III SA/Wa 713/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Lucyna Kaligowska po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Z. D. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od czerwca do grudnia 2014 r. oraz zabezpieczenia jej na majątku podatnika postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie W skardze Skarżący Z. D. zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy. W związku z tym pismem z 8 maja 2018 r. wezwano go do nadesłania wypełnionego formularza PPF oraz dodatkowych informacji na temat sytuacji finansowej. W odpowiedzi na to wezwanie Skarżący przesłał żądany formularz, w którym wskazał, iż uzyskiwany dochód nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania. Podał, że zamieszkuje wraz z żoną i dwójką dzieci. Ujawnił swój stan majątkowy (dom, nieruchomość rolna), wysokość osiąganego dochodu (łącznie [...] zł) i ponoszonych kosztów utrzymania (2.500 zł). Nie nadesłał natomiast dodatkowych dokumentów. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Instytucja prawa pomocy jest odstępstwem od tej reguły, w związku z tym należy ją stosować wyjątkowo. Wprowadzona została bowiem jako realizacja konstytucyjnego prawa do Sądu dla osób, które rzeczywiście nie posiadają żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie prezentowano pogląd, że ochrona prawa do Sądu przysługuje tym wnioskodawcom, którzy wykażą istnienie przesłanek określonych w art. 246 P.p.s.a. poprzez wyczerpujące i rzetelne przedstawienie swojej sytuacji materialnej (por. postanowienie NSA z 13 maja 2015 r., II FZ 292/15). To strona zatem ma przekonać Sąd, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania. Powinna więc należycie uzasadnić i udokumentować okoliczności, na które powołuje się we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w treści art. 252 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którym wniosek taki powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o jej stanie majątkowym i dochodach. Co istotne przy rozpatrywaniu wniosku Sąd nie jest ograniczony do analizy złożonego formularza, lecz jest uprawniony do zobowiązania wnioskodawcy do złożenia na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jego stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Stanowi o tym art. 255 P.p.s.a. W niniejszej sprawie referendarz sądowy wykorzystał prawo nadane mu tym przepisem i wezwał Skarżącego do nadesłania dodatkowych informacji, a także wskazał jakie to mają być informacje. Wezwania tego jednak nie wykonał. W efekcie referendarz sądowy ma do dyspozycji jedynie - zawarte w formularzu PPF - oświadczenia Skarżącego, a to z kolei jest niewystarczające aby podjąć obiektywne i niepozostawiające wątpliwości rozstrzygnięcie o przyznaniu mu prawa pomocy w żądanym zakresie. Niezależnie od powyższego zauważyć należy, iż w formularzu tym Skarżący podał, że dochód rodziny wynosi łącznie [...] zł, a miesięczne koszty jej utrzymania 2.500 zł. Zestawienie tych kwot nie uzasadnia zatem twierdzenia jakoby Skarżący nie był w stanie wygospodarować środków niezbędnych do uiszczenia jedynego na tym etapie kosztu sądowego jakim jest wpis od skargi w wysokości 500 zł. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.