III SA/Wa 663/12

PostanowienieWSA w Warszawie2012-12-06

Skład orzekający: Małgorzata Długosz-Szyjko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wykazał stratę z działalności gospodarczej, brak dochodów w bieżącym roku oraz znajduje się na utrzymaniu żony, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest zasadny, jeśli z przedłożonych dokumentów (w tym zeznania podatkowego, historii operacji bankowych, zaświadczenia o zarobkach małżonka) wynika, że strona nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W sytuacji, gdy strona poniosła stratę z działalności gospodarczej, nie uzyskuje dochodów i znajduje się na utrzymaniu małżonka, należy uznać, że spełnia przesłanki do zwolnienia z kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżący G.D. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych, przedstawiając dowody na swoją trudną sytuację finansową (bezrobocie, strata z działalności, brak dochodów, utrzymywanie się z dochodów żony). Referendarz sądowy i WSA odmówiły przyznania prawa pomocy, jednak NSA uchylił postanowienie WSA, nakazując ponowne rozpoznanie sprawy z uwzględnieniem przedstawionych dowodów.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu G.D. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, , po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku G.D. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi G.D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2011 r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów postanawia: przyznać skarżącemu G.D. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego Skarżący – G.D. reprezentowany przez pełnomocnika - doradcę podatkowego C.D. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] listopada 2011 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. W odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu od skargi Skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Oświadczył, że jest bezrobotnym na potwierdzenie czego przedstawił orzekającą o tym decyzję Prezydenta W.. Wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z dwiema córkami i posiada 50% udziału w własności nieruchomości 1,9 ha w [...] oraz 50% udziału w 1,1 ha w [...]. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego z 12 kwietnia 2012 r. o przekazanie dodatkowych informacji o sytuacji życiowej, Skarżący przedstawił "historię operacji" przeprowadzonych na jego rachunku bankowym za okres od 1 stycznia 2012 r. do 7 maja 2012 r., z której wynikało ujemne saldo w wysokości 4900 zł oraz zeznanie PIT 36 L za 2011 r., z którego wynikała strata w wysokości 3655, 09 zł. Wyjaśnił, że w 2012 r. nie miał dochodów, a posiadane nieruchomości rolne są nieużytkami VI klasy i nie przynoszą dochodów. Skarżący wyjaśnił, że bezskutecznie próbował zatrudnić się m.in. jako pomocnik murarza. Wyjaśnił, że mieszka w mieszkaniu żony, z którą ma rozdzielność majątkową, natomiast w utrzymaniu dzieci pomagają Skarżącemu rodzice. Referendarz sądowy postanowieniem z 10 maja 2012 r. odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący pismem z 4 czerwca 2012 r. zatytułowanym "Skarga na postanowienie" wniósł sprzeciw od ww. postanowienia. Wskazał, że fakt posiadania rozdzielności majątkowej z małżonką uniemożliwia przyjęcie, że prowadzą oni wspólne gospodarstwo domowe. Odnosząc się argumentacji referendarza dotyczącej prowadzenia przez Skarżącego działalności w branży nieruchomości oraz prowadzonych odpłatnych treningów, Skarżący wyjaśnił, że działalność w branży nieruchomości przyniosła mu jedynie straty natomiast trening prowadzi w ramach stażu trenerskiego. Zarządzeniem z 10 lipca 2012 r. Sąd wezwał Skarżącego do przedstawienia sytuacji rodzinnej i majątkowej, w tym do wskazania dochodów uzyskanych z pełnienia funkcji członka zarządu F. oraz członka zarządu O. sp. z o.o. siedzibą w W. W piśmie z 7 maja 2012 r. Skarżący odpowiadając na powyższe wezwanie, powtórzył argumentację zawartą w piśmie z 12 kwietnia 2012 r. Natomiast odnosząc się do pełnienia funkcji członka zarządu ww. spółek wyjaśnił, że funkcje te pełni bezpłatnie. Ponadto w odpowiedzi na wezwanie Sądu zobowiązujące do przedstawienia stanu majątkowego małżonki, która pozostaje ze Skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym, nadesłał on zaświadczenie o zarobkach M.D. Z zawartych w nim informacji wynika, że zarabia Ona [...] zł brutto. Postanowieniem z 21 sierpnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W wyniku rozpoznania wniesionego przez Skarżącego zażalenia Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 15 listopada 2012 r. sygn. akt II FZ 900/12 uchylił zaskarżone postanowienie Sądu pierwszej instancji. W uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę, WSA w Warszawie odniesie się do konkretnych informacji zawartych we wniosku Skarżącego, jego oświadczeniach (składanych pod reżimem odpowiedzialności karnej z art. 233 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny - Dz. U. Nr 88, poz. 553 ze zm.) oraz dokumentów źródłowych, celem zrekonstruowania sytuacji majątkowej Skarżącego. Dopiero wówczas możliwe będzie wyrażenie oceny, czy przedłożone dokumenty są wystarczające do weryfikacji zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy, a tym samym ocena, czy Skarżący wywiązał się z obowiązku ciążącego na nim na mocy art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 z późn. zm.), - dalej "p.p.s.a.". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ponownie rozpoznając sprawę zważył, co następuje: Na wstępie zauważyć trzeba, że zgodnie z art. 190 p.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Dlatego też, WSA w Warszawie związany jest wytycznymi zawartymi przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu 15 listopada 2012 r. sygn. akt II FZ 900/12. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). G.D. wniósł o zwolnienie z kosztów sądowych. Wpis jest jedynym kosztem sądowym, jaki musi ponieść Skarżący na obecnym etapie postępowania. W ocenie Sądu wniosek Skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie kosztów sądowych jest zasadny z uwagi na dane zawarte w formularzu PPF, a także załączonych dokumentach w tym zeznaniu PIT-36L, wyjaśnieniach zawartych w piśmie z 7 maja 2012 r., historii operacji na koncie Skarżącego za okres od 1 stycznia 2012 r. do 7 maja 2012 r., oraz zaświadczeniu o zarobkach żony Skarżącego – M.D. Z powyższych dokumentów wynika, że Skarżący rzeczywiście nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów sądowych, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z informacji złożonych przez Skarżącego wynika, iż w 2011 r. poniósł stratę z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, w 2012 r. nie wykonywał czynności zarobkowych i znajduje się na utrzymaniu żony. Sąd, mając powyższe na względzie, oraz uwzględniając treść art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 Sąd orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło