III SA/Wa 704/15
WyrokWSA w Warszawie2016-03-03
Skład orzekający: Agnieszka Góra – Błaszczykowska, Barbara Kołodziejczak - Osetek, Beata Sobocha
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnik, który nie uzgodnił z naczelnikiem urzędu skarbowego wstępnego wskaźnika proporcji odliczenia podatku naliczonego, może skorzystać z prawa do odliczenia podatku naliczonego w pełnej wysokości, jeśli obrót z czynności zwolnionych miał miejsce dopiero w kolejnym roku podatkowym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że brak uzgodnienia z naczelnikiem urzędu skarbowego wstępnego wskaźnika proporcji odliczenia podatku naliczonego, zgodnie z art. 90 ust. 8 ustawy o VAT, uniemożliwia podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego w pełnej wysokości w danym okresie rozliczeniowym. Nawet jeśli obrót z czynności zwolnionych wystąpił dopiero w kolejnym roku, a planowany obrót opodatkowany był wysoki, formalny wymóg uzgodnienia proporcji musi zostać spełniony.Stan faktyczny
Spółka P. sp. z o.o. złożyła deklarację VAT za listopad 2013 r., wykazując nadwyżkę podatku naliczonego do zwrotu w wysokości ponad 6 mln zł. Organ podatkowy zakwestionował prawo do odliczenia pełnej kwoty podatku naliczonego, wskazując na brak uzgodnienia wstępnego wskaźnika proporcji odliczenia. Spółka nabyła nieruchomość, która była częściowo dzierżawiona na cele rolne (zwolnione z VAT) i częściowo wynajmowana na cele reklamowe (opodatkowane VAT). Spółka argumentowała, że obrót zwolniony miał miejsce dopiero w kolejnym roku, a planowany obrót opodatkowany był wysoki, co uzasadnia pełne odliczenie. Organy podatkowe i sąd administracyjny uznały, że brak formalnego uzgodnienia proporcji uniemożliwia pełne odliczenie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Agnieszka Góra – Błaszczykowska, ( sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Barbara Kołodziejczak - Osetek, sędzia WSA Beata Sobocha, Protokolant referent stażysta Agnieszka Cudna, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2016 r. sprawy ze skargi P. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za listopad 2013 r., oddala skargę
Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] września 2014r. określającej P. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej jako Skarżąca, Strona, lub Spółka) wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług za listopad 2013r., kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy za wskazany miesiąc w wysokości 0 zł oraz wysokość nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za listopad 2013 r. w wysokości 0 zł.
Z akt sprawy wynikało, iż zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:
W dniu 9 grudnia 2013 r. do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. wpłynęła deklaracja podatkowa Skarżącej za listopad 2013r. W ww. deklaracji Skarżąca wykazała między innymi wysokości nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy w wysokości 6.294.410 zł w terminie 60 dni przypadającym na dzień 10.02.2014r.
Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. w trakcie przeprowadzonej kontroli podatkowej wobec Skarżącej w zakresie rozliczenia podatku od towarów i usług za listopad 2013 r. stwierdził naruszenie art. 86 ust. 1 oraz art. 90 ust. 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011r., Nr 177, poz. 1054 z późn. zm.), dalej jako ustawa o VAT.
W trakcie postępowania podatkowego Naczelnik Urzędu Skarbowego dokonał następujących ustaleń:
W dniu 15.03.2012r. została zawarta umowa dzierżawy pomiędzy W. S.A., tj. Wydzierżawiającym (w tamtym czasie występującym pod nazwą P. S.A. - dalej: P.), a podmiotem E. Sp. z o. o. z siedzibą w O. jako Dzierżawcą. W umowie tej wskazano, że Wydzierżawiający jest właścicielem nieruchomości (których wykaz stanowi załącznik nr 1) o łącznej powierzchni 868 ha, w tym wykazanego pod pozycją 10 – L., k. L., kompleksu 10 działek o powierzchni 442.808 m 2, tj. 44,2808 ha. Na mocy umowy, Wydzierżawiający oddał dzierżawcy ww. nieruchomość do używania i pobierania z niej pożytków na okres od dnia 15.03.2012 r. do dnia 15.03.2015 r. Zgodnie z umową "Przedmiot dzierżawy może być wykorzystywany wyłącznie na cele rolne (rolno-produkcyjne), w tym dla celów realizacji programów rolno-środowiskowych." Z umowy wynika także, że zmiana sposobu korzystania z przedmiotu dzierżawy może nastąpić wyłącznie za zgodą Wydzierżawiającego, wyrażoną na piśmie, pod rygorem nieważności (§ 2).
Zgodnie z umową Dzierżawca zobowiązany był płacić Wydzierżawiającemu czynsz dzierżawny w wysokości 470 zł (netto) za hektar. Obowiązek ten obejmował wszystkie grunty wymienione w załączniku nr 1. w tym przedmiotową nieruchomość.
Wydzierżawiający oświadczył, iż na działkach [...] oraz [...] obręb G. posadowione są nośniki reklamowe [...] wynajmowane przez Wydzierżawiającego podmiotom trzecim na podstawie odrębnych umów najmu, a Dzierżawca przyjął to do wiadomości. Strony ustaliły, iż pozostaje to bez wpływu na treść zawartej umowy dzierżawy. Ponadto strony uzgodniły, iż Wynajmujący będzie mógł wyłączyć z przedmiotu najmu części nieruchomości stanowiących przedmiot dzierżawy celem wynajęcia podmiotom trzecim w celu umieszczenia na gruncie nośników reklamowych reklamy [...] (§ 1.6). Umowa została zawarta na czas określony do 31.03.2015r. (§ 5.1). Wydzierżawiający może wypowiedzieć umowę na poszczególne nieruchomości wchodzące w skład przedmiotu dzierżawy) w przypadku podjęcia przez Wydzierżawiającego decyzji o sprzedaży nieruchomości, rozpoczęcia projektu inwestycyjnego lub przeznaczenia nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego na cele publiczne, inwestycyjne oraz dla której wydano warunki zabudowy, ze skutkiem na dzień zakończenia zbiorów płodów rolnych z upraw ostatniego cyklu produkcyjnego rozpoczętego przed dniem wypowiedzenia. Kwota czynszu zostanie w takim przypadku zmniejszona proporcjonalnie do pomniejszonej powierzchni dzierżawy (§ 5 .4).
