III SA/Wa 732/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Trelka, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, Sędzia WSA Sylwester Golec (sprawozdawca), Protokolant Iwona Mazek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2010 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego na 2009 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz A. M. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. po rozpatrzeniu odwołania A. M.– zwanej daje Skarżącą - utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy L. z dnia [...] czerwca 2009 r. Nr [...] w sprawie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego na 2009 r. Z akt sprawy wynika, że Wójt Gminy L. decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. po przeprowadzeniu wszczętego z urzędu postępowania w sprawie ustalenia nowego łącznego zobowiązania podatkowego ustalił A. M. i A. N. łączne zobowiązanie pieniężne na 2009 r. w kwocie łącznej 970,00 zł. Organ pierwszej instancji przyjął, że podstawę wymiaru podatku stanowił budynek letniskowy o pow. 102 m i inne pozostałe grunty o pow. 1097, grunty rolne o pow. 1898 m². Od powyższej decyzji Skarżąca wraz z mężem wnieśli odwołanie wskazując, że wybudowany przez nich dom jest domem mieszkalnym całorocznym, pełniącym w rzeczywistości taką funkcję ze względu na fakt zamieszkiwania w nim. Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji, że organ przy wymiarze podatku błędnie zastosował do tego budynku stawkę podatku od nieruchomości jak dla budynku letniskowego podczas, gdy powinien zastosować stawkę przewidzianą dla budynku mieszkalnego. Uzasadniając swoje stanowisko wskazali, że o wysokości stawek podatkowych decydować powinien sposób wykorzystania budynku oraz jego funkcja tj. zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych podatników. Według podatników kryterium decydującym o zaliczeniu budynku do poszczególnych kategorii budynków o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 ze zm. dalej zwanej u.p.o.l) jest zaspokajanie podstawowych potrzeb mieszkaniowych. Dlatego budynek letniskowy będzie mieścił się w pojęciu budynku mieszkalnego, gdy będzie użytkowany faktycznie przez podatnika w celu zaspokojenie jego podstawowych potrzeb mieszkaniowych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że przedmiotem sporu jest charakter budynku wzniesionego na działce położonej we wsi G. tj. czy budynek ten należy zakwalifikować jako dom mieszkalny czy też jako dom letniskowy od czego zależy stawka podatku za 1 m² powierzchni użytkowej. Organ odwoławczy podkreślił, że z ustaleń dokonanych przez organ pierwszej instancji wynika, że A. M. i A. N. i złożyli w Urzędzie Gminy L. informację w sprawie podatku od nieruchomości na 2009 r., w której wykazali grunty pozostałe o pow.1097 m, budynek o pow. 102,13 m zakwalifikowany do kategorii budynków pozostałych. Nadto z informacji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wynikało, że Skarżąca z mężem zgłosili, iż w dniu 12 września 2008 r. zakończyli budowę domu letniskowego. Tym samym zdaniem organu odwoławczego organ pierwszej instancji stosując się do postanowień art. 194 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (j.t. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm. dalej O.p.) nie mógł pominąć a tym bardziej dokonać zmian w treści w/w dokumentu. Zmiany takie mogą być dokonane przez uprawnione do tego organy w innych postępowaniach. Tym samym organ orzekając w niniejszej sprawie był związany treścią dokumentów wydanych przez uprawnione do tego organy i nie mógł pominąć zgodnie z treścią art. 187 § 1 O.p. tego dowodu. Zatem zgłoszenie - informacja w sprawie podatku od nieruchomości oraz dokumenty dotyczące budowy domu letniskowego w tym pozwolenie na budowę określają charakter budynku będącego własnością Skarżącej i jej męża. Na poparcie stanowiska zajętego w decyzji organ powołał uchwałę składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2009 r. sygn. akt II FPS 1/09. Na powyższą decyzję Skarżąca pismem z dnia 17 lutego 2010 r. wniosła skargę do wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: - naruszenie art. 180 § 1 oraz art. 187 § 1 oraz 191 w zw. z art. 120 i art. 122 O.p. przez zaniechanie zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz dopuszczenia i uwzględnienia przez organ dowodów zgłoszonych przez stronę uzasadniających uwzględnienie przy opodatkowaniu nieruchomości budynkowej stawki podatku jak od budynku mieszkalnego, - naruszenie art. 210 § 4 O.p. przez