III SA/Wa 651/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, Sędziowie sędzia WSA del. Marek Kraus (sprawozdawca), sędzia WSA Waldemar Śledzik, Protokolant referent stażysta Agata Próchniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2013 r. sprawy ze skargi H. SE z siedzibą w Niemczech na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dokonania zwrotu podatku w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2010 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz H. SE z siedzibą w Niemczech kwotę 5574 zł (słownie: pięć tysięcy pięćset siedemdziesiąt cztery złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 1. Dyrektor Izby Skarbowej w W. zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] sierpnia 2012r., nr [...], wydaną w przedmiocie odmowy H. z siedzibą w Niemczech (dalej: "Skarżąca" lub "Spółka") dokonania zwrotu podatku od towarów i usług (dalej: VAT) za okres od stycznia do grudnia 2010 r. Decyzje te zapadły w następującym stanie faktycznym. Skarżąca" wnioskami złożonymi w dniu 19 września, 18 października i 6 grudnia 2011 r. zwróciła się do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. o dokonanie zwrotu podatku od towarów i usług (dalej: VAT) za miesiące od stycznia do grudnia 2010 r. w kwocie 97.846,04 zł. Naczelnik Urzędu Skarbowego pismem z dnia 2 kwietnia 2012 r. nr 1436/PP-III/2012/5337265/2504/RUMI, wydanym w trybie art. 155 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.). dalej: ,,O.p" w związku z § 9 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 grudnia 2009 r. w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług niektórym podmiotom (Dz. U. Nr 224 poz. 1801, z późn. zm.), dalej: ,,rozporządzenie w sprawie zwrotu VAT", wezwał Stronę do przesłania dokumentów potwierdzających wykonanie usług udokumentowanych fakturami VAT wyszczególnionymi w poz. 1-5 formularza wniosku, prosząc o wskazanie miejsca oraz szczegółowy opis wykonanych usług oraz do uzupełnienia wniosku o oryginał pełnomocnictwa dla A. C. reprezentującego Spółkę przez organem podatkowym w sprawie przedmiotowego wniosku. Postanowieniem z dnia 4 czerwca 2012 r., 1436/PP3-VII/2012/5337265/4492/ETH, organ podatkowy poinformował Skarżacą o złożeniu przedmiotowego wniosku z dnia 6 grudnia 2011 r. o zwrot podatku od towarów i usług za 2010 r. po terminie, o którym mowa w § 6 ust. 3 rozporządzenie w sprawie zwrotu VAT. Pełnomocnik w odpowiedzi na ww. postanowienie z wystąpił o przedłużenie (przywrócenie), w drodze wyjątku, terminu do złożenia wniosku Spółki o zwrot podatku od towarów i usług za 2010 r., do dnia 6 grudnia 2011 r. Organ pdatkowy postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2012 r., nr 1436/PP-3VII/2012/5337265/ DE0000000004588416/4658/ETH, na podstawie art. 162, art. 163 § 1 i § 3 oraz art. 216 O.p., odmówił przywrócenia terminu do złożenia przedmiotowego wniosku. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. odmówił dokonania zwrotu podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2010 r. we wnioskowanej przez Spółkę kwocie. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż wniosek Skarżącej wpłynął do polskiego organu podatkowego w dniu 6 grudnia 2011 r. Powołujac przepis § 6 ust. 3 rozporządzenia w sprawie zwrotu VAT stwierdził, że skuteczny wniosek powinien być złożony nie później niż do dnia 30 września 2011 r. Zdaniem organu termin ten kształtuje prawa podmiotu w zakresie zwrotu podatku VAT, ma więc charakter materialnoprawny. Jego uchybienie oznacza utratę uprawnień do otrzymania zwrotu podatku od towarów i usług. 2. W odwołaniu Spółka, działając poprzez pełnomocnika, wniosła o uchylenie powyższej decyzji w całości, alternatywnie o uchylenie i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania jej wniosku. Pełnomocnik Spółki zarzucił: - naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 162 § 1 O.p. przez jego niezastosowanie w sprawie i nierozpoznanie merytoryczne wniosku o zwrot podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2010 r., art. 122 O.p. przez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, błędne założenie przez organ podatkowy, iż wniosek wpłynął do polskiego organu podatkowego po terminie do jego złożenia, pomimo wskazania, iż został złożony we wrześniu 2011 r. oraz braki wskazania kiedy faktycznie został złożony wniosek w niemieckim organie