W dniu 27 września 2013r. została zawiązana spółka Skarżącej, w której całość udziałów posiada P. S.A.- dalej: P.. Rok obrotowy Strony pokrywa się z rokiem kalendarzowym z zastrzeżeniem, że pierwszy rok obrotowy zakończył się w dniu 31.12.2013r. Z treści aktu założycielskiego wynika, że przedmiotem działalności Skarżącej jest m.in. wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi (68.20.Z).
W dniu 1 października 2013r. P. wniósł do P. spółka akcyjna spółki komandytowo - akcyjnej (dalej: "P. S.A. S.K.A.) wkład niepieniężny w postaci ww. nieruchomości. W tym czasie 100% udziałów w P. S.A.S.K.A. posiadał P..
W dniu 03.12.2013r. P. S.A.S.K.A. został przekształcony w P. Sp. z o. o., dalej: P. Wspólnikami P. zostały: P. (15 835 udziałów), I. S.A. (4 390 udziałów) i B. Sp. z o.o. (2 337 udziałów). Jak ustalono, P. jest spółką holdingową, bezpośrednio lub pośrednio dominującą w stosunku do 16 podmiotów. Strukturę grupy przedstawiono w decyzji organu pierwszej instancji - strona 4. P. jest członkiem grupy kapitałowej P. S.A. W skład zarządu P. i P. wchodzą te same osoby.
W dniu [...] listopada 2013r. została podpisana umowa sprzedaży w formie aktu notarialnego, (rep. [...]) na mocy której P. S.A. S.K.A. (obecnie P.) zbyła na rzecz Skarżącej nieruchomość gruntową, dla której prowadzona jest księga wieczysta [...], położoną w województwie l., w powiecie z., gminie Z., miejscowości L., oznaczoną jako działka ewidencyjna nr [...], wszystkie w obrębie [...] "L.", o sposobie korzystania "R - grunty orne" (działki [...] oraz [...] w części również "Lz-R - tereny zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych ), o łącznym obszarze 44.2808 ha za cenę 33 661 410 zł. (brutto).
W akcie notarialnym stwierdzono, że nieruchomość jest niezabudowana i położona jest na obszarze miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w gminie Z., zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Gminy Z. z dnia [...].08.2007 r., zgodnie z założeniami którego to planu położona jest na terenie oznaczonym symbolami 3P, 5P, oraz 6P, o tym samym przeznaczeniu - tereny zabudowy produkcyjnej, magazynów, składów wraz z obiektami towarzyszącymi. Wydanie nieruchomości nastąpiło w dniu sporządzenia aktu notarialnego, tj. 04.11.2013 r. W tym czasie nieruchomość była w dalszym ciągu objęta ww. umową dzierżawy.
Jak ustalono P. S.A. S.K.A. (obecnie P.) wystawił na rzecz Skarżącej fakturę z dnia 4 listopada 2013r. nr [...], wartość netto 27.367.000,00 zł, VAT 6.294.410,00 zł, o treści: własność nieruchomości L. Termin płatności zgodnie z fakturą oznaczono na 06.01.2014r. Nabyta nieruchomość, tj. grunty w L., k. L., kompleks działek o łącznej powierzchni 442.808 m2 zostały przez Stronę zaliczone do środków trwałych. Skarżąca pod datą 04.11.2013 r., ujęła ich wartość początkową w kwocie 27 367 000 zł na koncie księgowym: 001-0001, grupa środków trwałych "0" oraz w ewidencji środków trwałych pn. "Transakcje środków trwałych".
W dniu 4 listopada 2013 r. nieruchomość była objęta dzierżawą na cele rolne. Skarżąca weszła w prawa i obowiązki wydzierżawiającego. Od dnia [...] listopada 2013r. Skarżąca świadczy usługi przedmiotowej dzierżawy na cele rolne. Usługi te podlegają zwolnieniu od podatku od towarów i usług. Strona jako wydzierżawiający zawarła z dzierżawcą aneks z dnia 30.06.2014r. nr 3 do wspomnianej umowy dzierżawy. Zgodnie z jego postanowieniami ze skutkiem wstecznym od dnia [...] listopada 2013r., dzierżawca jest zobowiązany płacić wydzierżawiającemu czynsz dzierżawy w wysokości 1 zł na hektar za rok. W związku z tymi postanowieniami czynsz dzierżawny od dnia 04.11.2013r. został zmniejszony z kwoty 470 zł za hektar na rok do 1 zł za hektar na rok. Zapłata za nabytą nieruchomość została dokonana w części poprzez wyemitowanie przez P. obligacji na rzecz sprzedającego, tj. P. oraz poprzez wypłatę kwoty 1 410 zł.
Odnośnie emisji obligacji ustalono, że Skarżąca jako Emitent reprezentowana przez K.T. zawarła z P. jako Inwestorem reprezentowaną przez D.G. "Umowę Programu Emisji Obligacji" z dnia [...].01.2014r. Według zapisów w punkcie 2 umowy emisji obligacji wskazano, że w ramach programu Emitent będzie dokonywał emisji obligacji, na warunkach określonych według swobodnego uznania Emitenta i stosownie do jego potrzeb inwestycyjnych i przedstawionych Inwestorowi w propozycji nabycia obligacji. W ramach programu Emitent może dokonywać emisji obligacji aż do wyczerpania maksymalnej wartości programu, tj. kwoty 70 000 000 zł. Obligacje będą oprocentowane; wypłata odsetek od obligacji będzie dokonywana przez Emitenta w okresach 6 - miesięcznych. Okres zapadalności obligacji emitowanych w ramach programu będzie wynosił do 10 lat. Emitent będzie miał prawo dokonać wcześniejszego wykupu obligacji. W ramach programu emisji obligacji i stosownie do "Umowy Programu Emisji Obligacji", Skarżąca zaproponowała nabycie imiennych obligacji wyemitowanych w dniu 16.01.2014 r. ("Data emisji"), zgodnie z Warunkami Emisji. Wartości nominalne jednej obligacji dla każdej serii, ceny emisyjne jednej obligacji dla każdej serii oraz łączna wartość nominalna poszczególnych serii wyniosła 33.660.000 zł. Zgodnie z procedurą obejmowania i emisji obligacji (pkt 2.7 umowy programu emisji obligacji) m.in. w dacie emisji inwestor wpłaci cenę emisyjną na rachunek emitenta z zastrzeżeniem postanowień zawartych w pkt. 3.6 i 3.8. Zgodnie z pkt. 3.8 umowy programu emisji obligacji dopuszcza się możliwość potrącenia przez inwestora od kwoty do zapłaty wymagalnych wierzytelności inwestora w stosunku do emitenta. Zgodnie z formularzem przyjęcia propozycji nabycia obligacji imiennych emitowanych przez Skarżącą z dnia 16.01.2014r. P. zobowiązała się przekazać na rachunek Skarżącej kwotę wynikającą z ceny emisyjnej, tj. 33 660 000 zł, nie później niż w dacie emisji (włącznie) z zastrzeżeniem zdania następnego. Jednocześnie P. dokonała potrącenia wierzytelności Jej przysługujących w stosunku do Skarżącej z innych tytułów w łącznej kwocie 33 660 000 zł.