zaniechanie wnikliwego i wyczerpującego uzasadnienia zaskarżonej decyzji - zarówno prawnego jak i faktycznego, - naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 2 lit.a) i e) w zw. z art. la ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. w związku z § 1 pkt 2 uchwały Rady Gminy L. Nr XVI/112/2008 z dnia 28 listopada 2008 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2009 rok. przez zastosowanie do opodatkowania przedmiotowej nieruchomości stawki jak od budynków pozostałych zamiast od budynku mieszkalnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga jest zasadna. Rozpoznając skargę wniesioną w niniejszej sprawie Sąd miał na względzie okoliczność, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczącym opodatkowania domów utrwalił się pogląd, że w sytuacji gdy charakter użytkowanego przez podatnika domu nie wynika z treści ewidencji gruntów organy podatkowe mają obowiązek przy pomocy wszelkich dostępnych dowodów ustalić sposób korzystania przez podatnika z domu. Zgodnie z tymi poglądami w sytuacji, gdy podatnik wykorzystuje na cele mieszkalne dom, który w decyzjach organu nadzoru budowlanego został określony jako dom letniskowy, to do opodatkowania takiego domu należy stosować stawki podatku od nieruchomości przewidziane dla budynków mieszkalnych (por. wyroki NSA: z dnia 12 lutego 2009 r. sygn. akt II FSK 884/08, z dnia 22 września 2009 r. sygn. akt II FSK 542/08 i z dnia 20 maja 2010 r. sygn. akt II FSK 63/09). W aktach rozpoznanej sprawy znajduje się wypis z rejestru gruntów (załącznik do zawiadomienia stanowiącego kartę nr 10 akt administracyjnych), w którego treści nie ma wzmianki o domu, którego dotyczy niniejsza sprawie. W tym stanie rzeczy w zakresie opodatkowania tego budynku nie mógł mieć zastosowania przepis art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 ze zmianami) w dalszej części powoływanej jako p.g.k., który stanowi, że "Podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków". W rozpoznaj sprawie wobec braku informacji określonych w art. 21 ust. 1 p.g.k., przeznaczenie i funkcję użytkową przedmiotowego budynku ustalić należało wszelkimi prawnie dopuszczalnymi dowodami, w tym również za pomocą dowodów z decyzji o pozwoleniu na budowę czy pozwoleniu na użytkowanie itp., będących dowodami z dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 § 1 O.p. Dowody te nie korzystają jednak z waloru pierwszeństwa przed innymi dowodami, dopuszczalne jest także przeprowadzenie dowodu przeciwko tym dokumentom, możliwość taka wynika bowiem z art. 194 § 3 O.p. Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela bowiem poglądy, wyrażone w wyrokach NSA z dnia 26 lutego 2008 r. , sygn. akt II FSK 1669/06 ( opubl. w Lex pod nr 456649) i z dnia 30 stycznia 2008 r., sygn. akt II FSK 1135/07 ( opubl. tamże pod nr 456687), iż między decyzjami organów budowlanych (pozwoleniem na użytkowanie, pozwoleniem na budowę czy decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania) a decyzją organu podatkowego określającą (ustalającą) podatnikowi prawidłową wysokość zobowiązania podatkowego nie zachodzi konieczny związek przyczynowy, nakazujący organom podatkowym tożsame, jak w decyzjach organów nadzoru budowlanego określenie przeznaczenia budynku stanowiącego przedmiot opodatkowania, jeżeli nie jest ono zgodne z rzeczywistością. W powołanym wyroku z 30 stycznia 2008 r. zauważono, że stosowanie do decyzji administracyjnych wydanych przez inny organ administracyjny niż organ podatkowy przepisu art. 194 § 1 i 3 o.p. nie może polegać na kwestionowaniu ich trwałości, jeśli są ostateczne. Czym innym jest natomiast zagadnienie dopuszczalności wzruszenia w postępowaniu podatkowym domniemania zgodności ich treści z rzeczywistością, mimo tego że podstawę prawną ich wydania mogły stanowić także obowiązujące w sprawie podatkowej definicje obiektu budowlanego i budowli z art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. w zw. z art. 3 pkt 1 lit. b) i pkt 3 Prawa budowlanego, gdyż nie są to decyzje związane (zależne). Nie ma zatem racji organ, gdy wywodzi w zaskarżonej decyzji, że był związany ustaleniami zawartymi w potwierdzeniu przez organ nadzoru budowlanego przyjęcia zawiadomienia o zakończeniu budowy (karta 2 akt podatkowych) o niemieszkalnym charakterze budynku, którego współwłaścicielami byli Skarżąca i jej mąż oraz, że nie nie musiał, mimo twierdzeń Skarżącej, przeprowadzać innych dowodów zmierzających do prawidłowego ustalenia podstawy opodatkowania. Zauważyć także należy, iż nie może