podatkowym, która to data jest rozstrzygająca dla oceny czy termin do złożenia wniosku został dochowany. - naruszenie przepisów prawa materialnego, przez ich niewłaściwą wykładnię i zastosowanie, tj. § 6 ust. 3 rozporządzenia w sprawie zwrotu VAT przez przyjęcie przez organ podatkowy, iż termin przewidziany dla złożenia wniosku o zwrot podatku od towarów i usług ma charakter terminu materialnego a nie procesowego i nie podlega przywróceniu oraz art. 15 Dyrektywy Rady 2008/9/WE z dnia 12 lutego 2008 r. określająca szczegółowe zasady zwrotu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE. L. 08.44.23) dalej: "Dyrektywa 2008/9/WE", przez uznanie, iż dotyczy wpływu wniosku w polskim urzędzie skarbowym, a nie urzędzie właściwym dla państwa członkowskiego wnioskodawcy w Niemczech. Pełnomocnik Spółki wyjaśnił, iż decydujące znaczenie dla zachowania terminu dla złożenia przedmiotowego wniosku miała data jego złożenia w niemieckim urzędzie skarbowym we wrześniu 2011 r., a nie data jego przekazania do polskiego urzędu skarbowego w grudniu 2011 r. Ponadto wyjaśnił, iż w sprawie został złożony jeden wniosek w dniu 19 września 2011 r., którego braki zostały usunięte. Zdaniem Strony zachowano termin do złożenia wniosku o zwrot VAT i wniosek powinien zostać rozpoznany merytorycznie. Przeciwne twierdzenia organu podatkowego, uznała za nieuzasadnione. Ponadto w ocenie Skarżącej w przypadku niezachowania terminu do złożenia wniosku, nie przewidziano sankcji utraty uprawnień i nierozpoznania wniosku. 3. Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu stwierdził, że od 2010 r. wszczęcie postępowania o zwrot podatku zapłaconego w Polsce przez firmę zagraniczną następuje wyłącznie za pośrednictwem właściwego dla podatnika urzędu skarbowego w kraju siedziby. Dokonanie zmiany wniosku - korekty następuje wyłącznie w takim samym trybie jak złożenie samego wniosku o zwrot VAT, a mianowicie w formie elektronicznej za pośrednictwem państwa członkowskiego siedziby, które przekazuje wniosek właściwym organom podatkowym państwa zwrotu. Organ odwoławczy wskazał, że ze zgromadzonej w postępowaniu podatkowym dokumentacji wynika, iż spółka złożyła trzy wnioski o zwrot podatku VAT za przedmiotowy okres, wersję z 18 października 2011 r., z 6 grudnia 2011 r. oraz "błędny wniosek o zwrot VAT". Organ nie stwierdził złożenia wniosku Skarżącej z dnia 19 września 2011 r. W ocenie organu odwoławczego, pierwszym wnioskiem o zwrot VAT za okres od stycznia do grudnia 2010 r. był wniosek z datą 18 października 2011 r., oznaczony w nagłówku jako "błędny wniosek o zwrot podatku VAT". Zgodnie zaś z przepisem § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów wniosek o zwrot podatku od towarów i usług za 2010 r. powinien zostać złożony nie później niż do dnia 30 września 2011 r. Termin ten uznał za termin prawa materialnego, który jest nieprzywracalny. Podsumowując za niemożliwe uznał przywrócenie uchybionego terminu materialnego i merytoryczne rozpatrzenie wniosku o zwrot podatku od towarów i usług za 2010 r. Dyrektor Izby Skarbowej nie podzielił stanowiska Spółki odnośnie naruszenia zasad postępowania dowodowego tj. art. 122 O.p. 4. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca, działając poprzez pełnomocnika, wniosła o uchylenie w całości powyższej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Pełnomocnik Spółki zarzucił naruszenie: 1) przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, - art. 122 O.p. w związku z: • wydaniem przez organ zaskarżonej decyzji pomimo niewyjaśnienia przez organ stanu faktycznego sprawy, w szczególności okoliczności kiedy wpłynął do niemieckiego urzędu skarbowego wniosek o zwrot VAT za 2010 r. i czy faktycznie wpłynął w dniu 19 września 2011 r., • ograniczeniem się przez organy podatkowe jedynie do wskazania, iż w aktach sprawy znajdują się trzy wersje wniosku datowane na okres późniejszy niż wrzesień 2010 r. (październik - grudzień 2010 r.) i nie uznaniem przedłożonego przez Skarżącą wydruku wniosku z dnia 19 września 2011 r., • brakiem wywiązania się z obowiązku wykazania przez organ, iż jest przeciwnie niż twierdzi Spółka; - art. 121 O.p.w związku z: • prowadzeniem postępowania w sposób nie budzący zaufania do organów podatkowych, • z dokonaniem przez organ jednostronnych, arbitralnych ustaleń w przedmiocie daty złożenia wniosku według znajdującej się w