W listopadzie 2013r. Strona nabyła także inne towary i usługi, szczegółowo przedstawiono przez organ I instancji w decyzji.
W dniu [...] listopada 2013r. Skarżąca jako wynajmujący zawarła z P. jako najemcą umowę, której przedmiotem był wynajem części nieruchomości o wymiarach 3 m2 x 6 m2. Umowa została zawarta na czas oznaczony z mocą obowiązującą od dnia 4.11.2013r. do 30.04.2014r. Najemca na wynajmowanej powierzchni uprawniony jest do zainstalowania i użytkowania 1 sztuki wolnostojącej, jednostronnej konstrukcji reklamowej o powierzchni do plakatowania 12 m 2, zwanej dalej "nośnikiem".
Od dnia 4 listopada 2013 r. miesięczny czynsz najmu został ustalony w wysokości 300 zł plus podatek VAT. Czynsz jest płatny miesięcznie w terminie do 14 dni od daty wystawienia faktury VAT. Zgodnie z tym porozumieniem za niepełny miesiąc obowiązywania umowy wysokość czynszu ustalana jest proporcjonalnie do okresu obowiązywania umowy w danym miesiącu.
W związku z wykonaniem opisanej czynności opodatkowanej w części za listopad 2013r., Skarżąca wystawiła na rzecz P. w dniu 04.11.2013r. fakturę nr [...], wartość netto 270,00 zł, VAT 62,10 zł. Treść faktury: nośnik reklamowy 12 m2 jednostronny L. Opłata za okres 04-30.11.2013r. Przelew z dnia 11.12.2013 r. dotyczył kwoty 332,10 zł. Termin płatności zgodnie z tą fakturą przypadał na dzień 18.11.2013r. Obowiązek podatkowy w związku z usługami, których wykonanie udokumentowała wyżej opisana faktura, przypadał na listopad 2013r. Kwoty netto oraz podatku wynikające z tej faktury Skarżąca ujęła w prowadzonej ewidencji dla potrzeb podatku od towarów i usług za listopad 2013r. oraz w deklaracji VAT-7 za ten okres.
Jak ustalono w trakcie prowadzonego postępowania Skarżąca w listopadzie 2013r. wykonywała czynności opodatkowane podatkiem od towarów i usług w postaci najmu części nieruchomości oraz czynności zwolnione od tego podatku w postaci usług wydzierżawienia nieruchomości gruntowej na cele rolne.
Skarżąca nabyła w tym okresie rozliczeniowym towary i usługi, które są przez Stronę wykorzystywane do wykonywania czynności w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego (czynności opodatkowane), jak i czynności, w związku z którymi takie prawo nie przysługuje (czynności zwolnione).
Za okres rozliczeniowy listopad 2013r. Skarżąca nie określiła jednak kwot podatku naliczonego związanych z czynnościami, w stosunku do których przysługiwało jej prawo do obniżenia kwoty podatku należnego. Strona nie uzgodniła w formie protokołu proporcji wyliczonej szacunkowo według wstępnej prognozy uzgodnionej z Naczelnikiem [...] Urzędu Skarbowego W.
W rozliczeniu podatku od towarów i usług za listopad 2013r. - zdaniem Naczelnika Urzędu Skarbowego - Stronie nie przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o kwoty podatku naliczonego, wynikające z otrzymanych faktur. Skarżąca błędnie ujęła w prowadzonej przez siebie ewidencji dla potrzeb podatku od towarów i usług za listopad 2013r. kwoty netto oraz podatku naliczonego wynikające z faktur dokumentujących nabycie towarów i usług, tj.:
- z dnia 04.11.2013r. nr [...],
- z dnia 30.10.2013r. nr [...],
- z dnia 04.11.2013r. nr [...],
- z dnia 20.11.2013r. nr [...],
- z dnia 18.11.2013r. nr [...],
- z dnia 22.11.2013r. nr [...].
oraz w deklaracji podatkowej VAT-7 za ten listopad 2013r. W związku z tym organ pierwszej instancji stwierdził, że Strona bezpodstawnie wystąpiła o zwrot na rachunek bankowy kwoty 6.294.410 zł oraz wykazała kwotę do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości 1.250 zł.
Skarżąca w piśmie z dnia 23.06.2014r. wskazała, że planuje podpisać do końca czerwca 2014r. aneks z E. Sp. z o.o., na mocy którego znacznie obniżony zostanie czynsz z tytułu dzierżawy gruntów. W związku z tym wysokość faktycznej sprzedaży zwolnionej zostanie bardzo ograniczona. Po podpisaniu aneksu zostanie on niezwłocznie przekazany do Urzędu Skarbowego. Z drugiej strony Spółka podpisała porozumienie z W. S.A., który będzie dzierżawcą lub najemcą inwestycji po jej zrealizowaniu. Na mocy tego porozumienia Spółka udostępnia P. nieruchomość na cele budowlane. P. będzie uiszczać z tego tytułu opłaty na rzecz Spółki, co przyczyni się do wzrostu opodatkowanej sprzedaży Spółki. Powyższe okoliczności, zdaniem Spółki powodują, że konkluzje zawarte przez kontrolujących w protokole z kontroli nr [...] dotyczące braku prawa do odliczenia VAT z tytułu nabycia nieruchomości są bezpodstawne. Wysokość faktycznej sprzedaży zwolnionej jest bowiem zupełnie nieistotna w porównaniu do faktycznej sprzedaży opodatkowanej. Ze względu na tak ukształtowaną proporcję sprzedaży Spółce przysługuje pełne prawo do odliczenia podatku naliczonego przy zakupie nieruchomości. W załączniku do wspomnianego pisma Strona przesłała kopię Porozumienia o korzystaniu z Nieruchomości na cele budowlane datowanego na dzień 18.06.2014r.
