urzędnika sądowego załączył wyciągi z rachunków bankowych, deklaracje podatkowe, zaświadczenia o wynagrodzeniu i in. 3) Jedyny wymagany na obecnym etapie koszt sądowy, to wpis od skargi w kwocie 500 zł w badanej przez urzędnika sądowego sprawie. Do tego zakresu prawa pomocy, tj kosztów wymagalnych, referendarz sądowy ograniczył rozpoznanie wniosku: sytuacja życiowa Strony Skarżącej może bowiem zmieniać się. Referendarz sądowy, na tym etapie postępowania, daje wiarę twierdzeniom Strony o (jej) subiektywnym przekonaniu, co do nienajlepszej sytuacji życiowej (tym bardziej. Zwraca jednak zarazem uwagę na to, że sytuacja życiowa Strony została już – i to prawomocnie – oceniona przez Sąd w zbliżonym okresie czasu: Sad uznał, że nie ma podstaw do przyznania Stronie prawa pomocy. Daniem urzędnika sadowego przemawiają za tym również deklaracje Strony, z których wynika, że osiągany przez nią dochód (miesięczny) w gospodarstwie domowym wynosi niemal [...] zł, zatem przekracza minimum socjalnego (https://www.ipiss.com.pl/?zaklady=minimum-egzystencji-2). Dysponuje również dodatkowym miesięcznym dochodem w wysokości 1000 zł z tytułu najmu lokalu, który umożliwia mu wygospodarowanie środków na poczet postępowania sądowego. Zarazem nawet ustrój rozdzielności małżeńskiej nie zwalnia małżonków od obowiązku wzajemnej pomocy, co wynika wprost z przepisów kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Zresztą już teraz Skarżący i jego żona pokrywają wydatki wspólnie – jeśli wierzyć oświadczeniom Skarżącego, złożonym w rubryce 10 w zw z 11 formularza, pod rygorem odpowiedzialności karnej. Dlatego wewnętrzne przekonanie Strony o mizerii jej kondycji wynikające ze złożonych przez nią oświadczeń nie wystarczy do przyznania jej prawa pomocy – zwłaszcza, że sytuacja ta została prawomocnie oceniona przez Sąd w innych sprawach: w przeciwieństwie bowiem do sporów Strony przed organami (których Strona toczy kilka), sytuacja życiowa i majątkowa Strony jest jedna i nie różni się w poszczególnych jej sprawach. Urzędnik sądowy, skoro Skarżący nie wykazał w tym względzie zmiany, nie jest uprawniony do podjęcia innego, niż onegdaj rozstrzygnięcia, ponieważ byłoby to wyrazem arbitralnego traktowania Strony, autorytetu Sądu i przepisów prawa, jak też lekce sobie ważenia przyznanych kompetencji (duplici lingua praeditus, melet vicus uno spirans oreet habitu). 4) Dlatego, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1, § 3, art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a., należy zadecydować jak w sentencji.