mieć decydującego znaczenia dla ustalenia stawki opodatkowania budynku charakter terenu, na jakim został on posadowiony, bowiem u.p.o.l. nie przewiduje takiego kryterium. Podkreślić ponadto należy, że symbolem "Bi" w ewidencji gruntów oznaczone są "inne tereny zabudowane". Tereny rekreacyjno - wypoczynkowe oznaczone są symbolem "Bz" ( § 68 ust. 3 pkt 3 i 5 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków ). Z treści wypisu z rejestru gruntów (załącznik do zawiadomienia stanowiącego kartę nr 10 akt administracyjnych) wynika, że Skarżąca z mężem są właścicielami gruntu oznaczonego symbolem "Bi", który przed zmianą w ewidencji gruntów oznaczony był symbolem "R –RVIZ" właściwym dla gruntów ornych. Z treści tego wypisu wynika, że działka 303/22, której dotyczy niniejsza sprawa w ogóle nie obejmowała gruntów o symbolu "Bz". Okoliczność ta zdaniem Sądu także może świadczyć o tym, że podnoszone przez Skarżącą i jej męża w toku postępowania podatkowego twierdzenia, że przedmiotowy dom nie ma charakteru rekreacyjnego są zgodne z prawdą. Z tych względów Sąd orzekając w niniejszej sprawie uznał, że organy podatkowe miały obowiązek wszelkimi dostępnymi środkami dowodowymi ustalić rzeczywisty charakter domu, którego dotyczy niniejsza sprawa oraz ustalić sposób w jaki dom ten jest wykorzystywany przez podatników. W postępowaniu podatkowym organy obowiązane były zbadać, czy dom ten służy do zaspokajania podstawowych potrzeb mieszkalnych Skarżącej i jej rodziny. W rozpoznanej sprawie organy obowiązku tego nie wykonały wskutek dokonania błędnej wykładni przepisów art. 194 § 2 i 3 O.p. przez co naruszyły także art. 122, 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. Wskazane naruszenia prawa przez organy w niniejszej sprawie mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż dotyczyły okoliczności faktycznych mających istotne znaczenia dla wysokości zobowiązań podatkowych, których dotyczy niniejsza sprawa. Powołana przez organ w zaskarżonej decyzji uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2009 r. sygn. akt II FPS 1/09 nie zawiera stwierdzeń mogących stanowić podstawę do zakwestionowania stanowiska wyrażonego w niniejszym wyroku przez Wojewódzkie Sąd Administracyjny. Uchwała ta dotyczy budynków koszarowych. Zawarty w tej uchwale wywód Sądu drugiej instancji dotyczący obowiązku uwzględniania przy wymiarze podatku od nieruchomości od budynków koszarowych, danych zawartych w dokumentacji budowlanej dotyczącej tych budynków, w istocie wskazywał, że obowiązkiem organów podatkowych postępowaniu podatkowym jest wykazanie rzeczywistego przeznaczenia tych budynków. Zatem w uchwale tej NSA potwierdził stanowisko prezentowane także w powołanych wyżej wyrokach, że przy wymiarze podatku od nieruchomości, którego przedmiotem są budynki, należy ustalić rzeczywisty sposób wykorzystywania budynku. Na obecnym etapie postępowania, bez ustalenia rzeczywistego charakteru budynku, którego dotyczy niniejsza sprawa nie jest możliwa ocena zasadności podniesionego w skardze zarzutu naruszenia zaskarżona decyzją art. tj. art. 5 ust. 1 pkt 2 lit.a) i e) w zw. z art. la ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. w związku z § 1 pkt 2 uchwały Rady Gminy L. Nr XVI/112/2008 z dnia 28 listopada 2008 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2009 rok. Za niezasadny należało uznać także zarzut naruszenia zaskarżoną decyzją art. 210 § 4 O.p. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja zawierała uzasadnienie prawne, w którym organ ocenił aspekty prawne i faktyczne niniejszej sprawy. Organ w uzasadnieniu decyzji dokonał oceny prawnej stanu faktycznego sprawy oraz twierdzeń podnoszonych przez Skarżącą i jej męża w toku postępowania podatkowego. Okoliczność, że ocena ta była błędna sama w sobie nie może stanowić uzasadnienia zarzutu naruszenia zaskarżoną decyzją powołanego przepisu. W prowadzonym ponownie postępowaniu podatkowym należy przy pomocy wszelkich dostępnych środków dowodowych ustalić charakter budynku, którego dotyczy niniejsza sprawa. W pierwszej kolejności należy ustalić czy budynek ten wykorzystywany jest przez Skarżącą i jej rodzinę do stałego zamieszkiwania w związku z realizacją podstawowych celów życiowych. W przypadku potwierdzenia tych okoliczności organ będzie obowiązany uznać przedmiotowy budynek za budynek mieszkalny, pomimo tego, że w procesie budowlanym został on określony jako dom letniskowy. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153,poz.1270 z późn. zm. ) orzekł jak w sentencji.