W piśmie z dnia 28 sierpnia 2014 r. Strona wskazała, że Spółka podpisała w dniu 30 czerwca 2014r. aneks nr 3 do umowy dzierżawy z E. Sp. z o.o., na mocy którego znacznie obniżono czynsz z tytułu dzierżawy gruntów. W związku z tym wysokość faktycznej sprzedaży zwolnionej została bardzo ograniczona. Spółka zauważyła również, że przysługuje jej pełne prawo odliczenia podatku naliczonego przy zakupie nieruchomości. W załączeniu do pisma Strona przesłała kopię "Aneksu nr 3 do umowy dzierżawy z dnia [...].03.2012r" datowanego na dzień 30.06.2014r.
Decyzją z dnia [...] września 2014r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. w związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami w trakcie ww. kontroli określił Skarżącej wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług za listopad 2013r. w kwocie 62 zł, kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy za wskazany miesiąc w wysokości 0 zł oraz wysokość nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za listopad 2013r. w wysokości 0 zł.
Pismem z dnia 15 października 2014r. Skarżąca złożyła odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie w całości oraz orzeczenie co do istoty sprawy przez określenie w podatku od towarów i usług wysokości nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy Spółki w wysokości 6.294.410 zł oraz określenie w podatku od towarów i usług wysokość nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości 1.250 zł.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 86 ust. 1, art. 87 ust. 1 i ust. 2, art. 90 ust. 2 w związku z ust. 3 ustawy o VAT oraz naruszenie art. 173 -175 Dyrektywy 2006/112AVE Rady z dnia 28 listopada 2006r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. UE L z 2006r. nr 347 s. 1 ze zm.), dalej: Dyrektywa 2006/112/WE poprzez uznanie przez organ pierwszej instancji, że w związku z brakiem uzgodnienia z Naczelnikiem Urzędu Skarbowego wstępnego wskaźnika proporcji za 2013r., Strona nie była uprawniona w rozliczeniu podatku od towarów i usług za listopad 2013r. do ustalenia kwoty podatku naliczonego, o którą mogła pomniejszyć podatek należny. W uzasadnieniu Strona obszernie uzasadniła stawiane decyzji zarzuty.
Dyrektor Izby Skarbowej w W. zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu wskazał, iż P. wystawiła na rzecz Skarżącej fakturę z dnia 4 listopada 2013 r. nr [...], wartość netto 27.367.000.00 zł, VAT 6.294.410.00 zł o treści: własność nieruchomości L. Nabyta nieruchomość, tj. grunty w L., k. Li, kompleks działek o łącznej powierzchni 442.808 m2 zostały przez Stronę zaliczone do środków trwałych. W momencie nabycia, tj. 4 listopada 2013r. ww. nieruchomość była objęta dzierżawą na cele rolne. W dniu 15 marca 2012r. została zawarta umowa dzierżawy pomiędzy ówczesnym Wydzierżawiającym, tj. P., a E. Sp. z o. o. Zatem z mocy prawa Strona weszła w prawa i obowiązki wydzierżawiającego. W konsekwencji od dnia [...] listopada 2013r. Skarżąca świadczy usługi przedmiotowej dzierżawy na cele rolne. Usługi te podlegają zwolnieniu od podatku od towarów i usług stosownie do § 13 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 4 kwietnia 2011 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011r., Nr 73, poz. 392 ze zm.).
W listopadzie 2013r. Skarżąca dokonała nabycia innych towarów i usług. Ponadto w dniu [...] listopada 2013r. Skarżąca jako Wynajmujący zawarła z P. jako Najemcą umowę nr [...], której przedmiotem był wynajem części nieruchomości o wymiarach 3 m2 x 6 m2. Umowa została zawarta na czas oznaczony z mocą obowiązującą od dnia 4.11.2013r. do 30.04.2014r. Zgodnie z treścią ww. umowy Najemca na wynajmowanej powierzchni uprawniony jest do zainstalowania i użytkowania 1 sztuki wolnostojącej, jednostronnej konstrukcji reklamowej o powierzchni do plakatowania 12 m2, zwanej dalej "nośnikiem"'. Od dnia [...] listopada 2013 r. miesięczny czynsz najmu został ustalony w wysokości 300 zł plus podatek VAT. Czynsz jest płatny miesięcznie w terminie do 14 dni od daty wystawienia faktury VAT. Zgodnie z tym porozumieniem za niepełny miesiąc obowiązywania umowy wysokość czynszu ustalana jest proporcjonalnie do okresu obowiązywania umowy w danym miesiącu.
W związku z wykonaniem opisanej czynności opodatkowanej w części za listopad 2013r., Skarżąca w dniu [...] listopada 2013r. wystawiła na rzecz P. fakturę nr [...], wartość netto 270,00 zł, VAT (23 %) 62,10 zł.
Organ zauważył, że Skarżąca w związku z nabyciem nieruchomości w L., weszła w prawa zbywcy w zakresie wydzierżawiającego nieruchomości gruntowe dla celów rolnych (działalność podlegająca zwolnieniu od podatku od towarów i usług). Jednocześnie Strona świadczyła usługi wynajmu części nieruchomości w celu zainstalowania i użytkowania przez nabywcę jednej sztuki wolnostojącej, jednostronnej konstrukcji reklamowej (działalność opodatkowana według stawki 23 %).
Organ wskazał, iż w listopadzie 2013r., Skarżąca wykonywała czynności opodatkowane podatkiem od towarów i usług w postaci najmu części nieruchomości oraz czynności zwolnione od tego podatku w postaci usług wydzierżawienia nieruchomości gruntowej na cele rolne. Zatem Strona nabyła w tym okresie rozliczeniowym towary i usługi, które są wykorzystywane do wykonywania czynności w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego (czynności opodatkowane), jak i czynności w związku z którymi takie prawo nie przysługuje (czynności zwolnione). Tym samym w ocenie Organu Skarżąca realizując przepisy art. 90 ustawy o VAT była zobowiązana do określenia kwot podatku naliczonego związanych z czynnościami w związku z którymi prawo obniżenia (tj. opodatkowanymi) przysługuje oraz takimi, w związku z którymi prawo to nie przysługuje. Jednak Strona tego obowiązku nie dopełniła.
Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że Skarżąca nie miała podstaw do określania wskaźnika proporcji w oparciu o treść art. 90 ust. 2 - 4 ustawy o VAT albowiem nie osiągnęła obrotu, o którym mowa w art. 90 ust. 3 tej ustawy. Zdaniem Organu w opisanym stanie faktycznym nie znajduje również zastosowania art. 90 ust. 5 ustawy o VAT. Stosownie do ww. regulacji do obrotu, o którym mowa w ust. 3, nie wlicza się obrotu uzyskanego z dostawy towarów i usług, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym są zaliczane przez podatnika do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji, oraz gruntów i praw wieczystego użytkowania gruntów, jeżeli są zaliczane do środków trwałych podatnika - używanych przez podatnika na potrzeby jego działalności. Podniósł, iż wskazany przepis stanowi wyłączenie wynikające z regulacji art. 174 ust. 2 lit. a dyrektywy 2006/112/WE uzasadnione przede wszystkim tym, iż sprzedaż własnych środków trwałych zużytych i niepotrzebnych względnie wynikająca z konieczności wymiany ma charakter jednorazowy i stąd nie jest w istocie rzeczy transakcją, która powinna wpłynąć na roczną proporcję odliczenia podatku naliczonego.
Organ podkreślił, iż w niniejszej sprawie usługi będące przedmiotem dostawy, tj. usługi najmu oraz wydzierżawiania nie zostały przez Skarżącą zaliczone do środków trwałych i tym samym nie są amortyzowane; Strona nie dokonała również dostawy gruntu (prawa wieczystego użytkowania gruntów).
Zdaniem Organu, w opisanym stanie faktycznym przepis art. 90 ust. 5 ustawy o VAT nie znajduje zastosowania. Skarżąca, chcąc skorzystać z prawa odliczenia podatku naliczonego w rozliczeniu z listopad 2013 r., była zobowiązana stosownie do art. 90 ust. 8 ustawy o VAT określić wskaźnik prognozowanej proporcji w uzgodnieniu z Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w formie protokołu, taki protokół nie został jednak spisany. Wobec braku uzgodnienia z Naczelnikiem Urzędu Skarbowego wstępnego wskaźnika proporcji za 2013r. Strona nie była uprawniona do ustalenia kwoty podatku naliczonego o którą mogła pomniejszyć podatek należny w rozliczeniu VAT za listopad 2013r. W związku z powyższym Organ stwierdził, iż w rozliczeniu podatku od towarów i usług za listopad 2013r., Stronie nie przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o kwoty podatku naliczonego, wynikające z otrzymanych faktur w pełnej kwocie.
Dyrektor Izby Skarbowej w W. podzielił opinię organu pierwszej instancji, że Skarżąca bezpodstawnie wystąpiła o zwrot na rachunek bankowy kwoty 6.294 410 zł oraz wykazała kwotę do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości 1.250 zł. W ocenie Organu odwoławczego nie można uznać, że usługa wydzierżawienia nieruchomości na cele rolne wykonywana przez Skarżącą w listopadzie 2013r. była transakcją dotyczącą nieruchomości o charakterze "pomocniczym" lub "sporadycznym". W związku z powyższym stwierdził, iż Skarżąca po zakończeniu 2013r. powinna dokonać właściwej korekty rozliczenia, tj. z uwzględnieniem proporcji ostatecznej. W tym przypadku proporcja ostateczna zostanie obliczona w oparciu o obrót Strony osiągnięty w pierwszym roku podatkowym, tj. od 27.09.2013r. do 31.12.2013r.
W skardze na powyższą decyzję Spółka wniosła o jej uchylenie w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 86 ust. 1, art. 87 ust. 1 i ust. 2, art. 90 ust. 2 w związku z art. 90 ust. 3 ustawy o VAT oraz naruszenie art. 173-175 Dyrektywy 2006/112/WE3 Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej poprzez uznanie przez Dyrektora Izby Skarbowej, że w związku z brakiem uzgodnienia z Naczelnikiem wstępnego wskaźnika proporcji za 2013 r., Skarżąca nie była uprawniona w rozliczeniu podatku od towarów i usług za listopad 2013 r. do ustalenia kwoty podatku naliczonego, o którą mogła pomniejszyć podatek należny.
W uzasadnieniu Skarżąca podniosła, iż dokonując rozliczeń dotyczących listopada 2013 r. uznała, że ówczesne wykorzystywanie nieruchomości do wydzierżawienia jej na cele rolne miało charakter poboczny w stosunku do głównego celu, który przyświecał nabyciu tychże nieruchomości, tj. do celu ich sprzedaży po dokonaniu zabudowy. W konsekwencji Skarżąca uznała, iż powyższa okoliczność umożliwia Skarżącej dokonanie pełnego odliczenia podatku naliczonego w związku z nabyciem nieruchomości. Wynika to z analizy przepisów art. 90 ustawy o VAT w świetle postanowień umownych wiążących Skarżącą, a co za tym idzie - z analizy transakcji planowanych na okres działalności Skarżącej od jej założenia aż do końca roku 2013. Zawarte przez Skarżącą umowy przewidywały, że cały obrót wygenerowany w roku 2013 dotyczyć będzie wyłącznie sprzedaży opodatkowanej. Powyższe założenia Skarżącej potwierdziły się, gdyż faktycznie w 2013 roku w toku działalności Skarżącej wystąpił wyłącznie obrót opodatkowany VAT. Z kolei obrót dotyczący działalności zwolnionej (dzierżawa nieruchomości na cele rolne), który potencjalnie mógłby mieć wpływ na proporcję dotyczącą wykorzystywania nabytej nieruchomości, zrealizował się dopiero w kolejnym roku (2014). Skarżąca zgodziła się ze stanowiskiem Dyrektora, że nie dochowała warunku wskazanego w art. 90 ust.8 ustawy o VAT i nie uzgodniła proporcji podlegającej odliczeniu z Naczelnikiem, jednakże obiektywnie proporcja odliczenia zastosowana przez Skarżącą (100%) była prawidłowa.
