III SA/Wa 680/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Lucyna Kaligowska po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi C. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Skarżący C. K. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W formularzu PPF wskazał, że nie pracuje zawodowo. Jedynym jego źródłem utrzymania jest dochód z najmu (550 zł), który nie pokrywa wszystkich bieżących wydatków. Skarżący jest zobowiązany wpłacać co miesiąc do wspólnoty mieszkaniowej zaliczkę w wysokości ok. 250 zł. Do tego dochodzą opłaty za gaz, energię elektryczną, wydatki na zakup biletów i rozmowy telefoniczne (ok. 70 zł). Pozostałą kwotę wydaje na żywność, leki i środki czystości. Zaznaczył, że zmuszony jest szukać zewnętrznych źródeł finansowania. Do majątku Skarżący zaliczył mieszkanie w W. i S.. Przedstawił zeznanie podatkowe. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżący wyjaśnił, że posiada rachunki bankowe w innych krajach, ale są to rachunki martwe, a nawet mogły zostać zamknięte. Na tych kontach nie ma znaczących kwot – co najwyżej 10-20 zł. Oświadczył, że nie korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej. Przedstawił strukturę wydatków, podając, że z pieniędzy uzyskiwanych z najmu 100 zł wpłaca do wspólnoty mieszkaniowej, 70 zł wydaje na karty telefoniczne i bilety, 20 zł na lekarstwa, 30-40 zł na środki czystości, a pozostałą kwotę na żywność. Skarżący podkreślił, że zobowiązany jest płacić rachunki, jednak z uwagi na sytuację obecnie ich nie płaci. Przedstawił wyciągi bankowe, dokumenty obrazujące wydatki. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od wynikającej z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony. Instytucja ta ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom, które nie osiągają żadnych dochodów, lub też osobom o bardzo niskich dochodach, które z uwagi na swą trudną sytuację materialną nie są w stanie ponosić kosztów związanych z postępowaniem (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 stycznia 2015 r., I FZ 488/14). Z tego też względu osoby znajdujące się w takiej sytuacji mają prawo ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika (art. 245 § 2 P.p.s.a.) lub w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie pełnomocnika (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym (tak w niniejszej sprawie), gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanym wyżej postanowieniu poprzez "wykazanie" należy rozumieć swoiste przekonanie Sądu co do zasadności przyznania prawa pomocy, objawiające się w szczególności przedstawieniem np. dokumentów, oświadczeń pozwalających Sądowi na pełny wgląd w sytuację majątkową osoby wnioskującej, która następnie poddana zostaje weryfikacji, celem zbadania, czy występują przesłanki konieczne do przyznania tego prawa. Tymczasem w niniejszej sprawie Skarżący nie wyjaśnił istotnej – z punktu widzenia dokonania rzetelnej oceny wystąpienia powyższej przesłanki – kwestii finansowania bieżących wydatków. Do wydatków tych zaliczył m.in. czynsz w wysokości 252,09 zł, opłaty za gaz i energię elektryczną w wysokości ok. 35 zł, wydatki na zakup biletów i rozmowy telefoniczne w wysokości 70 zł, wydatki na lekarstwa ok. 20 zł i środki czystości ok. 30-40 zł. Łącznie wydatki te wynoszą ok. 407-417 zł. Do tego dochodzą jeszcze wydatki na żywność. Zadeklarowany i udokumentowany przez Skarżącego dochód wynosi natomiast 550 zł i składa się na niego opłata czynszowa za najem lokalu w S.. Co prawda Skarżący oświadczył, że ograniczył wpłaty zaliczek do Wspólnoty Mieszkaniowej do kwoty 100 zł oraz że z uwagi na sytuację nie płaci obecnie rachunków, niemniej okoliczności tej w żaden sposób nie wykazał, zaś znajdujące się w aktach sprawy dokumenty dotyczące zaległości m. in. z tytułu opłat za gaz, czynsz pochodzą z 2012 r. Dane takie niewątpliwie mogłyby uprawdopodobnić akcentowaną przez Skarżącego okoliczność, iż kwota uzyskiwana z najmu mieszkania jest zbyt niska, by pokryć wszystkie niezbędne wydatki. Z tych względów uznać należało, że Skarżący nie wykazał, iż jego wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie. W tej sytuacji na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.