aktach organu wersji z października 2011 r., pomimo odmiennych twierdzeń Skarżącej, • brakiem zweryfikowania twierdzeń Strony i niewyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy. 2) Przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 89 ust. 1 pkt 3 i ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177 poz. 1054, z późn. zm.), dalej: ,,ustawa o VAT" w związku z § 6 ust. 1 rozporządzenia w sprawie zwrotu VAT, poprzez ich niezastosowanie i odmówienie dokonania zwrotu VAT, pomimo złożenia przez Skarżącego wniosku o zwrot podatku od towarów i usług za 2010 r. w terminie przewidzianym w § 6 ust. 3 rozporządzenia w sprawie zwrotu VAT; - § 6 ust. 3 rozporządzenia w sprawie zwrotu VAT poprzez niewłaściwie jego zastosowanie i uznanie, że Strona nie dochowała terminu do złożenia wniosku o zwrot VAT za 2010 r. Pełnomocnik Skarżącej podtrzymał stanowisko, w myśl którego w sprawie niewyjaśniono istotnych okoliczności stanu faktycznego. Zarzucił m.in. brak zweryfikowania wpłynięcia do niemieckiego organu podatkowego wniosku z dnia 19 września 2011 r. Pełnomocnik Spółki nie zgodził się ze stwierdzeniem organu odwoławczego uznającym, iż nie był w posiadaniu wniosku z dnia 19 września 2011 r., skoro został dołączony do pisma z dnia 1 czerwca 2012 r. Twierdzenia w tym zakresie uznał za nieprawdziwe, gołosłowne i arbitralne. Skutkowało to naruszeniem art. 89 ust. pkt 3 i ust. 5 ustawy o VAT w związku z § 6 ust. 1 rozporządzenia w sprawie zwrotu VAT, poprzez ich niezastosowanie i odmówienie dokonania zwrotu podatku od towarów i usług, pomimo złożenia wniosku w terminie określonym w przepisie § 6 ust. 3 rozporządzenia w sprawie zwrotu VAT. Podkreślił, iż ustalenie daty złożenia wniosku w niemieckim urzędzie skarbowym ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Zdaniem Skarżącej organ podatkowy powinien zweryfikować czy i kiedy wpłynął do niemieckiego urzędu skarbowego wniosek z datą wrześniową. Strona podniosła, iż nie ma wpływu na to co znajduje się w aktach organu i które wersje składanego wniosku zostały ostatecznie przekazane do polskiego organu skarbowego. W ocenie Spółki bezsporne jest, iż przed organem niemieckim trwało postępowanie wyjaśniające mające na celu uzupełnienie braków formalnych wniosku z dnia 19 września 2011 r. 5. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 6.1. Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, określanej dalej jako "p.p.s.a."), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem, z uwzględnieniem stanu prawnego, który miał zastosowanie w chwili orzekania w sprawie. W związku z powyższym oraz zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Mając powyższe kryteria na uwadze w ocenie Sądu skarga zasługuje na uwzglednienie. 6.2 Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do stwierdzenia czy organy podatkowe prawidłowo odmówiły Skarżącej zwrotu podatku VAT za okres od stycznia do grudnia 2010r. w kwocie 97.846,04 zł. przyjmując że wniosek o zwrot podatku został złożony z uchybieniem terminu określonego w § 6 ust. 3 rozporządzenia w sprawie zwrotu VAT. Dyrektor Izby Skarbowej powołując się na wskazany przepis stwierdził, że wniosek o zwrot podatku od towarów i usług za 2010 r. powinien zostać złożony nie później niż do dnia 30 września 2011r. natomiast w niniejszej sprawie pierwszym wnioskiem jaki został skutecznie złożony jest wniosek z dnia 18 października 2011r. Natomiast zdaniem strony skarżącej przed upływem terminu określonego w rozporządzeniu na jego złożenie został złożony w niemieckim organie podatkowym wniosek z dnia 19 września 2011r. Zgodnie z § 6 ust.1 rozporządzenia zwrot podatku następuje na wniosek podmiotu uprawnionego z państw członkowskich Wspólnoty Europejskiej przekazany przez administrację podatkową państwa członkowskiego siedziby za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Podmiot uprawniony, o którym mowa w ust. 1, składa, za pośrednictwem administracji podatkowej państwa członkowskiego siedziby wniosek za pomocą środków komunikacji elektronicznej, do naczelnika urzędu skarbowego ( ust.2 ). Wniosek, o którym mowa w ust. 2, składa się w języku polskim, za pośrednictwem administracji podatkowej państwa członkowskiego siedziby, nie później niż do dnia 30 września roku następującego po roku podatkowym, którego wniosek dotyczy ( ust. 3 ). W świetle powołanej regulacji nie