Dyrektor Izby Skarbowej naruszył przepis art. 86 ust. 1, art. 87 ust. 1 i ust. 2, art. 90 ust. 2 w związku z ust. 3 ustawy o VAT oraz naruszył art. 173-175 Dyrektywy 2006/112/WE, poprzez stwierdzenie, że w związku z brakiem uzgodnienia z Naczelnikiem wstępnego wskaźnika proporcji za 2013 r., Skarżąca nie była uprawniona w rozliczeniu podatku od towarów i usług za listopad 2013 r. do ustalenia kwoty podatku naliczonego, o którą mogła pomniejszyć podatek należny, co skutkuje również naruszeniem zasady bezpośredniego odliczenia oraz zasady neutralności.
Według Skarżącej, nie można pozbawić podatnika prawa do pomniejszenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tego tylko względu, że przy ustalaniu zakresu prawa do odliczenia nie miało miejsca "protokolarne uzgodnienie proporcji".
Zdaniem Skarżącej, skutkiem niedopełnienia obowiązku, przewidzianego w przepisie art. 90 ust. 8 ustawy o VAT, nie może być pozbawienie Skarżącej prawa do odliczenia. Nazbyt formalistyczne podejście Dyrektora Izby Skarbowej, skutkuje nieuzasadnionym naruszeniem podstawowej w systemie VAT zasady neutralności.
W ocenie Skarżącej, polski ustawodawca, wprowadzając do polskiej ustawy o podatku od towarów i usług przepisy o częściowym odliczeniu, w myśl przepisów Dyrektywy 2006/112/WE, zaopatrzył organy podatkowe w uprawnienia nadzoru, tj. uprawnienia, których celem jest następcze zapewnienie prawidłowego działania i osiągania właściwych rezultatów przez podmioty, które temu nadzorowi podlegają. Innymi słowy, organy podatkowe na gruncie przepisów Dyrektywy 2006/112/WE swoimi działaniami związanymi z ustalaniem proporcji kwoty podatku naliczonego podlegającego odliczeniu, mają następczo zapewniać pełną realizację zadań wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, a w szczególności mają zapobiegać nadużyciom na gruncie VAT. Z punktu widzenia Skarżącej, efekty zastosowania wobec podatnika środków nadzoru mają jedynie doprowadzenie w razie potrzeby do stanu zgodnego z rzeczywistością i z prawem. W sytuacji Skarżącej, nie doszło do nadużycia prawa związanego z odliczeniem podatku naliczonego. Wprawdzie zabrakło zastosowania się do wymagań proceduralnych, jednak nie mogło mieć to wpływu na pozbawienie Skarżącej prawa do odliczenia z uwagi na racjonalnie założoną proporcję (100%), która zresztą w kolejnym roku okazała się zgodna z rzeczywistością.
W ocenie Skarżącej, w myśl regulacji ustanowionych w Dyrektywie 2006/112/WE, zgodnie z którymi organy podatkowe pełnią nadzór nad podatnikami szacującymi własną prognozę proporcji, mając na względzie brak nadużycia, Skarżąca korzystając z przysługującego jej prawa do odliczenia podatku naliczonego nie dopuściła się nadużycia. Co więcej, Skarżąca prawidłowo założyła w oparciu o postanowienia obowiązujących ją umów z kontrahentami, że obrót ustalony w odniesieniu do roku 2013 zostanie w całości osiągnięty w oparciu o czynności, które dawały Skarżącej prawo do pomniejszenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony.
Zdaniem Skarżącej fakt, że nieruchomości nabyte przez Skarżącą w listopadzie 2013 r. wykorzystywane do czynności zwolnionych od opodatkowania, nie odgrywał żadnej roli, ponieważ obrót z tytułu dzierżawy gruntów rolnych osiągnięty został przez Skarżącą dopiero w 2014 r. Skarżąca zwróciła uwagę, że uwzględnienie dla celów obliczania proporcji, o której mowa w art. 90 ust. 3 ustawy o VAT obrotu, który ma zostać uzyskany w następnym roku, byłoby działaniem niezgodnym z prawem. Dane zdarzenie podlegające opodatkowaniu jest nieistotne z punktu widzenia przepisów art. 90 ust. 3 ustawy o VAT aż do momentu jego konkretyzacji (co ma miejsce w momencie powstania obowiązku podatkowego). Powyższe stwierdzenie znajduje uzasadnienie w wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-536/03 Antonio Jorge.
Skarżąca podkreśliła, że nawet poddanie Skarżącej nadzorowi, o którym mowa w przepisie art. 175 ust. 2 Dyrektywy 2006/112/WE, doprowadziłoby zarówno Dyrektora, jak i Naczelnika do konkluzji, zgodnie z którą obrót osiągnięty przez Skarżącą w odniesieniu do roku 2013 stanowiłby w stu procentach obrót z tytułu czynności dających prawo do odliczenia. Potwierdza to historyczna analiza zdarzeń gospodarczych zaistniałych w roku 2013, dokonana z perspektywy roku 2014.
Według Skarżącej ani nadzór, o którym mowa w przepisie art. 175 ust. 2 Dyrektywy 2006/112/WE, ani narzucone przez polskiego ustawodawcę wymagania formalne w zakresie ustalania wstępnej proporcji dla podmiotów, które nie wykazały obrotu w roku poprzedzającym, nie stanowią i nie mogą stanowić sankcji, która uniemożliwia albo znacznie ogranicza podatnikom skorzystanie z podstawowego dla podatnika podatku od wartości dodanej prawa do odliczenia. Co więcej, pozbawienie podatnika prawa do odliczenia w sytuacji braku formalnego uzgodnienia prognozy wstępnej proporcji nie znajduje umocowania w przepisach prawa. Z tego też względu Skarżąca zajęła stanowisko, zgodnie z którym organy podatkowe są oczywiście uprawnione do stosowania środków nadzoru w zakresie prawidłowego ustalenia wstępnej proporcji, o której mowa w przepisach krajowych i w przepisach unijnych, jednak zastosowanie tych środków nie może doprowadzić do efektu innego niż prawidłowe z punktu widzenia przepisów materialnego prawa podatkowego ustalenie wartości podatku naliczonego podlegającego odliczeniu.
W ocenie Skarżącej skutek związany z niedopełnieniem obowiązku przewidzianego w przepisie art. 90 ust. 8 ustawy o VAT nie został przewidziany przepisami prawa. Podobnie również działanie organów podatkowych, które doprowadziły do przyjęcia proporcji w sposób nieznany przepisom prawa unijnego (tj. de facto określenie współczynnika wstępnego na poziomie 0%), stanowi naruszenie przepisów art. 173-175 Dyrektywy 2006/112/WE. Zaznaczyła, iż skutek działania organów podatkowych, w tym Dyrektora Izby Skarbowej, które w pełni zakwestionowały prawo Skarżącej do odliczenia naliczonego podatku od towarów i usług, jest sprzeczny z celem proporcjonalnego odliczenia, zgodnie z którym takie odliczenie ma urealnić zakres odliczenia w świetle prowadzonej przez podatnika działalności, a nie pozbawiać nawet czasowo podatnika prawa do odliczenia.
Stanowisko Dyrektora prowadzi do naruszenia zasady neutralności VAT. Ze względu na przyjęcie 0% jako proporcji wstępnej za okres w którym nastąpiło odliczenie VAT (listopad 2013 r.) podatnik pozbawiony został możliwości natychmiastowego odliczenia VAT - prawo do odliczenia byłoby realizowane dopiero poprzez korektę 1/10 kwot podatku naliczonego w każdym roku trwania korekty. Podatnik, pozbawiony możliwości natychmiastowego odliczenia VAT musi ponosić ekonomicznie ciężar podatku VAT przez cały okres korekty (10 lat). W ocenie Skarżącej taka interpretacja, naruszająca fundamentalną dla podatku VAT zasadę neutralności, nie może być uzasadniona naruszeniem warunków formalnych (art.90 ust.8 ustawy o VAT), tym bardziej, że naruszenie to nie spowodowało wadliwego określenia faktycznej proporcji sprzedaży podatnika. Na potwierdzenie swojego stanowiska przywołała wyroki Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku w sprawie C-146/05 Albert Collée oraz C-184/04 Uudenkaupungin kaupunki.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej zwana: "P.p.s.a.") sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1-2 P.p.s.a.).
W ocenie Sądu żadna z przesłanek wymienionych w ww. przepisie art. 145 § 1 pkt 1-2 P.p.s.a. nie została spełniona w rozpoznawanej sprawie. Przyjmując powyższe kryteria oceny legalności zaskarżonej decyzji Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja jak i ją poprzedzająca decyzja organu pierwszej instancji odpowiadają prawu.
W myśl art. 86 ust. 1 ustawy o VAT w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Odliczenie kwoty podatku naliczonego od należnego przysługuje w momencie, w którym powstało takie prawo (art. 86 ust. 10 ustawy o VAT) oraz w takim zakresie, w jakim nabyty towar lub usługa związana jest z działalnością opodatkowaną. Z treści przytoczonych przepisów jednoznacznie wynika, że warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest bezpośredni i bezsporny związek zakupów z wykonywaniem czynności podlegających opodatkowaniu. Powyższa zasada wyklucza możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z nabyciem towarów i usług, które nie są wykorzystywane do czynności opodatkowanych.
Zgodnie z treścią art. 86 ust. 10 pkt 1 ustawy o VAT prawo do odliczenia podatku naliczonego realizowane jest w rozliczeniu za okres, w którym podatnik otrzymał fakturę albo dokument celny. Odliczenie związane jest zatem z wykonywaniem tylko takich czynności, które podlegają ustawie o VAT; jeżeli danej czynności ustawa nie obejmuje, tzn. jest ona wykonywana poza jej regulacjami, nie powstaje obowiązek podatkowy w zakresie podatku należnego, ale też nie występuje uprawnienie do odliczenia podatku naliczonego od towarów i usług nabywanych do realizacji tej czynności.
Natomiast w stosunku do towarów i usług, które są wykorzystywane przez podatnika do wykonywania czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, jak i czynności, w związku z którymi takie prawo nie przysługuje, w myśl art. 90 ust. 1 ustawy o VAT, podatnik jest obowiązany do odrębnego określenia kwot podatku naliczonego związanych z czynnościami, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego. Jeżeli jednak podatnik nie może wyodrębnić całości lub części kwot podatku naliczonego podlegającego odliczeniu, to zgodnie z art. 90 ust. 2 ustawy o VAT pomniejsza swój podatek należny o taką część kwoty podatku naliczonego, którą może proporcjonalnie przypisać czynnościom, w stosunku do których przysługuje mu prawo do obniżenia kwoty podatku należnego. Powyższą proporcję ustala według wskazania zawartego w art. 90 ust. 3 i 4 ustawy o VAT, tj. jako udział rocznego obrotu z tytułu czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, w całkowitym obrocie uzyskanym z tytułu czynności, w związku z którymi przysługuje podatnikowi prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, oraz czynności, w związku z którymi nie przysługuje takie prawo.
Jest to wskaźnik procentowy obliczany na podstawie obrotu osiągniętego w roku poprzedzającym rok podatkowy, w odniesieniu do którego jest ustalana proporcja. W powyższym przypadku, po zakończeniu roku, w którym podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, jest on obowiązany zgodnie z art. 91 ust. 1 ustawy o VAT dokonać korekty kwoty podatku odliczonego według zasady określonej w art. 90 ust. 2-9 ustawy o VAT, z uwzględnieniem proporcji obliczonej w sposób określony w art. 90 ust. 2-6 dla zakończonego roku podatkowego.
Z treści ww. przepisów wynika, że w pierwszej kolejności obowiązkiem podatnika jest przyporządkowanie konkretnych wydatków do transakcji, z którymi poczynione wydatki są związane. Natomiast zasada proporcjonalnego odliczenia podatku ma zastosowanie do tej kategorii wydatków, których nie da się przypisać do określonego rodzaju sprzedaży.
Istotą sporu między Stroną a organem orzekającym jest właściwe rozumienie i stosowanie art. 90 ust. 2 - 4 ustawy o VAT
Sąd podziela stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej, że Skarżąca nie miała podstaw do określania wskaźnika proporcji w oparciu o treść art. 90 ust. 2 - 4 ustawy o VAT, albowiem nie osiągnęła obrotu, o którym mowa w art. 90 ust. 3 tej ustawy. W opisanym stanie faktycznym nie znajduje również zastosowania art. 90 ust. 5 ustawy o VAT. Stosownie do ww. regulacji do obrotu, o którym mowa w ust. 3, nie wlicza się obrotu uzyskanego z dostawy towarów i usług, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym są zaliczane przez podatnika do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji, oraz gruntów i praw wieczystego użytkowania gruntów, jeżeli są zaliczane do środków trwałych podatnika - używanych przez podatnika na potrzeby jego działalności.
