III SA/Wa 678/09

WyrokWSA w Warszawie2009-09-17

Skład orzekający: Krystyna Chustecka, Małgorzata Długosz-Szyjko, Izabela Głowacka-Klimas

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego wobec bezskuteczności egzekucji, wydane na podstawie art. 59 § 3 w zw. z art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, może zostać uznane za nieważne z powodu rażącego naruszenia prawa lub wydania bez podstawy prawnej, jeśli skarżący podnosi zarzuty dotyczące prawidłowości wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego oraz przedawnienia zobowiązania?
Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji (lub postanowienia) jest trybem nadzwyczajnym, odrębnym od zwykłego postępowania administracyjnego. Jego celem jest ocena legalności aktu administracyjnego pod kątem wystąpienia wad enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 KPA, a nie ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy. Zarzuty dotyczące prawidłowości postępowania egzekucyjnego lub przedawnienia zobowiązania powinny być rozpatrywane w ramach zwykłych środków odwoławczych, a nie w trybie stwierdzenia nieważności. W niniejszej sprawie organy prawidłowo odmówiły stwierdzenia nieważności, ponieważ nie stwierdzono rażącego naruszenia prawa ani wydania postanowienia bez podstawy prawnej.
Stan faktyczny
Skarżąca Spółka złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] października 2006 r. umarzającego postępowanie egzekucyjne wobec bezskuteczności egzekucji. Organ odwoławczy (Dyrektor Izby Skarbowej) odmówił stwierdzenia nieważności, a następnie Minister Finansów utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów KPA, w tym brak merytorycznej oceny wniosku i stanowiska strony, oraz wadliwe uzasadnienie. Spółka podnosiła, że postępowanie egzekucyjne nie zostało skutecznie wszczęte, a zobowiązanie wygasło z powodu przedawnienia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Chustecka, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (sprawozdawca), Protokolant Anna Kurdej, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2009 r. sprawy ze skargi "T." Sp. z o.o. z siedzibą w P. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego wobec bezskuteczności egzekucji. oddala skargę Jak wynika z akt sprawy Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. postanowieniem z dnia [...] października 2006 r. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec Spółki T. sp. z o.o. (dalej zwanej Skarżącą lub Spółką) na podstawie tytułów wykonawczych o numerach [...] i [...]. Pismem z dnia [...] maja 2008 r. Spółka wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. postanowienia wskazując jako podstawę prawną art. 156 § 1 pkt 2 i 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: kpa). Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2008 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Z. odmówił stwierdzenia nieważności postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] października 2006 r., w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Pismem z dnia [...] sierpnia 2008 r. Skarżąca złożyła zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Skarbowej w Z. wnosząc o stwierdzenie jego nieważności. Skarżąca zarzuciła postanowieniu naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 w związku z art. 156 § 1 kpa wskazując na podjęcie rozstrzygnięcia sprzecznego z treścią uzasadnienia faktycznego i prawnego oraz całkowicie dowolnego ograniczenia zakresu przeprowadzonego postępowania rozpoznawczego bez uwzględnienia argumentów i zarzutów Spółki zawartych we wniosku z dnia [...] maja 2008 r. Według Spółki organ zamiast odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, zgodnie z treścią uzasadnienia, odmówił stwierdzenia nieważności postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. Strona przyznała, że co prawda organ nie miał kompetencji do rozstrzygania sprawy co do istoty ale nie mógł ograniczać zakresu "postępowania rozpoznawczego". Skarżąca na poparcie swojego twierdzenia przytoczyła szereg wyroków z orzecznictwa sądowego, które obligują organ do dokonywania oceny legalności aktu administracyjnego na podstawie przepisów obowiązujących w dacie wydania aktu, zarówno prawa procesowego, jak i materialnego. Równocześnie wskazała, że okoliczności sprawy nie pozwalały na wydanie orzeczenia w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 3 w związku z art. 59 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) bowiem w dniu wydania orzeczenie istniały również inne przesłanki, które powinny stanowić podstawę jego wydania. Ponadto Spółka uznała, że zgodnie z orzecznictwem administracyjnym wydanie orzeczenia o odmowie stwierdzenia nieważności aktu, przy istnieniu przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 kpa spowodowało, że akt ten również obarczony jest wadą nieważności. Minister Finansów postanowieniem z [...] stycznia 2009 r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej. W uzasadnieniu wskazał, że instytucja stwierdzenia nieważności orzeczenia stanowi odstępstwo od ogólnej zasady trwałości rozstrzygnięć ostatecznych, wyrażonej w art. 16 kpa. Stwierdzenie nieważności orzeczenia może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w ustawach szczególnych. Jest instytucją szczególną, godzącą w zasadę trwałości decyzji administracyjnych, zatem zaistnienie przesłanki, określonej w art. 156 § 1 kpa powodującej stwierdzenie nieważności musi być oczywiste i oczywistość tę należy wykazać w sposób nie pozostawiający żadnych wątpliwości. Szczególnej uwagi zaś w opinii Ministra wymaga fakt, iż każda decyzja ostateczna korzysta z domniemania prawidłowości i zgodności z prawem, dlatego stwierdzenie nieważności każdej decyzji winno być oparte na przesłankach nie budzących żadnych zastrzeżeń. Organ wskazał, że Dyrektor Izby Skarbowej w Z. postanowieniem z dnia z dnia [...] sierpnia 2008 r., nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] października 2006 r., nr [...] w związku z faktem, że wskazane przez Skarżącą przesłanki wymienione w art. 156 § 1 pkt 2 i 7 kpa nie znalazły potwierdzenia. Wydanie bowiem decyzji bez podstawy prawnej oznacza, że albo nie ma przepisu prawnego, który umocowuje administrację publiczną do działania, albo też przepis jest, ale nie spełnia wymagań podstawy prawnej działania organów tej administracji, polegającego na wydawaniu decyzji administracyjnych rozumianych jako indywidualne akty administracyjne zewnętrzne. Natomiast stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. następuje na skutek wady, którą decyzja zawiera od chwili jej wydania, a więc wady tkwiącej w jej elementach. Organ uznał, że dokonane przez organ nadzoru ustalenia uprawniały go do odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w K., bowiem żadna z ww. okoliczności nie wystąpiła. Organ odwoławczy nie podzielił również opinii odnośnie niewłaściwego zastosowania trybu art. 156 § 1 kpa poprzez ograniczenie zakresu postępowania i wydania rozstrzygnięcia o odmowie stwierdzenia nieważności postępowania zamiast o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności. Podkreślił, że celem tego postępowania jest wyjaśnienie kwestii, czy w sprawie wystąpiły przesłanki nieważności. Nie jest natomiast istotą tego postępowania rozpatrywanie kwestii merytorycznych sprawy. Powyższe ukierunkowuje postępowanie na zbadanie przesłanek określonych art. 156 § 1 kpa na podstawie istniejącego materiału dowodowego na dzień wydania rozstrzygnięcia. Organ zwrócił uwagę, iż Spółka wskazując na naruszenie ogólnych zasad postępowania wymienionych w art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 kpa odnosi je do zarzutów, które nie podlegają ocenie w tym postępowaniu, dotyczą bowiem całego postępowania egzekucyjnego. Natomiast zakres przedmiotowy postępowania obejmuje sferę stwierdzenia nieważności postanowienia w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego a więc ocenie podlegają okoliczności sprawy pod względem występowania przesłanek określonych w art. 156 § 1 kpa. Skarżąca pismem z [...] marca 2009 r., wniosła skargę na powyższe rozstrzygniecie zarzucając zaskarżanemu postanowieniu obrazę przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy poprzez naruszenie: art. 6-9, art. 11, art. 156 § 1 pkt 2 i 7 kpa poprzez uchylenie się od merytorycznej oceny wniosku i stanowiska Skarżącej prezentowanego w toku postępowania zarówno przed organem I instancji, jak i organem odwoławczym, co jest konsekwencją wadliwego założenia, że dokonanie takiej oceny powodowałoby ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy, art. 6-9, art. 11 kpa poprzez pominięcie i brak ustosunkowania się organów obu instancji do kwestii uważanych przez stronę za istotne, art. 6-9, art. 11, art. 126 w zw. z art. 107 § 3 kpa wskutek nieprawidłowego sporządzenia uzasadnienia faktycznego i prawnego postanowień zapadłych w toku instancji. Stawiając powyższe zarzuty wniosła o: stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji, względnie uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji, rozpoznanie sprawy w trybie postępowania uproszczonego, zasądzenie od Strony przeciwnej wszelkich kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 480 zł oraz kwotę 19,50 zł tytułem opłat związanych z udzielonym przez skarżącą pełnomocnictwem, przeprowadzenie przez Stronę przeciwną autokontroli zaskarżonego postanowienia w trybie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.). W ocenie Skarżącej organy obu instancji zaniechały przeprowadzenia jakichkolwiek ocen przesłanek i zarzutów wywiedzionych przez nią w ramach instytucji stwierdzenia nieważności. W konsekwencji też nie doszło do rozpoznania sprawy co do jej istoty. Skarżąca zwróciła uwagę, iż organy ograniczyły się jedynie do ogólnych wywodów odnośnie instytucji stwierdzenia nieważności, nie wnikając przy tym w meritum sprawy. Przyznała jednocześnie, że art. 156 kpa ma szczególny charakter, że jako nadzwyczajny środek zaskarżenia dotyczy wzruszenia ostatecznych aktów administracyjnych. Wskazała jednak, że jej zdaniem aby stwierdzić, czy w sprawie zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności, w kolejności należało poddać szczegółowej ocenie zakres zarzutów i argumentów powołanych w toku sprawy przez Skarżącą, czego nie uczyniono. Spółka stanęła na stanowisku, iż przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności jest ustalenie, czy ostateczny akt administracyjny poddany nadzorowi w trybie nadzwyczajnym, dotknięty jest którąkolwiek z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Wobec tego obowiązkiem organu było by rozpatrywanie sprawy w granicach tego właśnie artykułu. Z treści uzasadnienia faktycznego i prawnego, a więc najistotniejszego elementu aktu administracyjnego, zainteresowana strona ma prawo poznać tok rozumowania organu administracyjnego. Wykazanie zatem wszelkich okoliczności faktycznych, a więc merytoryczne rozpoznanie sprawy co do jej istoty, musi mieć zatem swoje odzwierciedlenie w ramach uzasadnienia podjętych w toku instancji rozstrzygnięć. Skarżąca uznała, że w dacie wydania przez organ egzekucyjny postanowienia Nr [...] z dnia [...] 10.2006 r. brak było uzasadnionych podstaw faktycznych, jak i prawnych do umorzenia postępowania egzekucyjnego wobec bezskuteczności egzekucji albowiem w tej dacie ziściły się obligatoryjne przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego jako niedopuszczalnego. Wskazała również, że postępowanie egzekucyjne nie zostało skutecznie wszczęte, jak też prawidłowo prowadzone, co w rezultacie nie mogło w żaden sposób skutkować przerwaniem biegu przedawnienia. Zobowiązanie podatkowe objęte wadliwymi tytułami wykonawczymi, jak też nieskutecznie wszczętym postępowaniem egzekucyjnym wygasło z mocy samego prawa wskutek przedawnienia na zasadach ogólnych. Zdaniem Spółki nawet przy hipotetycznym założeniu, że doszło do skutecznego wszczęcia postępowania, to o przerwaniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego za 1996 r., można było mówić na wstępnym etapie postępowania egzekucyjnego, tj. w 1999 r. W toku bowiem egzekucji zastosowano jedynie środek egzekucyjny w postaci zajęcia ruchomości. W konsekwencji nie można było twierdzić w dacie 10.10.2006 r., że egzekucja winna być umorzona wobec bezskuteczności egzekucji, a jedynie o tym, że egzekucja jako prowadzona po upływie terminów przedawnienia z mocy samego prawa była niedopuszczalna. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów podtrzymuje stanowisko zawarte we wcześniejszych decyzjach, wywodzi jak dotychczas i wnosi o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, a zatem podlega oddaleniu. Nie można podzielić argumentów skarżącego opartych na zarzucie zaistnienia po stronie organów rażącego naruszenia prawa oraz zawierania przez postanowienie wady powodującej jego nieważność z mocy prawa, co miałoby uzasadniać stwierdzenie nieważności kwestionowanego postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] października 2007 r. w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego wobec bezskuteczności egzekucji.. Strona składając wniosek o stwierdzenie nieważności postanowienia uruchomiła tzw. nadzwyczajny tryb postępowania, mający na celu wzruszenie ostatecznego (wskutek niezaskarżenia w zwykłym trybie, czyli przez wniesienie odwołania) rozstrzygnięcia organu podatkowego. Tryb ten został uregulowany w art. 156 kpa, zgodnie z którym możliwość stwierdzenia nieważności decyzji (postanowienia) uzależniona jest od wystąpienia jednej z przesłanek enumeratywnie w tym przepisie wymienionych. Jeśli któraś z tych przesłanek zaistniała, organ obowiązany jest stwierdzić nieważność decyzji. Oznacza to, że Wojewódzki Sąd Administracyjny bada, czy organ administracji podatkowej nie naruszył prawa odmawiając stwierdzenia nieważności postanowienia. Rozstrzygając sprawę Sąd oceniał jedynie przesłanki wynikające z zastosowania tego nadzwyczajnego trybu, zatem ramy powierzonej Sądowi kontroli legalności zaskarżonego aktu zakreślał przepis art. 156 § 1 kpa. Strona wszczynając postępowanie kwalifikowane zakreśla więc granice postępowania, którego istota sprowadza się do oceny, czy decyzja (w tym wypadku postanowienie) ostateczna nie została dotknięta jedną z wad wymienionych w 156 § 1 kpa. W postępowaniu tym nie bada się na nowo wszystkich okoliczności sprawy. Sąd w składzie orzekającym w sprawie podziela w całości wywód Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarty w uzasadnieniu wyroku z dnia 20 października 2006 r. II FSK 113/06, opubl. w LEX nr 281145, z aprobująca glosą R. Kubackiego w: ST 2007/7-8/147, gdzie kolejny raz wyrażono pogląd o samodzielności, odrębności, a także nadzwyczajności postępowania administracyjnego w omówionym przedmiocie. Oznacza to, że organ prowadzący takie postępowanie nie może rozpatrywać sprawy co do jej istoty, gdyż postępowanie dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji nie może zastępować postępowania odwoławczego lub go powtarzać (por. np. wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2003 r. sygn. akt III SA 1473/01 - publ. Biuletyn Skarbowy z 2004 r., nr 3, poz. 26, Lex nr 109544). Przedmiotem zaś postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest jedynie ustalenie czy zachodzą lub też nie zachodzą przesłanki takiego orzeczenia, wymienione enumeratywnie w art. 156 § 1 kpa. Nie może być inaczej, skoro wyeliminowanie z obrotu prawnego ostatecznej decyzji lub postanowienia stanowi odstępstwo od zasady stałości (legalności) tej decyzji, wyrażonej w art. 16 § 1 kpa. W rezultacie, za chybione należy uznać wszelkie zarzuty związane z pominięciem przez Sąd argumentów merytorycznych, odnoszących się do postępowania egzekucyjnego przeprowadzonego przez organ podatkowy I instancji i zakończonego postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] października 2006 r. Słusznie więc organ drugiej instancji w uzasadnieniu swojej decyzji zauważył ,że ,,wskazane przez stronę zarzuty dotyczące postępowania egzekucyjnego podlegają rozpoznaniu w ramach innych środków zaskarżenia przysługujących stronie w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego na mocy przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji tj. zarzutów w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego, czy też skargi na czynności egzekucyjne." Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia, określone w art. w 156 § 1 kpa. jest postępowaniem odrębnym od postępowania administracyjnego prowadzonego w trybie zwykłym. Dotyczy to zwłaszcza zarzutu naruszenia art. 6-9, art. 11 kpa. oraz art. 156 § 1 pkt 2 i 7 kpa. poprzez uchylenie się od merytorycznej oceny wniosku i stanowiska skarżącej prezentowanego w toku postępowania. Ustalenia stanu faktycznego były dokonane w postępowaniu egzekucyjnym zakończonym postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] października 2007 r. w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego wobec bezskuteczności egzekucji. Niniejsze postępowanie dotyczy jednego z trybów kwalifikowanych, jakim jest stwierdzenie nieważności decyzji i nie prowadzi do oceny postanowienia według wszystkich zasad z trybu zwykłego. Chodzi o ocenę wady postanowienia o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Eliminacja takiego postanowienia następuje w trybie i na zasadach określonych tylko w art. 156 § 1 kpa w zw. z art. 126 kpa. We wniosku o stwierdzenie nieważności postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] października 2007 r. w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego wobec bezskuteczności egzekucji Skarżąca powołuje się na liczne uchybienia w trakcie prowadzonej egzekucji, które w jej ocenie skutkują wydaniem przedmiotowego postanowienia bez podstawy prawnej i z rażącym naruszeniem prawa albowiem w stanie faktycznym przed jego wydaniem zaistniały obligatoryjne przesłanki do umorzenia postępowania jako niedopuszczalnego. W jej ocenie organ nie mógł umorzyć postępowania z uwagi na bezskuteczność egzekucji, skoro postępowanie egzekucyjne nie zostało skutecznie zainicjowane. Tak więc w istocie Skarżąca chce, aby organ wydając rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie ustosunkował się do sprawy w sposób merytoryczny. Organy obu instancji z naciskiem podkreślały, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest postępowaniem odrębnym, w którym nie rozstrzyga się sprawy co do jej istoty, z czym skład orzekający w tej sprawie w pełni się zgadza. W swoim wniosku jako podstawę stwierdzenia nieważności postanowienia Skarżąca wskazała naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 i 7 kpa. Tak więc Skarżąca twierdziła, że postanowienie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, bez podstawy prawnej, albo zawiera wadę powodującą jego nieważność z mocy prawa. Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 kpa. w zw. z art. 126 kpa. organ podatkowy stwierdza nieważność postanowienia, które zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa. Jednak nie każde naruszenie prawa ma charakter rażący. Wyrażenie "rażące naruszenie prawa" jest pojęciem nieostrym, niedookreślonym, którego prawne znaczenie było przedmiotem sporu zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie sądowym. Spór ten został omówiony i podsumowany już w wyroku z dnia 28 listopada 1997 r. sygn. akt III SA 1134/96 (publik. ONSA z 1998 r. nr 3, poz. 101). Wyrok odnosił się do regulacji prawnej zawartej w Kodeksie postępowania administracyjnego. Analiza orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego pozwala na przyjęcie, że preferowane jest w nim podejście kasacyjne (formalne), a nie apelacyjne do stwierdzenia nieważności decyzji z powodu wydania jej z rażącym naruszeniem prawa. Polega ono na rozumieniu tego pojęcia jako oczywistej sprzeczności pomiędzy treścią przepisu prawa, a rozstrzygnięciem objętym decyzją. Taka linia orzecznictwa jest następstwem gramatycznej, językowej wykładni tego pojęcia. Według Słownika języka polskiego (Warszawa 1993, t. III str. 24) "rażący" to dający się łatwo stwierdzić, wyraźny, oczywisty, niewątpliwy, bezsporny, bardzo duży. Reasumując stwierdzić należy, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej z powodu rażącego naruszenia prawa należy kierować się przede wszystkim gramatyczną wykładnią tego pojęcia, eliminując przy ocenie wystąpienia takiej kwalifikowanej wady postanowienia elementy rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty .I tak też uczyniły organy podatkowe .W postanowieniu z [...] sierpnia 2008 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Z. wyraźnie stwierdził, że w niniejszym postępowaniu nie doszło do rażącego naruszenia prawa, na poparcie swego stanowiska przytoczył poglądy doktryny, z których wynika, że z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia wtedy, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażonej stanowi zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części, a istnienie tej sprzeczności da się wykazać. przez proste ich zestawienie. Zaskarżone postanowienie nie zostało również wydane w ocenie organów podatkowych bez postawy prawnej, co Sąd w pełni podziela. O postanowieniu wydanym bez podstawy prawnej można mówić w sytuacji, gdy albo nie ma przepisu prawnego, który umocowuje administrację publiczną do działania, albo też przepis jest, ale nie spełnia wymagań podstawy prawnej działania organów tej administracji, polegającego na wydawaniu decyzji administracyjnych i postanowień, rozumianych jako indywidualne akty administracyjne zewnętrzne. W niniejszej sprawie organy słusznie uznały, że taka rozbieżność nie zachodzi. Nie jest również rażącym naruszeniem prawa ani wydaniem postanowienia bez podstawy prawnej sytuacja, w której organ podaje niewłaściwy przepis prawa w sytuacji, gdy odpowiedni przepis istnieje. W niniejszej sprawie postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2008 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. sprostował oczywistą omyłkę pisarską w postanowieniu, którego stwierdzenia nieważności Skarżąca się domaga w części dotyczącej podstawy prawnej umorzenia postępowania egzekucyjnego w ten sposób, że ,,art. 59 §3 w związku z art. 59 § 1 pkt.2 zastąpił treścią art. 59 § 3 w związku z art. 59 § 2.,. Sąd podziela w pełni pogląd wyrażony w wyroku WSA w Warszawie VI SA/Wa 23/07 z dnia 20 kwietnia 2007 r., w którym wskazano, że stwierdzenie nieważności decyzji następuje na podstawie art. 156 § 1 pkt 7 kpa. na skutek wady, którą decyzja zawiera od chwili jej wydania, a więc wady tkwiącej w jej elementach. Nie będzie natomiast chodziło o wady związane z wykonaniem decyzji, czy też o skutki nią spowodowane. Identyczne stanowisko zajęły organy orzekające w rozpatrywanej sprawie podnosząc, że zaskarżone postanowienie nie jest obciążone taką wadą. Abstrahując zatem od oceny merytorycznej słuszności postanowienia, którego stwierdzenia nieważności domagała się skarżąca, Sąd uznaje, że zaskarżone rozstrzygnięcie trafnie odmawia stwierdzenia nieważności kwestionowanego postanowienia, ponieważ nie zostało ono wydane z rażącym naruszeniem prawa, uzasadniającym zastosowanie tego nadzwyczajnego środka odwoławczego. Zarzuty podnoszone przez Skarżącą należą do tej kategorii, że mogłyby uzasadniać rozważenie konieczności uchylenia nieostatecznego orzeczenia w ramach zwykłego postępowania odwoławczego. Skarżąca nie wszczęła jednak postępowania w celu weryfikacji kwestionowanego postanowienia w ramach przysługujących jej zwykłych środków odwoławczych. Mając powyższe na uwadze, Sąd nie stwierdził naruszenia prawa dającego podstawę do uchylenia decyzji wydanych w ramach badanego postępowania, a zatem w oparciu o art. 151 p.p.s.a. skarga została oddalona.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło