III SA/Wa 67/12

Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 stycznia 2012 r po rozpoznaniu wniosku T. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego w sprawie ze skargi T. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2011 r. Nr [...] w przedmiocie podatku o nieruchomości za 2010 r. p o s t a n a w i a przyznać skarżącemu prawo pomocy we wnioskowanym zakresie, tj zwolnić od kosztów sądowych i ustanowić doradcę podatkowego z urzędu III SA/Wa 67/12 U Z A S A D N I E N I E 1) Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub zwolnienie od kosztów sądowych albo ustanowienie pełnomocnika (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.) i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów utrzymania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym, o które strona wnioskuje w tym postępowaniu, obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 245 § 2 u.p.p.s.a.). Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne. Wyjątki od tej zasady mogą mieć charakter ustawowy albo znajdować zastosowanie w instytucji przyznania prawa pomocy, która jest uregulowana w art. 243 i n. u.p.p.s.a. (por. postanowienie z 1 kwietnia 2005 r sygn. II OZ 209/05). Jeżeli skarżący zamierza skorzystać z instytucji prawa pomocy, powinien wykazać okoliczności, od zaistnienia których zależy możliwość skorzystania przez Sąd z tej instytucji, natomiast Sąd jest zobowiązany do analizy przedstawionych materiałów, także z uwzględnieniem zasad logicznego myślenia i doświadczenia życiowego. 2) T. Z. (dalej jako strona lub skarżący), w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, poinformował, że nie jest w stanie uiścić wpisu, ponieważ jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, bezdomną, bez majątku. W formularzu PPF z 24 stycznia 2012 r. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego podkreślając – w kilkunastu punktach - swoją niezależność od dóbr doczesnych. Skarżący zaznaczył brak jakichkolwiek środków do życia, fakt zamieszkiwania w garażu (bez meldunku stałego czy okresowego), brak dostępu do wody, gazu, kanalizacji, telefonu. Stwierdził, że fakt przebywania w garażu z zamiarem pobytu stałego lub czasowego nie przesądza o "pochodnym charakterze tego posiadania III SA/Wa 67/12 oraz "nie wyłącza faktycznych właścicieli nakładów poniesionych na jego budowę". 3) Referendarz sądowy daje wiarę oświadczeniom skarżącego złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej, niezależnie od tego, ze informacje podane w postępowaniu o prawo pomocy znajdują potwierdzenie w aktach administracyjnych, w szczególności w treści odwołania. Referendarz sądowy wskazuje, że opłata z tytułu wpisu od skarg, którą zamierza wnieść strona, wynosi 100 zł w każdej ze spraw. Referendarz sądowy informuje, że warunkiem przyznania prawa pomocy jest rzetelne przedstawienie przez stronę swojej sytuacji majątkowej. Zasadność zwolnienia od kosztów sądowych czy przyznania pełnomocnika następuje na podstawie dokumentów złożonych przez stronę, które nie powinny być zarazem wewnętrznie sprzeczne. Proces gospodarowania środkami publicznymi, którego elementem jest zwalnianie od kosztów sądowych, powinien być, z założenia, przejrzysty. Nie przecząc możliwej trudnej sytuacji materialnej strony, z oświadczeń nadesłanych przez nią wynika, że wielkość i regularność uzyskiwanych przez nią środków nie umożliwia jej poczynienie nakładów finansowych na potrzeby postępowania. W szczególności wysokość i rodzaj posiadanych środków nie wypełnia standardów minimum socjalnego. Z informacji zawartych na stronie Instytutu Pracy i Spraw Socjalnych (http://www.ipiss.com.pl/www_ms_2010_sr.pdf) wynika, że wysokość minimum socjalnego w gospodarstwie pracowniczym jednoosobowym wynosiło w 2010 r. ok. 920,- zł na osobę. Referendarz sądowy, uwzględniając rozróżnienie gospodarstwa "pracowniczego" od gospodarstwa osoby bezrobotnej, zwraca uwagę, że w koszyku dóbr rozważanych przez Instytut brak było wydatków na spory sądowe. Nadto środki materialne uzyskiwane przez osobę bezrobotną i bezdomną nie muszą być tożsame z pieniędzmi, zatem brak także adekwatnego miernika wartości i możliwości uregulowania należności związanych z postępowaniem. Referendarz wskazuje, że minimum socjalne stanowi kategorię socjalną, mierzącą koszty utrzymania gospodarstw domowych, uwzględniając podstawowe potrzeby bytowo-konsumpcyjne i jest związane z modelem zaspokajania potrzeb na generalnie niskim poziomie, ale jeszcze wystarczającym dla reprodukcji sił witalnych człowieka na każdym etapie jego biologicznego rozwoju, dla posiadania i III SA/Wa 67/12 wychowania potomstwa oraz dla utrzymania więzi ze społeczeństwem. Stąd poczynienie nakładów na spory sądowe ze środków nie dość, że mniejszych, ale i rodzajowo odmiennych niż wymagane do zabezpieczenia minimum socjalnego należy traktować jako zagrażające utrzymaniu koniecznemu skarżącego, nawet przy założeniu, ze prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. 4) Mając na uwadze powyższe referendarz sądowy, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1 , § 2, § 3art. 246 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a., uznał, jak w sentencji.