III SA/Wa 648/18

Starszy Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 14/05/2018 r po rozpoznaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2017 r. Nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych p o s t a n a w i a odmówić Skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie 1) Zgodnie z art. 245 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, o który wnioskuje strona – tj. zwolnienia od kosztów sądowych - następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne. Okoliczności uzasadniające potrzebę przyznania stronie prawa pomocy powinna wykazać – strona. 2) Skarżący J. P., wnioskiem zawartym na formularzach PPF (ostatni – z 8/05/2018 r.), zwrócił się przyznanie prawa pomocy. Powołał się na złą sytuację materialną, niskie swoje dochody z tytułu pracy na 1/8 etatu (232,98 zł), niskie dochody żony (6949 zł); kredyt hipoteczny, który opłaca (30538 CHF); kredyt hipoteczny żony (340000 zł); rachunki 900 zł; koszt przedszkola (350 zł). Posiada 459 zł oszczędności, 5 % udziałów w M. sp. z o.o. oraz 40 % udziałów w I. sp. z o.o. W wykonaniu wezwania urzędnika sądowego załączył wyciągi z rachunków bankowych, deklaracje podatkowe, zaświadczenia o wynagrodzeniu i in. 3) Jedyny wymagany na obecnym etapie koszt sądowy, to wpis od skargi w kwocie 500 zł w badanej przez urzędnika sądowego sprawie. Do tego zakresu prawa pomocy, tj. kosztów wymagalnych, referendarz sądowy ograniczył rozpoznanie wniosku: sytuacja życiowa Strony Skarżącej może, bowiem zmieniać się. Referendarz sądowy, na tym etapie postępowania, daje wiarę twierdzeniom Strony o (jej) subiektywnym przekonaniu, co do nienajlepszej sytuacji życiowej (tym bardziej, że są one usprawiedliwione treścią złożonych oświadczeń), jak też realizuje postulat zapewnienia Stronie, przy ocenie wniosku o prawo pomocy, stanu dysponowania dochodem adekwatnym do usprawiedliwionych potrzeb: tj. o wysokości przynajmniej minimum socjalnego. Z deklaracji Strony wynika, że osiągany przez nią dochód (miesięczny) w gospodarstwie domowym wynosi niemal 1800 zł, zatem przekracza minimum socjalnego (https://www.ipiss.com.pl/?zaklady=minimum-egzystencji-2). Co więcej, z deklaracji Strony wynika, ze posiada oszczędności w rozmiarze umożliwiającym uczestnictwo w pokryciu kosztów wpisu od skargi (rubryka 7.2.1. ppf), jak też prawa majątkowe, tj. udziały w spółkach z o.o.(7.2.2. formularza). Skarżący posiada również, jak wnosi urzędnik sądowy z treści nadesłanych oświadczeń, niewykorzystane możliwości zarobkowe, ponieważ jest zatrudniony, jak wskazał – na "1/8 etatu" (rubryka 10 formularza). Zarazem nawet ustrój rozdzielności małżeńskiej, na który Skarżący powołuje się, nie zwalnia małżonków od obowiązku wzajemnej pomocy, co wynika wprost z przepisów kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Zresztą już teraz Skarżący i jego żona pokrywają wydatki wspólnie – jeśli wierzyć oświadczeniom Skarżącego, złożonym w rubryce 10 w zw. z 11 formularza, pod rygorem odpowiedzialności karnej. Nie jest bowiem możliwe poniesienie z zadeklarowanego dochodu Skarżącego – zadeklarowanych wydatków (ubezpieczenia na życie, spłaty kredytu hipotecznego, miesięcznych kosztów utrzymania). Dlatego wewnętrzne przekonanie Strony o mizerii jej kondycji wynikające ze złożonych przez nią oświadczeń nie wystarczy do przyznania jej prawa pomocy – tak, by rozstrzygniecie w zakresie prawa pomocy oparło się zarzutom dowolności i arbitralności. W szczególności już kwota zadeklarowanych oszczędności pokrywa, w dużej części wymagalne koszty sądowe, nie wspominając już o posiadanych, regularnych wpływach w ramach gospodarstwa domowego. Również treść wyciągu z rachunku bankowego nie wskazuje, by Strona znajdowała się w stanie zagrażającym egzystencji czy zaspokojeniu niezbywalnych potrzeb. Wręcz przeciwnie – co do zasady na rachunku bankowym znajdują się środki przekraczające wysokość wymagalnych kosztów sądowych. 4) Dlatego, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1, § 3, art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a., należy zadecydować jak w sentencji.