Wskazany przepis stanowi wyłączenie, wynikające z regulacji art. 174 ust. 2 lit. a dyrektywy 2006/112/WE uzasadnione przede wszystkim tym, iż sprzedaż własnych środków trwałych zużytych i niepotrzebnych, względnie wynikająca z konieczności wymiany ma charakter jednorazowy i nie jest w istocie rzeczy transakcją, która powinna wpłynąć na roczną proporcję odliczenia podatku naliczonego.
Organ trafnie podkreślił, iż w niniejszej sprawie usługi, będące przedmiotem dostawy, tj. usługi najmu oraz wydzierżawiania nie zostały przez Skarżącą zaliczone do środków trwałych i tym samym nie są amortyzowane; Strona nie dokonała również dostawy gruntu (prawa wieczystego użytkowania gruntów). Tym samym w opisanym stanie faktycznym przepis art. 90 ust. 5 ustawy o VAT nie znajduje zastosowania.
Sąd w całości podziela stanowisko Organu, iż Skarżąca, chcąc skorzystać z prawa odliczenia podatku naliczonego w rozliczeniu z listopad 2013 r., była zobowiązana stosownie do art. 90 ust. 8 ustawy o VAT określić wskaźnik prognozowanej proporcji w uzgodnieniu z Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w formie protokołu. Niesporne jest, że taki protokół nie został spisany. Zatem brak uzgodnienia z Naczelnikiem Urzędu Skarbowego wstępnego wskaźnika proporcji za 2013r. oznacza, iż Strona nie była uprawniona do ustalenia kwoty podatku naliczonego, o którą mogła pomniejszyć podatek należny w rozliczeniu VAT za listopad 2013r. W związku z tym, w rozliczeniu podatku od towarów i usług za listopad 2013r., Stronie nie przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o kwoty podatku naliczonego wynikające z otrzymanych faktur w pełnej kwocie.
Zdaniem Sądu w tej sytuacji Skarżąca bezpodstawnie wystąpiła o zwrot na rachunek bankowy kwoty 6.294 410 zł oraz wykazała kwotę do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości 1.250 zł. Usługa wydzierżawienia nieruchomości na cele rolne, wykonywana przez Skarżącą w listopadzie 2013r., była transakcją dotyczącą nieruchomości o charakterze "pomocniczym" lub "sporadycznym". Skarżąca po zakończeniu 2013r. powinna dokonać właściwej korekty rozliczenia, tj. z uwzględnieniem proporcji ostatecznej. W tym przypadku proporcja ostateczna zostanie obliczona w oparciu o obrót Strony osiągnięty w pierwszym roku podatkowym, tj. od 27.09.2013r. do 31.12.2013r.
Sąd podzielił w pełni ustalenia faktyczne oraz ocenę prawną, dokonaną przez organy w sprawie.
Zarzuty skargi nie mogły zostać uwzględnione, gdyż prowadziłoby to do zaprzeczenia jasnej i nie budzącej wątpliwości regulacji, zgodnie z którą ustalenie wskaźnika proporcji musi zostać dokonane przez podpisanie odpowiedniego protokołu z Naczelnikiem Urzędu Skarbowego.
Nadto powyższe zgodne jest z treścią postanowienia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 5 czerwca 2014 r., wydanego w sprawie C‑500/13. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że zasady dotyczące korekty odliczeń stanowią istotny element systemu ustanowionego przez dyrektywę 2006/112, bowiem służą one zapewnieniu rzetelności odliczeń, a tym samym neutralności obciążenia podatkowego. Artykuł 187 wskazanej dyrektywy, który dotyczy dóbr inwestycyjnych będących przedmiotem postępowania odsyłającego, jest zredagowany w sposób, który nie pozostawia wątpliwości co do jego bezwzględnie wiążącego charakteru (zob. podobnie wyrok Uudenkaupungin kaupunki, EU:C:2006:214, pkt 26).
Przepisy krajowe (Trybunał orzekał bowiem w sprawie polskiego podatnika, zatem w postanowieniu wprost odnoszono się do polskich przepisów podatkowych) mające zastosowanie do postępowania głównego przewidują dla dóbr inwestycyjnych w postaci nieruchomości dziesięcioletni okres korekty, licząc od chwili oddania do użytkowania dóbr inwestycyjnych. Wedle owych przepisów roczna korekta, która może zostać dokonana dla tego rodzaju dóbr, dotyczy jednej dziesiątej kwoty podatku naliczonego przy ich nabyciu lub wytworzeniu.
Trybunał stwierdził, że zasady przewidziane w tego rodzaju uregulowaniach krajowych stanowią w sposób oczywisty prawidłową transpozycję przepisów zawartych w art. 187 dyrektywy 2006/112, przypomnianych w pkt 21 i 22 niniejszego postanowienia i nie mogą być w związku z tym podważane w świetle owych przepisów. Natomiast wskazany art. 187 – jako że ma on charakter bezwzględnie wiążący– sprzeciwia się systemowi umożliwiającemu korektę odliczeń w okresie krótszym niż pięć lat i w związku z tym sprzeciwia się również systemowi korekty jednorazowej, takiemu jak powołany przez podatnika, co umożliwiałoby korektę w przeciągu zaledwie jednego roku podatkowego. Ponadto w zakresie, w jakim przepisy krajowe mające zastosowanie do postępowania głównego przewidują dla dóbr inwestycyjnych stanowiących nieruchomości dziesięcioletni okres korekty, licząc od chwili oddania do użytkowania owych dóbr, nie mogą zostać podważone w świetle zasady neutralności.
Zdaniem Trybunału, wymóg co najmniej pięcioletniego okresu korekty dla dóbr inwestycyjnych stanowi istotny element systemu korekt ustanowionego przez dyrektywę 2006/112, bowiem system ów pozwala uniknąć nieprawidłowości w obliczaniu kwot podlegających odliczeniu oraz powstania nieuzasadnionych korzyści lub strat dla podatnika i ma tym samym na celu zapewnienie neutralności obciążenia podatkowego.
Biorąc pod uwagę, że zaskarżona decyzja okazała się prawidłowa również w świetle zaprezentowanego wyżej poglądu Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, Sąd orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło