III SA/Wa 679/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Lucyna Kaligowska po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi W. R. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Skarżący W.R. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wskazał, że nie posiada majątku, jest na wyłącznym utrzymaniu rodziców, jest bezrobotny, bez prawa do zasiłku. Wyjaśnił, że wprawdzie mieszka u rodziców, ale nie prowadzi z nimi wspólnego gospodarstwa domowego. Korzysta jedynie z wyżywienia. Podkreślił, że od 2010 r. nie otrzymuje żadnego wynagrodzenia. Były pracodawca nie zapłacił mu zaległego wynagrodzenia za 2010 r. i nie wydał mu świadectwa pracy. Skarżący złożył w tej sprawie pozew do sądu pracy. Skarżący szczegółowo opisał swoje problemy zdrowotne (głównie dotyczące [...] ) oraz podał, że ubiega się o rentę inwalidzką. Wskazał, że w sposób ciągły opiekuje się swoimi schorowanymi, niepełnosprawnymi rodzicami oraz jest ich kuratorem. Przedstawiając miesięczne zestawienie wydatków Skarżący oświadczył, że: czynsz i opłata remontowa wynoszą 900 zł, energia elektryczna 240 zł, gaz 90 zł, tv i telefon 260 zł oraz koszty ubezpieczenia na życie (łącznie 1.490-1.550 zł). Dodatkowo, koszty leków wynoszą 350-390 zł, wizyty lekarskie i badania 700 zł (łącznie koszty leczenia 1.100-1.200 zł). Koszty wyżywienia wynoszą 1.600 zł, inne koszty utrzymania 400 zł. Łączne niezbędne wydatki wynoszą 4.500-4.650 zł, co oznacza, iż "na życie zostaje 600 zł". Do wniosku Skarżący dołączył szereg dokumentów, w tym m.in. decyzję o uznaniu za osobę bezrobotną bez prawa do zasiłku, zeznania podatkowe PIT-37 za lata 2012-2014 (brak dochodów), kopie dowodów wpłat za czynsz i media, kopię pozwu o wydanie świadectwa pracy, kopię umowy o pracę z aneksami, dokumentację medyczną, zaświadczenie o ustanowieniu Skarżącego kuratorem dla rodziców. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie oraz ustanowienie pełnomocnika. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako: "p.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oceniając wniosek Skarżącego z punktu widzenia powyższej przesłanki referendarz sądowy uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Nie sposób bowiem zweryfikować istotnej dla tej oceny okoliczności dotyczącej wysokości emerytur otrzymywanych przez pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym rodziców. Skarżący nie wykonał bowiem wezwania z 25 listopada 2015 r. W rezultacie nie wiadomo na jakim faktycznie poziomie kształtują się ich dochody. Skarżący podał jedynie, że miesięczne wydatki rodziny na czynsz i media wynoszą 1.490-1.550 zł, leczenie rodziców i Skarżącego 1.100-1.200 zł, wyżywienie 1.600 zł, inne 400 zł. Łącznie wydatki te wynoszą więc ok. 4.500-4.650 zł, a po ich odliczeniu "na życie" pozostaje 600 zł. Wśród przesłanych dokumentów zabrakło także wyciągów z rachunków bankowych. Wyciągi takie są niezbędne dla oceny możliwości płatniczych strony poprzez zobrazowanie jakiego rzędu wpływy pieniężne osiąga i w jakich wysokościach następuje ich dystrybucja. Inaczej mówiąc wyciąg bankowy daje rzeczywisty obraz operacji dokonywanych na rachunku, a więc przedstawia rzeczywistą płynność finansową jego właściciela. Skarżący nie wskazał także jakoby rachunku bankowego nie posiadał. W tej sytuacji nie sposób stwierdzić, że koszt zainicjowanego przez Skarżącego postępowania jest obciążeniem przekraczającym możliwości finansowe jego i jego rodziny. Zwłaszcza, że uiścił on już należny w niniejszej sprawie wpis od skargi (podobnie zresztą jak w innych zawisłych przed tutejszym Sądem sprawach) w kwocie 100 zł. Odnosząc się dodatkowo do wniosku Skarżącego o ustanowienie pełnomocnika należy zwrócić uwagę, że jego ustanowienie w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym możliwe jest jedynie w wyjątkowych sytuacjach. Z uwagi bowiem na regulacje zawarte w art. 134 § 1 i art. 140 § 1 p.p.s.a. nie mają uzasadnienia obawy strony, że bez udziału profesjonalnego pełnomocnika nie będzie w stanie prawidłowo bronić swego interesu w toczącym się postępowaniu. Wojewódzki sąd administracyjny, nie będąc związany granicami skargi, zobowiązany jest bowiem do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa, a także wszelkich przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze. A zatem, na tym etapie postępowania strona działając bez pełnomocnika nie zostanie pozbawiona możliwości obrony jej praw. Ponadto stronie działającej bez adwokata, radcy prawnego, czy doradcy podatkowego obecnej przy ogłoszeniu wyroku, przewodniczący udzieli wskazówek co do sposobu i terminów wniesienia środka odwoławczego (por. postanowienie NSA z 18 lipca 2013 r., II FZ 570/13). W tej sytuacji na podstawie art. 246 § 1 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.