III SA/Wa 667/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa po rozpoznaniu w dniu 26 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zmianę postanowienia z dnia 9 czerwca 2016r. sygn. akt III SA/Wa 667/16 w przedmiocie prawa pomocy w sprawie ze skargi P. B. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2015 r. Nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne postanawia: odmówić zmiany postanowienia z 9 czerwca 2016 r. sygn. akt III SA/Wa 667/16 Skarżący – P. B. wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu powołał się na: brak znacznych dochodów, utrzymywanie się przede wszystkim ze stosunku pracy przy uprzednim funkcjonowaniu Skarżącego jako pracodawcy – właściciela dobrze działającej firmy, niemożność funkcjonowania w systemie przed wydaniem decyzji Starosty K. zakazującej prowadzenia działalności gospodarczej, obsługę zobowiązań powstałych przed wprowadzeniem zakazu prowadzenia stacji diagnostycznej, które w przeszłości były pokrywane z dochodu stacji. Oświadczył też, że pozostaje w związku małżeńskim i prowadzi wraz z żoną wspólne gospodarstwo domowe. Posiada nieruchomość rolną o powierzchni 57,2452 ha, a także nieruchomości związane z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz przedmioty o wartości powyżej 5.000 zł według załączonej ewidencji środków trwałych. Dochód żony Skarżącego w 2015r. wyniósł 4.773,32 zł. Skarżący wyjaśnił, że prowadzona przez niego działalność gospodarcza opiera się obecnie na wynajmie części pomieszczeń, w których w przeszłości prowadził działalność gospodarczą. Skarżący otrzymuje: wynagrodzenie ze stosunku pracy - 1.850 zł brutto miesięcznie i z tytułu renty inwalidzkiej - 663,20 zł (do wypłaty po potrąceniach komorniczych pozostaje 415,71 zł miesięcznie). Skarżący z działalności gospodarczej poniósł stratę, która na koniec marca 2016r. wyniosła 30.754 zł. Żona Skarżącego otrzymuje rentę inwalidzką - 372,36zł. Skarżący wyjaśnił, że koszty związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego wynoszą 2.230 zł miesięcznie (gaz, prąd - 460 zł, woda, kanalizacja - 60 zł, ogrzewanie mieszkania - 350 zł, telefon - 100 zł, ubezpieczenie na życie - 60 zł, pozostałe wydatki związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego - 1.200 zł). Referendarz sądowy postanowieniem z 12 maja 2016r. odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, wskazując że Skarżący nie wykazał spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., zwana dalej: "P.p.s.a."). W sprzeciwie z 20 maja 2016r. od ww. orzeczenia Referendarza sądowego Skarżący podniósł, że Sąd dał w ww. postanowieniu dowód na to, że pokrzywdzony nie ma szans walczyć "o swoje" na legalnej drodze prawnej, zaś dochody jego gospodarstwa domowego drastycznie spadły i nie jest on w stanie uiścić wymaganego wpisu sądowego. Skarżący uległ ponadto wypadkowi i obecnie przebywa na rencie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 9 czerwca 2016r. utrzymał w mocy ww. orzeczenie referendarza sądowego, wskazując, że dostępne informacje o sytuacji majątkowej Skarżącego i jego żony nie dawały podstaw do stwierdzenia, że opłacenie przez niego wpisu sądowego od skargi – 100 zł – spowoduje negatywne skutki w odniesieniu do sytuacji bytowej Skarżącego. Także na etapie sprzeciwu Skarżący nie przedstawił argumentacji (ani nie załączyli wspierających tą argumentację dokumentów), która mogłaby skutecznie podważyć ocenę jego wniosku o przyznanie prawa pomocy, dokonaną w zaskarżonym postanowieniu Referendarza sądowego z 12 maja 2016r. Zdaniem Sądu, niewyjaśniona pozostaje kwestia posiadanych przez Skarżącego wraz żoną gruntów rolnych o powierzchni ponad 57 ha i wątpliwości, co do okoliczności prowadzenia na tych gruntach ewentualnej działalności rolniczej lub otrzymywanych dopłat bezpośrednich. Skarżący nie przedstawił też wszystkich dokumentów, o które był wzywany przez Referendarza sądowego, w tym wyciągów z należących do niego rachunków bankowych, które obrazowałyby odbywające się tam przepływy finansowe. Sąd uznał ponadto, że skoro Skarżący był w stanie wygospodarować wraz z żoną środki pieniężne na spłatę zobowiązań kredytowych wobec banków, wynoszących według zestawienia Skarżącego około 260.000 zł, jak również pokrył już wpisy sądowe w kilku sprawach zawisłych przed Sądem, nie sposób uznać, że nadmiernym obciążeniem będzie poniesienie kosztów postępowania w tej sprawie, które na tym etapie zamykają się w kwocie 100 zł. Skarżący pismem z 5 lipca 2016r. zwrócił się o odstąpienie od pobrania wpisu sądowego od skargi, które zostało potraktowane, jako wniosek o zmianę postanowienia WSA w Warszawie z 9 czerwca 2016r. sygn. akt III SA/Wa 667/16. W piśmie z 25 lipca 2016 r. wskazał, że z uwagi na zły stan zdrowia Skarżący od 6 czerwca 2016r. nie pracuje zawodowo, tylko przebywa na zasiłku chorobowym. W odpowiedzi na zarządzenie WSA w Warszawie z 28 września 2016r. Skarżący przekazał - przy piśmie z 6 października 2016r. - kserokopie zaświadczeń lekarskich potwierdzających, że Skarżący przebywa nieprzerwanie na zwolnieniu lekarskim od 13 czerwca do 16 października 2016r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 165 P.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych, jak i w obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 20 listopada 2012r. sygn. akt II OZ 1017/12; 4 kwietnia 2013 r. sygn. akt II OZ 204/13). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu ww. postanowienia z 9 czerwca 2016r. sygn. akt III SA/Wa 667/16, utrzymującego w mocy ww. postanowienie Referendarza sądowego o odmowie przyznania Skarżącemu prawa pomocy wskazał na dwa powody oddalenia wniosku Skarżącego. Po pierwsze niewyjaśnienie przez Skarżącego kwestii posiadanych przez niego gruntów rolnych i prowadzenia na tych gruntach działalności rolniczej lub otrzymanych dopłat bezpośrednich, jak również nieprzedstawienie przez Skarżącego dokumentów dotyczących przepływów finansowych na kontach bankowych – co uniemożliwiało stwierdzenie, że opłacenie wpisu sądowego od skargi – 100 zł – spowoduje negatywne skutki w zakresie sytuacji bytowej Skarżącego. Drugim powodem odmowy przyznania prawa pomocy było to, że Skarżący wygospodarował środki pieniężne na spłatę zobowiązań kredytowych wobec banków (według zestawienia przedstawionego przez Skarżącego około 260.000 zł), jak również pokrył już wpisy sądowe w sprawach zawisłych przed Sądem (sygn. akt: III SA/Wa 2104/15, III SA/Wa 2294/15, III SA/Wa 2295/15, III SA/Wa 2296/15, III SA/Wa 2297/15, III SA/Wa 660/16 i III SA/Wa 1020/16) i dysponuje dochodami przekraczającymi wysokość wymagalnych w sprawie kosztów sądowych (100 zł). W ocenie Sądu powoływana przez Skarżącego okoliczność, że jego dochody nie wystarczają na zaspokojenie licznych roszczeń "urzędów", jak również to, że sytuacja życiowa Skarżącego odbiega od tej przyjętej przez Sąd, bo Skarżący przebywa od czerwca do października 2016r. na zwolnieniu lekarskim – nie uzasadniają zmiany dotychczasowego rozstrzygnięcia WSA w Warszawie z 9 czerwca 2016r. Wprawdzie doszło do pogorszenie sytuacji finansowej Skarżącego, bowiem wysokość zasiłku chorobowego, co do zasady wynosi 80 procent wynagrodzenia lub przychodu stanowiącego podstawę jego wymiaru, tym niemniej Skarżący sam stwierdził, że zasiłek ten otrzymuje. Skarżący otrzymuje ponadto 415,71 zł miesięcznie z tytułu renty inwalidzkiej, zaś jego żona otrzymuje rentę w wysokości 372,36 zł. Możliwe jest zatem wygospodarowanie w ramach wszystkich ww. dochodów 100 zł tytułem wpisu sądowego od skargi wniesionej w sprawie. Skarżący w dalszym ciągu nie wyjaśnił kwestii posiadania gruntów rolnych i prowadzenia na tych gruntach działalności rolniczej lub ewentualnego otrzymania dopłat bezpośrednich do tych gruntów, jak również nie przedstawił dokumentów dotyczących przepływów finansowych na kontach bankowych. Wprawdzie stan zdrowia Skarżącego ma wpływ na zdolność do uzyskiwania dochodów, ale w zestawieniu z miesięcznymi dochodami Skarżącego i jego żony oraz wysokością stałych obciążeń ponoszonych w celu podtrzymania egzystencji, należy uznać, że wygospodarowanie 100 zł na wpis sądowy jest możliwe i nie wpłynie negatywnie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych w gospodarstwie domowym Skarżącego. Sąd reasumując stwierdza, że jakkolwiek pogorszenie się sytuacji zdrowotnej Skarżącego stanowi zmianę okoliczności, w rozumieniu art. 165 P.p.s.a., ale nie na tyle istotną, że uzasadniałaby zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia WSA w Warszawie z 9 czerwca 2016r. Znajdujące się w aktach sądowych sprawy informacje dotyczące sytuacji majątkowej Skarżącego rozpatrzone we wzajemnej łączności nie dają podstaw do stwierdzenia, że nie jest on w stanie opłacić wpisu od skargi w niniejszej sprawie. Sąd z tych powodów i na podstawie art. 165 i art. 260 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.