budzi wątpliwości, iż Skarżąca aby zachować uprawnienie do zwrotu podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2010r. winna za pośrednictwem niemieckiego organu podatkowego, jako właściwego ze względu na miejsce siedziby Skarżącej złożyć wniosek w terminie do dnia 30 września 2011r. Jednocześnie należy uznać za prawidłowe stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej, iż termin wskazany w powołanym z § 6 ust. 3 rozporządzenia jest terminem prawa materialnego niepodlegający przywróceniu. Dyrektor Izby Skarbowej wskazując na zawarte w aktach sprawy wnioski Skarżącej o zwrot podatku uznał, iż pierwszym wnioskiem o zwrot podatku VAT za okres od stycznia do grudnia 2010r. jest wniosek z datą 18 października 2011r. natomiast w aktach sprawy brak jest wniosku z datą złożenia w niemieckim urzędzie podatkowym 19 września 2011r. Natomiast strona Skarżąca stwierdziła, że na etapie postępowania przed organem pierwszej instancji przedstawiła wniosek z dnia 19 września 2011r., złożony w niemieckim organie podatkowym a więc z zachowaniem przewidzianego terminu. Należy wskazać, że w aktach sprawy znajduje się wniosek z dnia 19 września 2011r. gdzie wskazano jako osobę składającą M. G., zawierający m.in. numer NIP Skarżącej oraz kwotę żądanego zwrotu 97.846,04 za okres od stycznia do grudnia 2010r. Skarżąca wyjaśniła w piśmie z dnia 5 grudnia 2011r. że faktycznie wniosek o zwrot został złożony przez Skarżącą, a M. G. została podana we wniosku jedynie jako osoba kontaktowa. W związku z powyższym istotne w niniejszej sprawie było ustalenie czy wniosek Skarżącej z dnia 18 października 2011r. jest pierwszym wnioskiem o zwrot podatku VAT czy uzupełnieniem wniosku z dnia 19 września 2011r. Skarżąca w powołanym piśmie podniosła także, że zgodnie ze wskazaniami niemieckiego organu podatkowego wniosek o zwrot podatku VAT ponownie został złożony w dniu 18 października 2011r., jednak wniosek ten nie został przyjęty przez kraj zwrotu Polskę. Dlatego też kolejny wniosek o zwrot podatku został złożony w dniu 5 grudnia 2011r. Do pisma Skarżąca załączyła pisma pochodzące od niemieckiego organu podatkowego wydane w związku ze złożonym wnioskiem, bez tłumaczenia ich na język polski. Organ podatkowy nie zażądał tłumaczeń od strony, wskazując jedynie, że wniosek z dnia 19 września 2011r. nie pochodzi od strony. W ocenie Sądu powyższe stanowiło naruszenie przepisów postępowania; art. 121 § 1, art. 122 i art. 180 § 1 O.p. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem nie zostało wyjaśnione w oparciu o materiał dowodowy w jaki sposób został potraktowany przez niemiecki organ podatkowy wniosek o zwrot podatku z dnia 19 września 2011r. a także następne złożone wnioski przez Skarżącą. Natomiast wobec twierdzeń Skarżącej o terminowym złożeniu wniosku należało wyjaśnić, czy wniosek z dnia 19 września 2011r. nie został uznany jako złożony przez stronę, czy pierwszym wnioskiem pochodzącym od strony jest wniosek z dnia 18 października 2011r. względnie czy wniosek ten został uznany jako wniosek strony, a następnie został uzupełniony kolejnymi wnioskami. Dlatego też w związku z brakiem wystarczających ustaleń w tym zakresie organ podatkowy ponownie rozpoznając sprawę zażąda od strony tłumaczeń na język polski pism złożonych do akt sprawy, wydanych przez niemiecki organ podatkowy. W przypadku niewyjaśnienia wskazanych powyżej wątpliwości na podstawie przetłumaczonych pism, organ zwróci się do właściwego niemieckiego organu podatkowego o informacje kiedy po raz pierwszy został złożony przez Skarżącą wniosek o zwrot podatku VAT za okres od stycznia do grudnia 2010r. Mając na względzie wskazane w uzasadnieniu wyroku naruszenia przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy przedwczesna jest ocena przez Sąd zarzutów zawartych w skardze dotyczących naruszenia prawa materialnego. 6.3. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. Zakres, w jakim uchylona decyzja nie podlega wykonaniu określono w oparciu o art. 152 p.p.s.a. Na wniosek Skarżącej, Sąd zasądził na jej rzecz koszty postępowania sądowego zgodnie z art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. w kwocie równej uiszczonemu wpisowi, opłacie skarbowej od pełnomocnictwa oraz kosztom zastępstwa procesowego w wysokości określonej w § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). ----------------------- 8